9 Phút Bất Tử Của Người Thanh Niên Điện Bàn
Có những con người ngã xuống khi tuổi đời còn quá trẻ, nhưng cái chết của họ lại làm kẻ thù phải run sợ và thức tỉnh hàng triệu trái tim. Ở tuổi 24, trước họng súng của án tử hình, Nguyễn Văn Trỗi không xin xỏ, không cúi đầu. 9 phút cuối cùng của anh tại khám chí Hòa đã biến một buổi hành quyết thành một bản tuyên ngôn rực rỡ của lòng yêu nước.
1. Chàng thợ điện trẻ và mìn bên cầu Công Lý
Sinh ra ở vùng đất Quảng Nam giàu truyền thống cách mạng, Nguyễn Văn Trỗi vào Sài Gòn làm thợ điện ở nhà máy hỏa xa. Giữa lòng đô thị Sài Gòn phồn hoa nhưng ngập tràn bóng gót giày xâm lược, người thanh niên trẻ ấy sớm nhận ra con đường mình phải đi: dấn thân vào tổ chức Biệt động Sài Gòn.
Tháng 5 năm 1964, nghe tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang Sài Gòn thị sát, Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ gài mìn tại cầu Công Lý để tiêu diệt tên trùm chiến tranh. Kế hoạch không may bị lộ, anh bị địch bắt khi công việc chuẩn bị vừa hoàn tất.
2. Tra tấn dã man và bản lĩnh không lay chuyển
Trong suốt những tháng ngày bị giam cầm, chính quyền Sài Gòn và cố vấn Mỹ đã dùng mọi thủ đoạn—từ tra tấn dã man bằng điện, đòn h Roi, đến dụ dỗ mua cộc bằng tiền tài, nhà cửa—nhằm khai thác thông tin về tổ chức Biệt động.
Nhưng đáp lại chỉ là sự im lặng đanh thép. Nguyễn Văn Trỗi nhận toàn bộ trách nhiệm về mình để bảo vệ đồng đội và tổ chức. Biết không thể lay chuyển được người thanh niên kiên trung, kẻ thù đã đưa anh ra án tử hình.
3. 9 phút bất tử trên pháp trường Chí Hòa
Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại sân sau nhà giam Chí Hòa, kẻ thù đưa Nguyễn Văn Trỗi ra xử bắn. Chúng mời cả phóng viên báo chí trong và ngoài nước đến tham dự nhằm đe dọa tinh thần đấu tranh của nhân dân. Nhưng chúng đã nhầm.
Khi quân thù định tiến lại buộc giẻ đen vào mắt, Nguyễn Văn Trỗi gạt phắt đi và nói đanh thép:
“Không! Phải để tôi nhìn mảnh đất này, nơi tôi đã sinh ra và lớn lên. Tôi không có tội. Kẻ có tội là bọn xâm lược Mỹ!”
Trước họng súng đen ngòm của toán lính execution, anh không hề nao núng. Nguyễn Văn Trỗi vạch áo, chỉ vào ngực mình và hô lớn những lời đanh thép:
“Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đàn áp! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!”
Ba lần tiếng hô tên Bác Hồ vang lên dõng dạc xé tan không khí ảm đạm của pháp trường. Tiếng nổ giàn giụa vang lên, người thanh niên 24 tuổi ngã xuống, nhưng nụ cười và khí phách của anh đã được ghi lại trọn vẹn qua ống kính của các phóng viên quốc tế.
4. Chiêm nghiệm cho hôm nay
Tấm ảnh Nguyễn Văn Trỗi hiên ngang trước cột bắn đã truyền đi khắp thế giới, trở thành ngọn lửa bùng cháy cho phong trào phản chiến ở Mỹ và nguồn động lực khổng lồ cho thế hệ thanh niên Việt Nam lúc bấy giờ lên đường ra mặt trận.
Nguyễn Văn Trỗi ngã xuống khi mới lập gia đình được 19 ngày. Anh để lại tình yêu cá nhân dang dở để trọn vẹn với tình yêu đất nước. Câu chuyện của anh là minh chứng sống động nhất: Sức mạnh của một dân tộc không nằm ở bom đạn modern, mà nằm ở tư thế ngẩng cao đầu của những con người không biết sợ hãi trước cái chết.
