Ánh đèn bên chiến trận

“Mẹ ơi con bước vào trang sử

Máu đỏ tim hồng viết bản hùng ca

Giữa đạn bom con giữ vững quê nhà

Cho tổ quốc ngập tràn sắc cờ hoa”

Dưới làn sóng mưa bão, những chàng trai tuổi đôi mươi vẫn cười vang

giữa chiến hào. Họ lấy tình đồng đội, chia nhau từng giọt nước, từng lát khoai

giữa rừng sâu. Có người ngã xuống khi chưa kịp đáp lời từ biệt, nhưng đồng đội

vẫn giữ lời hứa: “Hãy sống thay phần của những người đã đi xa.” Từ những trận

chiến oanh liệt ở Điện Biên Phủ, những ngày tháng căng thẳng trên dãy Trường

Sơn, cho đến những tháng chiến đấu bảo vệ biên giới, những người lính ấy luôn

mang trong mình tinh thần thép, trái tim cháy cháy tình yêu quê hương và niềm tin vào chiến thắng.

Mùa thu năm 1950, dưới lời kêu gọi các chiến sĩ, nhân dân đứng dậy

tham gia chiến dịch tiến công vào phòng tuyến của quân Pháp trên chiến tuyến

Cao Bằng – Lạng Sơn, chàng trai Phạm Trí Liên (Sinh năm 1930, trú tại TDP

Phùng Hưng, phường Cảnh Thụy) khi ấy tròn 20 tuổi đã xếp bút nghiên lên

đường nhập ngũ. Ông kể, “Đó là những đêm hành quân xuyên rừng, đối mặt với

đạn pháo, bệnh tật, thiếu thốn lương thực, thuốc men. Có đồng đội bị mảnh đạn

văng vào làm mù mắt, có người mất cả đôi chân vì giẫm phải mìn. Ranh giới

giữa sự sống và cái chết lúc ấy mong manh lắm. Thế nhưng, các chiến sĩ của ta

đều kiên cường tiến về phía trước để thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả”. Con

đường số 4 đoạn qua đèo Bông Lau - Lũng Phầy dài gần chục km thuộc địa

phận huyện Tràng Định, giáp tỉnh Cao Bằng, có địa thế hiểm trở, một bên núi

dựng, một bên khe sâu. Con đường đèo vắt ngang qua sườn núi được coi là “cửa

tử” của mọi thế trận phục kích. Theo ông Phạm Trí Liên, những ngày sôi động

đó, ông là lính trinh sát nên thường đi thực địa kiểm tra thì thấy cây cối um tùm,

địa hình mấp mô. Tại đây, các tổ, đội công tác của ta tổ chức đào công sự kéo

dài hàng km, đồng thời chuẩn bị các trận địa súng cối, súng bazooka. Khi nghe

thấy tiếng ô tô của địch đi trên đường là lập tức triển khai lực lượng vây đánh.

Địch cứ thế bị thất bại, tiêu diệt, quân ta phá hủy 53 xe, đốt cháy 10 vạn lít

xăng, diệt 250 lính Âu- Phi trong đó có 2 sỹ quan. Đến tối 10/10/1950, huyện

Tràng Định hoàn toàn giải phóng. Trên đường chỉ huy chiến dịch, tối cùng

ngày, Bác Hồ đã gặp mặt cán bộ, chiến sỹ đại đoàn 308 và nhân dân xã Chi

Lăng, huyện Tràng Định. Chiến thắng biên giới Thu - Đông 1950 đã làm phá

sản kế hoạch quân sự, chính trị của thực dân Pháp. Nhờ chiến thắng này, chúng

ta đã khai thông 750 km đường biên giới Việt - Trung với 35 vạn dân, phá thế

kìm kẹp của thực dân Pháp đối với căn cứ địa Việt Bắc.

Sau đó, ông Liên lui về hậu phương tiếp tế cho một số chiến dịch như

Hoàng Hoa Thám, chiến dịch Hà Nam Ninh,.. Đến đầu năm 1954 Pháp xây

dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ gồm 49 cứ điểm, chia thành 3 phân khu

(Bắc – Trung tâm – Nam) với mục đích biến nơi này thành “pháo đài bất khả

xâm phạm”, dụ quân ta vào trận đánh lớn để “nghiền nát chủ lực Việt Minh”.

Trong bối cảnh ấy, Bác Hồ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta anh dũng bước

vào cuộc kháng chiến. Lúc ấy, người bộ đội cụ Hồ Phạm Chí Liên đã ra trận

tiếp tục công cuộc chiến đấu bảo vệ đất nước. Ông hành quân lên lĩnh điểm cao,

“khó khăn nhất là địa hình đồi núi dốc, không có đường cơ động, quá trình thực

hiện nhiệm vụ thường xuyên thiếu nước uống nên mất rất nhiều ngày anh em

mới chiếm lĩnh được trận địa để bước vào chiến đấu", cựu chiến binh Phạm Trí

Liên nhớ lại. Ông khi đó giữ chức Trung đội phó được giao nhiệm vụ bắn từ xa

vào chiến trận của địch, ông kể lại “Sáng sớm, lệnh của sư đoàn yêu cầu đánh

vào quân Pháp đang tập thể dục, ông cùng đồng đội cầm chiếc súng cối 160 li

nấp ngay sau chiến hào bắn thẳng vào quân địch, tiêu diệt được 12 quân cùng 2

người bị thương nặng. Còn có một lần, quân địch rút lui, ông cùng những người

chiến sĩ đã quả cảm cầm pháo đuổi theo cả đội quân đang tháo chạy, cùng lúc

đánh tan ý định rút lui của quân Pháp, gần như hết cả một trung đội không ai đi

được nữa”. Có những ngày, quân tiếp tế không tiếp cận được chiến trường, ông

phải ăn muối, uống nước sông vô cùng đói khổ mệt nhoài, ông Liên nói “Hôm

nào ăn ngon lắm cũng chỉ là ít nắm cơm với 1-2 chai nước cả tiểu đội chia nhau

uống”. Chiến đấu anh dũng được gần 1 tháng, không may trong một lần bắn

pháo, ông bị quân địch nhắm vào và bị thương nặng phải vào nhà thương binh

nằm chữa trị suốt cả trận chiến. Nhưng không vì thế mà ông chịu trận trước số

phận, trước sức khỏe. Sau khi phục hồi, có thể đi lại, ông đã cùng các bác sĩ

giúp chữa trị cho các đồng đội khác, thỉnh thoảng vẫn theo dõi quân địch rồi báo

về cho trung đoàn. Ông bảo, ngày nghe tin quân ta chiến thắng dường như mọi

mệt mỏi, đau đớn trong ông đều tan biến, cuối cùng ông cũng có thể về bên

vòng tay ấm áp của mẹ, của gia đình rồi...71 năm đã trôi qua, song ký ức của

những người cựu chiến binh về một thời hoa lửa trên chiến trường Điện Biên

Phủ vẫn không hề xóa nhòa. Bởi đó là những năm tháng rực rỡ nhất, nơi họ đã

dùng máu viết nên lịch sử bằng chiến thắng lừng "lẫy năm châu, chấn động địa

cầu. Cuộc đời ông Phạm Trí Liên là bản trường ca về lòng yêu nước, về sự hy

sinh thầm lặng của cả một thế hệ. Câu chuyện của ông mãi là bài học quý giá, là

ngọn lửa truyền lại cho thế hệ trẻ hôm nay về tình yêu Tổ quốc và tinh thần

phụng sự không bao giờ tắt. “Các cháu, các con cứ nghe đấy, thấy đấy mà nhớ.

Nhờ sự hy sinh của các anh nên mới có hòa bình hôm nay", ông Liên nghẹn

ngào