Người thanh niên sống trọn với lý tưởng

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại làng Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Tuổi thơ của anh trải qua nhiều khó khăn. Mẹ mất khi anh còn nhỏ, cuộc sống gia đình thiếu thốn. Năm 1956, anh vào Sài Gòn làm việc và học nghề điện tại Nhà máy điện Chợ Quán.

Sống giữa một thành phố đang bị chiến tranh bao trùm, Nguyễn Văn Trỗi từng bước được giác ngộ cách mạng và tham gia hoạt động trong lực lượng biệt động. Là một người thợ điện bình dị, anh không có quân hàm hay chức vụ cao, nhưng mang trong mình ý chí của một thanh niên yêu nước.

Tháng 5/1964, trước thông tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sẽ đến Sài Gòn, Nguyễn Văn Trỗi cùng đồng đội nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý, nơi dự kiến đoàn xe của phái đoàn Mỹ đi qua. Kế hoạch không thành công và anh bị bắt.

Những ngày bị giam tại nhà lao Chí Hòa là những ngày thử thách khắc nghiệt. Kẻ thù tìm cách khuất phục người thanh niên trẻ, nhưng Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ vững khí tiết. Ngày 15/10/1964, anh bị đưa ra pháp trường và anh dũng hy sinh ở tuổi 24.

Sự hy sinh của Nguyễn Văn Trỗi gây xúc động mạnh trong và ngoài nước. Hình ảnh người thanh niên bình tĩnh trước giờ phút cuối cùng trở thành biểu tượng của thế hệ thanh niên Việt Nam thời chống Mỹ. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia hiện còn lưu giữ nhiều kỷ vật của anh, trong đó có những lá thư gửi từ nhà lao và chiếc khăn tay do người vợ trẻ Phan Thị Quyên thêu tặng.

Nguyễn Văn Trỗi được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Bài học cho tuổi trẻ: Khi đã xác định được lý tưởng đúng đắn, con người có thể vượt qua những thử thách khắc nghiệt nhất.