Âm vang Chiến thắng Vạn Tường

Trận đánh Vạn Tường (Quảng Ngãi) ngày 18-8-1965 là một trong những sự kiện lịch sử nổi bật trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc, bước đầu đánh bại âm mưu “tìm diệt” của quân Mỹ, để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý giá, làm phong phú thêm kho tàng nghệ thuật quân sự Việt Nam, tiếp thêm sức mạnh cho LLVT Quân khu 5 hôm nay. 0 năm đã qua nhưng hào khí chiến thắng Vạn Tường vẫn vang vọng trong lòng cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 5 và người dân Việt Nam. Trận đánh không chỉ là một thắng lợi quân sự vang dội mà còn là minh chứng cho trí tuệ, bản lĩnh và ý chí sắt đá của quân dân ta. Từ mảnh đất núi Ấn, sông Trà anh hùng, chiến thắng ấy đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, đồng thời là nguồn cảm hứng bất tận để LLVT Quân khu 5 hôm nay tiếp bước, vững vàng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nhìn lại dòng lịch sử, sau thắng lợi vang dội ở Ba Gia, Trung đoàn 1, Quân khu 5 hành quân về thôn Vạn Tường (xã Bình Hải, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi; cách Đông Nam căn cứ Chu Lai 17km; nay là xã Vạn Tường, tỉnh Quảng Ngãi) để củng cố lực lượng, huấn luyện, chuẩn bị cho đợt tác chiến tiếp theo. Tuy nhiên, quân Mỹ ở Chu Lai đã phát hiện được sự hiện diện của Trung đoàn Ba Gia tại đây. Chúng khẩn trương tổ chức cuộc hành quân “Ánh sáng sao” nhằm càn quét, tiêu diệt lực lượng ta. Rạng sáng 18-8-1965, sau những đợt pháo kích dữ dội từ pháo hạm ngoài biển kết hợp với bom rải từ không quân, quân Mỹ sử dụng lực lượng lớn gồm 4 tiểu đoàn lính thủy đánh bộ, 1 tiểu đoàn thiết giáp... ồ ạt tấn công từ 4 hướng vào Vạn Tường. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, một trung đoàn chủ lực cơ động của Quân khu 5 trực diện đối đầu với quân viễn chinh Mỹ-đội quân hiện đại, thiện chiến bậc nhất lúc bấy giờ-trong điều kiện hết sức bất lợi: Vũ khí, trang bị của đơn vị để chống xe tăng, thiết giáp và máy bay rất hạn chế; kinh nghiệm chiến đấu với quân Mỹ gần như bằng không; Trung đoàn lại đang củng cố sau Chiến dịch Ba Gia.

Trong tình huống cam go ấy, Trung đoàn 1 đã phối hợp chặt chẽ với LLVT địa phương và quần chúng nhân dân, tận dụng tối đa địa hình làng xã chiến đấu, hệ thống hầm hào, công sự, lũy tre để bám trụ. Bộ đội chủ động đánh gần, đánh giáp lá cà, đánh độc lập từng bộ phận, giữ bí mật đội hình. Địch tiến đến đâu, ta kiên cường chặn đánh đến đó. Tinh thần đoàn kết quân dân, ý chí quyết chiến quyết thắng được tôi luyện trong lửa đạn, trở thành sức mạnh vô song.

Sau hơn một ngày chiến đấu ác liệt, rạng sáng 19-8, lực lượng ta bí mật rút khỏi Vạn Tường trong thế chủ động. Kết quả, ta loại khỏi vòng chiến đấu hơn 900 tên địch, bắn rơi 13 máy bay trực thăng, phá hủy 22 xe tăng và xe thiết giáp. Trong khi đó, quân Mỹ dù chủ động chọn chiến trường, thời gian, cách đánh, với ưu thế áp đảo về quân số, vũ khí, trang bị vẫn không thể đạt mục tiêu “tìm diệt” chủ lực ta, lại phải gánh chịu tổn thất nặng nề.