AHLS QUÁCH VĂN PHẨM - LỜI HÔ VANG GIỮA PHÁP TRƯỜNG BẠC LIÊU

Quách Văn Phẩm sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước ở vùng Giao Vàm. Được người anh là Quách Văn Lực dìu dắt, ông sớm giác ngộ cách mạng và được kết nạp vào Đảng năm 1937, khi mới khoảng 17 tuổi.

Theo ký ức của bà Quách Thị Đẩu, người anh thứ bảy của bà là một thanh niên khỏe mạnh, giỏi võ và đặc biệt có tài diễn thuyết. Trong những buổi tuyên truyền bí mật, ông thường kêu gọi thanh niên học chữ, rèn luyện sức khỏe, tham gia đấu tranh chống thực dân. Chính ông cũng dạy các em gái viết chính tả, làm toán, tập bơi và học võ để biết tự bảo vệ mình.

Năm 1940, khi phong trào chuẩn bị Khởi nghĩa Nam Kỳ lan rộng, Quách Văn Phẩm được cử làm Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Bạc Liêu khi mới 19 tuổi. Ông tham gia xây dựng lực lượng, tổ chức các đội tự vệ và chuyển mệnh lệnh khởi nghĩa xuống vùng Năm Căn, Rạch Gốc và Hòn Khoai.

Ngày 11 tháng 11 năm 1940, Quách Văn Phẩm cùng đồng chí Lê Văn Khuyên mang thư chỉ đạo xuống gặp đồng chí Bông Văn Dĩa để chuyển ra Hòn Khoai cho Phan Ngọc Hiển. Những lá thư quan trọng ấy góp phần kết nối lực lượng, chuẩn bị cho cuộc nổi dậy tại vùng cực Nam.

Sau khi cuộc khởi nghĩa nổ ra, thực dân Pháp huy động lực lượng truy bắt những người tham gia. Quách Văn Phẩm thu xếp công việc cho đội du kích Tân Hưng Tây rồi tìm đường trở về báo cáo với Tỉnh ủy. Chiều ngày 19 tháng 12 năm 1940, khi tới khu vực Rạch Rẫy, ông bị lực lượng tay sai phát hiện và bắt giữ.

Tại Khám lớn Bạc Liêu, thực dân Pháp tra tấn ông rất dã man, buộc phải khai nơi đóng quân của Tỉnh ủy và những người lãnh đạo phong trào. Nhưng Quách Văn Phẩm không tiết lộ bất cứ thông tin nào. Biết em gái Quách Thị Đẩu cũng đang bị giam ở khu nữ, ông bí mật nhắn qua người lao công rằng bà phải thật khôn ngoan, không được nhận quen biết hay có quan hệ anh em với ông. Trong thời khắc nguy hiểm nhất, người chiến sĩ trẻ vẫn chỉ nghĩ đến việc bảo vệ đồng đội và gia đình.

Ngày 27 tháng 2 năm 1941, ông bị Tòa án binh kết án tử hình. Đến ngày 12 tháng 7 năm 1941, thực dân Pháp đưa Quách Văn Phẩm, Phan Ngọc Hiển và tám đồng đội ra sân banh Bạc Liêu xử bắn.

Trước giờ phút cuối cùng, Quách Văn Phẩm vẫn bình thản, tươi cười và viết thư về nhà, khuyên cha mẹ, anh chị em đừng đau buồn vì ông đã làm tròn bổn phận với đất nước. Khi loạt súng chuẩn bị vang lên, Phan Ngọc Hiển hô khẩu hiệu, Quách Văn Phẩm cùng những người đồng chí đồng loạt hưởng ứng. Tiếng hô vang đến hai, ba lần giữa pháp trường rồi các ông mới ngã xuống.

Quách Văn Phẩm hy sinh khi mới 21 tuổi. Cuộc đời ngắn ngủi của ông trở thành minh chứng sáng ngời cho khí tiết của lớp thanh niên Nam Bộ trong những ngày đầu đấu tranh giành độc lập.