70 năm Giải phóng Vùng mỏ: Người Quảng Ninh viết tiếp những trang sử hào hùng
Sau hơn 7 thập kỷ lầm than dưới sự cai trị của thực dân Pháp, ngày 25/4/1955, Vùng mỏ hoàn toàn giải phóng. Từ mốc son này, nhân dân lao động Quảng Ninh đã tiếp tục viết lên những trang sử hào hùng bảo vệ và dựng xây đất nước, đưa Vùng mỏ ngày một đẹp giàu.
Cựu chiến binh Lê Ngọc Lâm (92 tuổi), nguyên chiến sĩ Trung đoàn 244 kể lại, để bộ đội chính quy tiếp quản Vùng mỏ toàn vẹn, đơn vị của ông được giao nhiệm vụ quân báo tại Nhà máy điện Cột 5, góp phần bảo vệ nhân dân, chống địch phá hoại, bảo đảm cơ sở hạ tầng. Trước khi rút, quân Pháp không chỉ định di dời máy móc mà còn phá hoại các khu vực nhà máy điện, giao thông khu vực bến phà Bãi Cháy nhằm làm tê liệt sản xuất. Tuy vậy, với truyền thống Kỷ luật và Đồng tâm, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ Đặc khu, quân và dân Vùng mỏ đoàn kết một lòng, liên tục tổ chức hơn 200 cuộc đấu tranh, biểu tình, tạo sức ép bảo vệ toàn vẹn các công trường, nhà xưởng, thiết bị, làm thất bại các âm mưu phá hoại của địch.
Sáng 22/4/1955, bộ đội tiến quân vào tiếp quản các khu vực Cửa Ông, Cọc Sáu, Đèo Nai, rồi sang Quang Hanh, Hà Tu... 12 giờ trưa ngày 24/4/1955, tên lính Pháp cuối cùng lên tàu ở bến phà Hòn Gai. 13 giờ cùng ngày, lực lượng quân sự và chính trị của ta vào tiếp quản Hòn Gai trong không khí sôi nổi và chào đón của người dân. Cờ đỏ sao vàng treo khắp phố, chào mừng ngày giải phóng sau 7 thập kỷ lầm than sống dưới ách thống trị của thực dân, thoát khỏi cuộc đời phu mỏ bị bóc lột.
Ông Lâm nhớ lại: “Người dân tung cờ, hoa, hô vang Ủng hộ Việt Minh muôn năm. Khu vực ở dưới bến phà Bãi Cháy, Vựng Đâng, các thuyền cá cũng ra. Dân từ thị xã Hòn Gai xuống đến Cột 5, bà con vô cùng phấn khởi, reo hò, cờ quạt tinh thần khí thế như thế”.
8h30 ngày 25/4/1955, một cuộc mít tinh lớn tổ chức ở thị xã Hòn Gai, Uỷ ban quân chính Hồng Quảng ra mắt trước toàn thể nhân dân, đọc nhật lệnh của Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp, thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi quân dân Hồng Quảng: “Những vùng quân đội Pháp chiếm đóng trước đây đã lần lượt được giải phóng, đồng bào Hòn Gai, Quảng Yên lại được sống tự do”.
Ngay sau giải phóng, tiếp tục hưởng ứng lời kêu gọi của Bác: “Anh chị em công nhân mỏ phải bảo vệ hầm mỏ, máy móc, nhà máy, kho tàng và nâng cao năng suất”, nhân dân lao động Vùng mỏ lại nô nức thi đua với khí thế mới, khắc phục muôn vàn khó khăn để khôi phục lại sản xuất, đưa dòng suối than đi xây dựng đất nước. Ngày 24/4/1955, mỏ Cẩm Phả tiếp tục hoạt động. Ngày 26/4/1955, các xí nghiệp ở Hòn Gai, Hà Lầm cũng trở lại sản xuất…
