8. Thiếu tướng Vương Thừa Vũ – Sáu mươi ngày đêm giữ chân quân Pháp

Tối 19 tháng 12 năm 1946, cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Quân Pháp tin rằng có thể nhanh chóng kiểm soát Hà Nội, tiêu diệt cơ quan lãnh đạo và dập tắt sức kháng cự. Trong khi đó, nhiệm vụ cấp trên giao cho Khu 11 là chiến đấu giam chân đối phương ít nhất hai tuần, tạo điều kiện để Trung ương, Chính phủ và các cơ quan rút lên căn cứ an toàn.

Vương Thừa Vũ chỉ huy một lực lượng không cân sức về vũ khí nhưng có lợi thế địa bàn và sự hỗ trợ của nhân dân. Các chiến sĩ chiến đấu trong từng ngôi nhà, góc phố, tận dụng tường dày, mái nhà và hệ thống cống. Nhân dân dựng chiến lũy, đào hào, tiếp tế lương thực, cứu thương và cung cấp tin tức. Thành phố trở thành một trận địa liên hoàn thay vì tập hợp những vị trí cô lập.

Cuộc chiến không nhằm giữ vĩnh viễn từng con phố bằng mọi giá. Mục tiêu chiến lược là tiêu hao, phân tán và kéo dài thời gian, đồng thời bảo toàn lực lượng chủ lực cho kháng chiến lâu dài. Vì vậy, người chỉ huy phải cân bằng giữa tinh thần quyết tử với yêu cầu tổ chức rút lui đúng lúc. Đây là một quyết định khó hơn việc chỉ ra lệnh tiến công.

Quân và dân Hà Nội đã giam chân khoảng 6.500 quân Pháp suốt hai tháng, vượt xa thời hạn ban đầu. Đối phương phải trả giá cho từng bước tiến và không thể tập trung lực lượng đánh nhanh ra vùng tự do. Trong thời gian ấy, bộ máy kháng chiến của cả nước có điều kiện củng cố và di chuyển an toàn.

Sáu mươi ngày đêm trở thành một dấu mốc lớn trong cuộc đời Vương Thừa Vũ. Chiến thắng không nằm ở việc giữ lại thành phố ngay lúc ấy, mà ở việc hoàn thành đúng mục tiêu chiến lược và đưa lực lượng ra ngoài để tiếp tục chiến đấu. Từ mùa đông 1946, tên tuổi ông gắn chặt với Hà Nội—một người chỉ huy đã biến ý chí của quân dân Thủ đô thành sức mạnh trì hoãn cả một đội quân nhà nghề.