Ánh đèn dầu trong lớp học giữa rừng

Năm 1973.

Sau Hiệp định Paris, nhiều vùng ở miền Nam đã được giải phóng, nhưng cuộc sống của người dân vẫn còn vô vàn khó khăn.

Ở một khu căn cứ nằm sâu trong những cánh rừng Tây Ninh, trẻ em lớn lên giữa tiếng chim rừng, tiếng suối chảy và đôi khi cả tiếng súng vọng lại từ xa.

Phần lớn các em chưa từng được học hành đầy đủ.

Có em mười tuổi vẫn chưa biết đọc.

Có em chưa một lần được cầm bút.

Nhìn những đứa trẻ ấy, Nguyễn Thị Thu Hà luôn day dứt.

Hà năm ấy mới hai mươi ba tuổi.

Cô từng là học sinh giỏi ở quê nhà Bến Tre.

Khi tham gia cách mạng, cô được giao nhiệm vụ phụ trách công tác giáo dục tại vùng giải phóng.

Ngày nhận nhiệm vụ, nhiều người hỏi:

– Giữa thời chiến mà mở lớp học liệu có cần thiết không?

Hà mỉm cười:

– Càng chiến tranh càng phải học. Vì tương lai đất nước sẽ cần những người biết chữ để xây dựng hòa bình.

Vậy là lớp học ra đời.

Không có bàn ghế tử tế.

Không có bảng đen đúng nghĩa.

Mọi người chặt tre dựng một mái lán đơn sơ giữa rừng.

Chiếc bảng được làm từ những tấm gỗ ghép lại.

Phấn viết được chia từng mẩu nhỏ để tiết kiệm.

Ngày khai giảng, lớp học chỉ có mười hai học sinh.

Các em ngồi trên những khúc gỗ, mắt sáng long lanh.

Hà xúc động đến nghẹn lời.

Buổi học đầu tiên, cô viết lên bảng hai chữ:

"Việt Nam"

Rồi hỏi:

– Có em nào đọc được không?

Cả lớp im lặng.

Một cậu bé gầy gò tên Tín rụt rè đứng lên:

– Thưa cô... em không biết.

Hà mỉm cười dịu dàng.

– Không sao. Hôm nay cô sẽ dạy các em đọc hai chữ đẹp nhất.

Từ ngày ấy, tiếng đánh vần vang lên giữa núi rừng.

A... B... C...

Những âm thanh giản dị nhưng chứa đựng biết bao hy vọng.

Thời gian trôi qua.

Lớp học ngày càng đông.

Có những em phải đi bộ hàng cây số xuyên rừng để đến lớp.

Có em mang theo em nhỏ trên lưng vì cha mẹ bận công tác.

Nhưng không ai bỏ học.

Các em hiểu rằng con chữ là cánh cửa mở ra tương lai.

Một buổi chiều mùa mưa, trời đổ nước xối xả.

Mái lá bắt đầu dột.

Nước mưa chảy xuống nền đất.

Hà lo lắng nghĩ học sinh sẽ nghỉ hết.

Thế nhưng khi đến lớp, cô bất ngờ thấy tất cả học trò đã có mặt.

Đứa nào cũng ướt sũng.

Tín cười toe:

– Hôm nay cô dạy bài mới mà.

Nghe câu nói ấy, mắt Hà cay cay.

Cô quay đi để giấu những giọt nước mắt xúc động.

Đêm hôm đó, lớp học tổ chức một buổi học đặc biệt.

Do ban ngày phải hỗ trợ gia đình sản xuất nên nhiều em chỉ có thể học buổi tối.

Giữa căn lán nhỏ, một chiếc đèn dầu được thắp lên.

Ánh sáng yếu ớt hắt lên những gương mặt trẻ thơ.

Hà nhìn học trò chăm chú tập viết từng nét chữ.

Bỗng cô nhớ đến lời cha từng nói:

– Một ngọn đèn có thể thắp sáng cả căn phòng. Một người biết chữ có thể thay đổi cả cuộc đời.

Ngoài rừng, tiếng côn trùng rả rích.

Bên trong lớp học, những cây bút chì vẫn miệt mài chạy trên trang giấy.

Khoảnh khắc ấy đẹp hơn bất kỳ điều gì.

Nó đẹp bởi niềm tin.

Đẹp bởi khát vọng được học tập của những đứa trẻ sinh ra trong chiến tranh.

Hai năm sau, đất nước hoàn toàn thống nhất.

Nhiều học sinh của lớp học năm ấy tiếp tục được đến trường.

Có em trở thành bác sĩ.

Có em trở thành kỹ sư.

Có em trở thành giáo viên.

Riêng cậu bé Tín năm nào đã nối nghiệp cô Hà, trở thành một thầy giáo.

Trong ngày gặp lại sau nhiều năm, Tín xúc động nói:

– Nếu không có lớp học dưới ánh đèn dầu năm ấy, có lẽ em đã không có ngày hôm nay.

Nghe học trò nói, cô Hà lặng người.

Bỗng những ký ức về căn lán nhỏ giữa rừng hiện về rõ mồn một.

Ánh đèn dầu năm ấy tuy nhỏ bé nhưng đã thắp lên những ước mơ lớn lao.

Nó đã soi sáng con đường tương lai cho biết bao đứa trẻ.

Câu chuyện về cô giáo Nguyễn Thị Thu Hà và lớp học giữa vùng giải phóng là minh chứng cho sức mạnh của tri thức trong những năm tháng chiến tranh. Giữa bom đạn và thiếu thốn, vẫn có những con người âm thầm gieo chữ, gieo niềm tin vào ngày mai. Chính họ đã góp phần làm nên vẻ đẹp nhân văn của một thời hoa lửa, nơi ánh sáng của học tập chưa bao giờ tắt.