“98kg không phải là trọng lượng của đạn, mà là trọng lượng của lòng yêu nước”
Ngô Thị Tuyển sinh ngày 20/2/1946 ở phường Nam Ngạn, nay là phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa. Là nữ Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam, biểu tượng nổi tiếng cho tinh thần dũng cảm và ý chí kiên cường của thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Một ngày đầu tháng 4 năm 1965, bầu trời khu vực cầu Hàm Rồng và bến ferry Nam Ngạn (Thanh Hóa) rung chuyển bởi tiếng gầm rú của hàng chục lượt máy bay Mỹ. Chiến dịch không kích nhằm cắt đứt tuyến đường huyết mạch tiếp tế cho chiến trường miền Nam bắt đầu. Đạn pháo cao xạ của ta xé tan bầu trời, mù mạt khói súng.
Lúc bấy giờ, Ngô Thị Tuyển mới 19 tuổi, là nữ dân quân thuộc Đại đội dân quân Nam Ngạn. Thân hình bà nhỏ nhắn, chỉ nặng vỏn vẹn 42 kg, nhưng tinh thần chiến đấu thì sục sôi. Khi thấy các khẩu đội pháo 57mm liên tục nhả đạn và rơi vào tình trạng sắp hết đạn tiếp tế, bà cùng các anh chị em trong đội dân quân bất chấp bom rơi đạn nổ để tiếp đạn cho trận địa.
Trên đường vận chuyển, một hòm đạn pháo 57mm nặng khoảng 48 kg đã là thử thách lớn với một cô gái nhỏ bé. Nhưng trong phút giây sinh tử của trận chiến, khi chứng kiến máy bay địch điên cuồng dội bom và các mâm pháo đang khát đạn, bà đã nảy ra một quyết định phi thường: "ghép hai hòm đạn nặng tổng cộng 98 kg" lên vai để vác một lượt.
Sức nặng gấp đôi trọng lượng cơ thể đã ghì chặt vai, đường đi lại lầy lội do hố bom và khói bụi, nhưng bà vẫn bước phăm phăm, vượt qua chặng đường dài tiếp đạn kịp thời cho trận địa pháo cao xạ. Hành động ấy đã góp phần giúp lực lượng ta giữ vững trận địa, bắn rơi nhiều máy bay địch và bảo vệ an toàn cho cầu Hàm Rồng.
Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu, Ngô Thị Tuyển vinh dự được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công hạng Ba, được gặp Bác Hồ 3 lần và được chính Bác tặng huy hiệu của Người, 6 lần được tặng bằng khen, giấy khen. Ngày 01/01/1967, Ngô Thị Tuyển được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Chiến tranh kết thúc, như nhiều cô gái từng phục vụ chiến trường, anh hùng Ngô Thị Tuyển trở về quê hương và tiếp tục học tập, làm việc.
Sự ra đi của Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Ngô Thị Tuyển vào ngày 4 tháng 7 năm 2026 (hưởng thọ 81 tuổi) đã để lại niềm thương tiếc sâu sắc trong lòng nhân dân cả nước.
Bà trút hơi thở cuối cùng tại quê nhà Thanh Hóa — chính nơi năm xưa đã chứng kiến ngọn lửa tuổi trẻ rực cháy của người nữ dân quân Nam Ngạn. Sự ra đi ấy không chỉ là sự chia ly của một con người, mà là sự khép lại của một trang sử sống động, khép lại hành trình của một huyền thoại đã đi vào sách giáo khoa và ký ức của nhiều thế hệ.
Dù bà đã trở về với đất mẹ, nhưng câu chuyện về cô gái 42 kg vượt qua muôn vàn đạn bom, ghì trên vai hai hòm đạn 98 kg để bảo vệ cầu Hàm Rồng vẫn còn vang vọng mãi. Hình ảnh ấy sẽ luôn là ngọn lửa soi đường cho thế hệ trẻ, là minh chứng bất tử cho lòng quả cảm, sự chí công và sức mạnh phi thường của người phụ nữ Việt Nam.
