Bài viết

Anh em “tổ chức” đánh nhau

Hưng Yên25/12/2025Ban Biên tập tổng hợp2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Anh em “tổ chức” đánh nhau

Đến nhà truyền thống huyện đảo Phú Quốc, PV Dân trí được một cán bộ ở nhà truyền thống dẫn tới gặp bác Lê Việt Ân (76 tuổi) – một cựu tù Phú Quốc đã thoát khỏi các màn tra tấn tàn độc của bọn cai ngục khi cùng với 21 đồng chí bỏ ra 6 tháng liền đào hầm vượt ngục vào ngày 26/1/1969.

Bên ly cà phê sáng, ông Ân bùi ngùi kể lại cuộc sống ở “địa ngục trần gian”: “Trước khi bị quân địch đưa đến nhà tù Phú Quốc, tôi là bộ đội thuộc sư đoàn 325 ở Bình Định. Cuộc sống trong nhà giam khi đó vô cùng khốc liệt, ngoài việc chúng tôi bị bọn giám thị tra tấn dã man thì thức ăn, nước uống đều thiếu thốn. Bọn cai ngục thường xuyên cho tù nhân chúng tôi ăn cá thối, cơm thêu... Vì ăn không nổi, anh em chúng tôi tuyệt thực phản đối… Những lúc như vậy bọn chúng dùng roi cá đuối đánh chúng tôi đến ngất xỉu. Trong tất cả các màn tra tấn của bọn giám thị, chúng tôi đau đớn nhất là màn đục răng, đóng đinh vào xương. Chính bản thân tôi bị chúng đục mất 3 cái răng… Dù đau đớn tột cùng, tôi cũng như anh em vẫn cam chịu, nhất quyết không khai nhận gì”.

Ông Việt Ân bồi hồi nhớ lại những ngày tháng bị giam ở địa ngục trần gian - nhà tù Phú QuốcÔng Việt Ân bồi hồi nhớ lại những ngày tháng bị giam ở "địa ngục trần gian" - nhà tù Phú Quốc

Ông Ân kể, dùng bạo lực với các chiến sĩ tù nhân cách mạng không có hiệu quả, bọn cai ngục chuyển sang phương thức dụ dỗ bằng cách cho người vào tiếp cận với các anh em tù binh để lôi kéo, chia rẽ… Chúng hứa nếu ai đứng ra chỉ mặt tù cách mạng hay làm mật vụ cho chúng, chúng sẽ tha và cho ra tù. Nhưng không chiến sĩ nào bị lôi kéo. Thất bại, chúng lại quay sang dùng nhục hình...

Trước cuộc sống không bằng chết ở nhà tù Phú Quốc, khoảng tháng 6/1968, tại trại giam số 13, một nhóm tù đã lên kế hoạch đào hầm vượt ngục, trong đó có ông Ân. Đội đào hầm vượt ngục được chia thành nhiều tổ, mỗi tổ khoảng 3 người, như: tổ đào hầm, tổ chuyển đất, tổ canh gác… Ông Ân được tổ chức phân công làm nhiệm vụ “gác đền” cho kế hoạch đào hầm năm ấy.

Ông Ân chia sẻ: “Việc đào hầm vô cùng khó khăn nhưng các anh em đi bỏ đất, “gác đền” như chúng tôi cũng khó khăn không kém. Khi anh em đào hầm, một mặt chúng tôi tổ chức người nghe ngóng, nếu có lính đến gần chúng tôi có những mật hiệu báo ngay. Còn khi chúng vào trại giam kiểm tra, anh em chúng tôi tự gây gối, đánh nhau để quần áo lấm lem như các đồng chí đào hầm, nhờ vậy bọn cai ngục không phát hiện”.

Ông Việt Ân bồi hồi nhớ lại những ngày tháng bị giam ở địa ngục trần gian - nhà tù Phú QuốcDụng cụ đào hầm vượt ngục là thanh gỗ, sắt, thìa ăn cơm...

Sau 6 tháng ròng rã, cuối cùng đường hầm dài khoảng 120m, rộng khoảng 0,6m đã hoàn thành. Đường hầm này đã giúp 21 chiến sĩ cách mạng thoát ngục vào rạng sáng ngày 21/01/1969. “Tôi là người chui hầm thứ 21, phía sau tôi còn có một đồng chí, tuy nhiên khi tôi lên tới miệng hầm trời đã sáng nên người đi sau tôi sợ bị lộ, đã quay lại. Khi chúng tôi thoát ra ngoài, chúng tôi chạy vào rừng, một số đồng chí mượn xuồng của dân bơi qua Campuchia để về trung ương báo cáo. Nhờ đó từ năm 1970 Trung ương có chỉ đạo cho lực lượng đến tiếp đón anh em tù vượt ngục về căn cứ. Riêng tôi ở lại Phú Quốc tham gia vào đội đặc công của ông Ba Toản đến ngày giải phóng 30/4/1975”.

Sau khi thống nhất đất nước, ông Ân cũng như bao chiến sĩ tù cách mạng khác tiếp tục xây dựng lực lượng vũ trang ở địa phương và lập gia đình ổn định cuộc sống. Mấy chục năm hòa bình, trên cơ thể họ vẫn rõ mồn một những vết sẹo, những cơn đau tận xương cốt - dấu tích của những màn tra tấn năm xưa.

Chia tay hai cựu tù Phú Quốc cũng là lúc mặt trời đỏ hồng chìm xuống mặt biển Dương Tơ. Từ phía biển, từng cơn gió mát phả vào mặt chúng tôi, trong đó có mùi muối mặn và cả mùi hương trầm từ khu vườn nhà ông Ba Toản theo gió ùa về.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn