A Tranh - Chiến Dịch Bắc Kon Tum Và Mậu Thân 1968
Những năm 1966–1968, chiến trường Bắc Kon Tum trở thành một trong những địa bàn ác liệt của Tây Nguyên. Để giành quyền kiểm soát khu vực này, quân Mỹ và chính quyền Sài Gòn liên tiếp mở nhiều cuộc hành quân quy mô lớn nhằm tiêu diệt lực lượng cách mạng và phá hủy các căn cứ kháng chiến. Trong những ngày tháng cam go ấy, cái tên A Tranh, người con dân tộc Xơ Đăng, đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm, ý chí kiên cường và tinh thần quyết chiến quyết thắng.
Tháng 3 năm 1964, A Tranh chính thức gia nhập lực lượng vũ trang và được giao nhiệm vụ Chính trị viên phó Huyện đội 16. Từ những ngày đầu cầm súng, ông luôn có mặt ở những nơi gian khổ nhất, trực tiếp chỉ huy bộ đội chiến đấu và cùng đồng đội bám trụ trên chiến trường. Trong suốt quá trình chiến đấu, A Tranh tham gia hơn một trăm trận lớn nhỏ, tiêu diệt nhiều sinh lực đối phương và lập nhiều chiến công xuất sắc.
Năm 1966, quân địch huy động hơn 8.000 quân mở cuộc càn quét lớn vào căn cứ lõm H16 thuộc khu vực Bắc Kon Tum với mục tiêu tiêu diệt lực lượng cách mạng và xóa bỏ căn cứ của ta. Trước sức ép rất lớn từ hỏa lực, máy bay và pháo binh của đối phương, A Tranh đã trực tiếp chỉ huy đơn vị kiên cường bám trụ chiến đấu. Có những ngày, đơn vị của ông liên tiếp đánh trả tới 15 trận, đẩy lùi nhiều đợt tiến công của địch, tiêu diệt hàng trăm tên và giữ vững căn cứ H16. Chiến công ấy đã góp phần làm thất bại âm mưu bình định của đối phương trên chiến trường Bắc Kon Tum, giữ vững hành lang chiến lược của cách mạng ở Tây Nguyên.
Không chỉ là người chỉ huy mưu trí, A Tranh còn luôn sát cánh cùng chiến sĩ trong từng trận đánh. Ông trực tiếp động viên bộ đội, tổ chức lực lượng linh hoạt, tận dụng địa hình rừng núi để đánh gần, chia cắt đội hình đối phương và phát huy lợi thế của chiến tranh du kích. Chính tinh thần gan dạ và sự gương mẫu của ông đã tiếp thêm ý chí cho cán bộ, chiến sĩ vượt qua những thời điểm ác liệt nhất.
Đầu năm 1968, hưởng ứng chủ trương của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương về Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân, A Tranh tiếp tục được giao chỉ huy đơn vị tham gia chiến đấu trên địa bàn Tây Nguyên. Ông trực tiếp chỉ huy lực lượng thực hiện trận đánh giao thông trên đường 14, tuyến vận chuyển chiến lược của đối phương. Bằng cách tổ chức phục kích bất ngờ, đơn vị đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần chia cắt tuyến tiếp tế, gây khó khăn cho hoạt động cơ động của quân địch trong thời điểm diễn ra cuộc Tổng tiến công và nổi dậy trên toàn miền Nam.
Những chiến công của A Tranh đã góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của quân và dân Tây Nguyên trong giai đoạn 1966–1968. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ông được tặng nhiều phần thưởng cao quý, hai lần được công nhận là Chiến sĩ thi đua của Miền và Mặt trận Tây Nguyên. Ngày 30 tháng 8 năm 1995, A Tranh được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân để ghi nhận những cống hiến to lớn của ông trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
