81 ngày đêm lịch sử chèo đò đưa bộ đội vượt dòng Thạch Hãn

Trong những ngày cuối tháng 10 ở Quảng Trị, mưa lũ ào ạt khiến dòng Thạch Hãn dâng cao, gợi nhắc nữ du kích Nguyễn Thị Thu (71 tuổi, ở xã Triệu Phong, Quảng Trị) về những ký ức khốc liệt của hơn 50 năm trước. Mùa hè đỏ lửa năm 1972, khi tròn 17 tuổi, bà tham gia lực lượng du kích địa phương và nên duyên với ông Nguyễn Câu (cùng 17 tuổi, con trai ngư dân cào hến Nguyễn Con). Hai người mới chỉ làm lễ dạm ngõ đơn sơ và xem nhau như vợ chồng chứ chưa kịp tổ chức đám cưới thì chiến trận nổ ra. Ông Câu vào miền Nam chiến đấu, còn bà Thu ở lại cùng bố chồng bám trụ địa phương phục vụ cách mạng. 

May mắn thay, gia đình có chiếc đò làm phương tiện để đưa các chiến sĩ vượt dòng Thạch Hãn tiếp cận Thành cổ. Kể từ khi chiến dịch bắt đầu, con đò của cha con ông Nguyễn Con đã chở hàng ngàn chiến sĩ qua sông. Đa phần họ còn rất trẻ, độ tuổi từ 18 - 20, và chủ yếu là sinh viên các trường đại học ngoài Hà Nội mới gác bút cầm súng. Đến nay, dẫu di chứng bom đạn khiến tuổi già nhớ nhớ quên quên, nhưng bà Thu vẫn không thể nào quên được tiếng bom đạn vang vọng, tiếng rên la thất thanh và tiếng gọi "mẹ ơi" của những người lính bị thương. Điều khiến bà đau đáu và day dứt nhất đến cuối đời chính là những chuyến đò đêm chở biết bao nhiêu người đi, nhưng chẳng mấy ai còn trở về.