AH Phan Đình Giót
Phan Đình Giót (sinh năm 1920) là một người con của làng Vĩnh Yên, xã Tam Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh. Lớn lên trong cảnh nghèo khó, sớm phải đi làm thuê, ông đã thấm thía nỗi thống khổ của người dân mất nước. Năm 1950, hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng và Bác Hồ, Phan Đình Giót gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam, trở thành chiến sĩ bộ binh thuộc Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312. Ông luôn nổi tiếng trong đơn vị là người hăng hái, dũng cảm, luôn xung phong nhận nhiệm vụ khó khăn, và trước khi tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, ông đã có nhiều chiến công tại các chiến dịch Tây Bắc, Hòa Bình.
Trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ vào chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954 là một trận chiến sinh tử, nhằm tiêu diệt cứ điểm Him Lam kiên cố của địch. Đây là một trong những cứ điểm then chốt bảo vệ Sở chỉ huy Tập đoàn cứ điểm. Đại đội của Phan Đình Giót được giao nhiệm vụ đánh thẳng vào vị trí này. Cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt: quân ta phải vượt qua nhiều hàng rào thép gai và bãi mìn dày đặc. Sau khi vượt qua được tuyến phòng ngự vòng ngoài, đơn vị lại bị hỏa lực từ các ụ súng địch bắn ra dữ dội, cản bước tiến, khiến nhiều đồng đội hy sinh.
Dù bị thương ở vai và đùi, Phan Đình Giót vẫn nén đau, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Ông đã hai lần ôm gói thuốc nổ, dùng hết sức bình sinh xông lên, phá thành công hai ụ súng kiên cố của địch. Tuy nhiên, khi toàn đơn vị đang chuẩn bị chiếm lĩnh mục tiêu, một lô cốt cuối cùng của địch vẫn còn hoạt động, bắn đạn như mưa, gây tổn thất nặng nề. Trong khoảnh khắc quyết định đó, Phan Đình Giót nhận ra rằng nếu không dập tắt hỏa điểm này ngay lập tức, đơn vị sẽ không thể tiến lên.
Trong tình thế khẩn cấp, không còn chút đạn dược nào ngoài một quả lựu đạn cuối cùng, Phan Đình Giót dùng lựu đạn tiêu diệt nhóm lính địch bên ngoài. Lỗ châu mai vẫn tuôn ra lửa đạn. Không hề do dự, với tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", ông đã dùng hết sức lực và ý chí cuối cùng, lao thẳng người vào lỗ châu mai của địch để bịt kín họng súng. Hỏa lực địch bị dập tắt hoàn toàn, tạo điều kiện quyết định cho đồng đội kịp thời xung phong tiêu diệt cứ điểm Him Lam, giành thắng lợi mở màn cho chiến dịch. Phan Đình Giót đã anh dũng hy sinh ngay sau hành động lịch sử này, nhưng sự hy sinh cao cả của ông đã trở thành tấm gương sáng bất diệt, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của toàn quân ta. Ngày 23 tháng 11 năm 1955, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân
