“ ANH BA BƯỜNG”
Đó là cái tên mà mẹ nhắc nhiều trong cuốn hồi ký của bà. Tình cờ, một người bạn học chung ở trường thiếu sinh quân Nguyễn Văn Trỗi cho tôi biết đó là chú Phạm Thái Bường, một trong những nhà lãnh đạo chủ chốt của cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Tôi đến thăm anh Phạm Hòa Bình, con trai của chú, ở một căn hộ giản dị ngay gần con đường mang tên bố mình. Anh cũng học ở trường thiếu sinh quân, trên tôi ba khoá, đi bộ đội từ 17 tuổi, được đào tạo bài bản, đến khi nghỉ hưu anh chỉ mang quân hàm trung tá. Anh cười:” Chắc tại anh hay cãi chỉ huy, chứ đồng đội rất thương anh, mến phục anh!” Tôi chợt nhớ đến trường hợp cậu Năm Phước, thuyền trưởng tàu không số đã chở mẹ tôi vào Nam. Tàu được phong Anh hùng, năm thuyền viên được phong Anh hùng, riêng cậu, cũng vì hay cãi chỉ huy, 40 năm sau giải phóng, mãi tới năm 2016, mới được phong.Chú Ba Bường cũng bị bắt giam tại nhà tù Côn Đảo, sau hiệp định Giơnevơ cũng ở lại miền Nam giống cha tôi. Năm 1960 chú là ủy viên dự khuyết Ban chấp hành trung ương Đảng, năm 1972 là ủy viên chính thức, là bí thư Khu uỷ khu chín, nơi mẹ tôi hoạt động thời kỳ bà trở về miền Nam và sau thành khu ủy viên. Chú bị bệnh mất năm 1974 khi chỉ còn một chút thời gian nữa là cuộc kháng chiến thành công.Anh Bình cười hiền lành:” Cả đời anh chỉ có đúng 30 ngày sống cạnh cha thôi em ạ. Từ nhỏ đến khi anh đi tập kết ra Bắc, ông chỉ về thăm nhà mấy ngày. Sau này, ông ra trị bệnh ở miền Bắc 15 ngày. Đó là những ngày hạnh phúc nhất trong đời anh!”Chị Xanh, vợ anh, thật không ngờ lại là con gái của nhà hoạt động Huỳnh Văn Trí. Hồi còn trẻ, ông tham gia một băng cướp và có biệt danh là 10 Trí, chuyên đi cướp của những nhà buôn giầu chia cho những người nghèo, cùng với băng của Bảy Viễn lừng danh. Bị Pháp bắt đầy ra Côn Đảo, ông tổ chức đóng bè vượt ngục. Sau bao nhiêu ngày lênh đênh trên biển, chịu đói, chịu khát, được một ngư dân ở tận Quảng Ninh vớt! Quay về, giác ngộ cách mạng, ông tham gia vào lãnh đạo phong trào Hòa Hảo ( sư thúc Hoà Hảo). Trong một bức thư gửi Hồ Chủ Tịch nhờ chú Phạm Hùng mang ra Bắc, có lẽ ông là người duy nhất ở đất nước này, gọi Bác là Anh Hồ. Đúng chất anh hùng hảo hán!Có một điều tình cờ, rất nhiều năm sau, tại Sài Gòn, chị Trong, chị gái của chị Xanh, vợ anh Bình, đã đỡ đẻ cho một phụ nữ, hỏi ra lại đúng là con gái người ngư dân đã cứu cha mình. Thật là một điều kỳ diệu của cuộc sống.Tôi cứ băn khoăn mãi, đến lúc nào mình mới thôi ngạc nhiên về những người đồng chí của cha mẹ mình, về chính dân tộc Việt Nam bất khuất và anh hùng này!



