ALĂNG BHUÔCH – NGƯỜI DÂN CÔNG MÙ TRÊN DÃY TRƯỜNG SƠN

Trong những năm tháng kháng chiến gian khổ trên dãy Trường Sơn, có những con người lặng lẽ đi qua chiến tranh không bằng súng đạn nơi tuyến đầu, mà bằng đôi vai, đôi chân và ý chí sắt đá. Alăng Bhuôch là một trong những con người như thế – một người dân công hỏa tuyến mù lòa, nhưng đã trở thành “đôi mắt” của tuyến vận tải chiến lược giữa rừng sâu núi thẳm.

Sinh năm 1931 trong một gia đình người Cơ Tu tại vùng núi Quảng Nam (nay thuộc thành phố Đà Nẵng), tuổi thơ của ông đã sớm nhuốm màu bất hạnh. Mới mười tuổi, ông mất cha, mất anh trai, rồi sau đó bị mù sau một trận sốt nặng. Nhưng chính trong bóng tối ấy, nghị lực sống của ông lại bùng lên mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Không nhìn thấy ánh sáng, ông học cách cảm nhận thế giới bằng đôi tay, đôi chân và ký ức về những con đường rừng quen thuộc.

Không thể nhập ngũ vì khiếm khuyết thị giác, ông chọn con đường khác: làm dân công hỏa tuyến. Từ năm 1958, Alăng Bhuôch bắt đầu gắn đời mình với những chuyến gùi hàng xuyên rừng – lương thực, vũ khí, đạn dược – tiếp tế cho bộ đội nơi chiến trường. Chiếc gậy gỗ trở thành “đôi mắt”, dẫn đường ông qua từng con dốc, từng khe suối, từng lối mòn hiểm trở của đại ngàn Trường Sơn.

Điều khiến nhiều người kinh ngạc là sức bền phi thường của ông. Từ những chuyến hàng ban đầu chỉ vài chục ký, dần dần ông có thể vận chuyển khối lượng lớn hàng hóa qua rừng sâu mỗi ngày. Không ít lần, ông tự dò đường giữa đêm tối, giữa tiếng thú rừng và bom đạn, chỉ bằng trí nhớ và sự quen thuộc với từng tán cây, từng đoạn suối.

Trong suốt hơn một thập kỷ, từ 1958 đến 1972, Alăng Bhuôch đã cùng đồng đội vận chuyển hàng trăm tấn lương thực và vũ khí qua những cung đường hiểm trở. Có những chuyến hàng đặc biệt quan trọng, ông cùng đồng đội đã vượt rừng hàng tháng trời để đưa vũ khí vào chiến trường, góp phần chi viện cho các chiến dịch lớn.

Không chỉ là một người vận chuyển, ông còn là biểu tượng của ý chí vượt lên số phận. Một người mù nhưng không “mù phương hướng” trong lòng kháng chiến; một con người tưởng như yếu thế nhưng lại mang trong mình sức mạnh của cả đại ngàn.

Sau chiến tranh, ông trở về đời thường, tiếp tục lao động, tham gia sản xuất và góp phần phát triển đời sống cộng đồng. Ông cũng là người tiên phong trong việc đưa mô hình lúa nước vào vùng núi, góp phần giúp bà con cải thiện đời sống, thoát nghèo trên chính mảnh đất từng nuôi dưỡng ông.

Với những đóng góp to lớn ấy, Alăng Bhuôch được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng hơn cả một danh hiệu, điều ông để lại là hình ảnh một con người bình dị, kiên cường, sống trọn đời vì tập thể, vì kháng chiến và vì cộng đồng.

Ngày 2 tháng 11 năm 2015, ông qua đời, khép lại một cuộc đời dài 84 năm nhiều gian truân nhưng rực sáng. Dẫu vậy, giữa núi rừng Trường Sơn, câu chuyện về người dân công mù vẫn còn được nhắc lại – như một minh chứng rằng trong những năm tháng “hoa lửa”, có những con người đã đi qua bóng tối để thắp sáng con đường của cả dân tộc.