Anh hùng A Sanh
A Sanh tên thật là Puih San, sinh ngày 1 tháng 5 năm 1937, một người dân tộc Jrai sinh sống tại xã Ia Krai, huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai (nay là xã Ia Krai, tỉnh Gia Lai). Ông từng là người lái đò trên sông Pô Cô, đưa bộ đội qua sông để phục vị kháng chiến. Ông đã làm nên nhiều kỳ tích huyền thoại trên mảnh đất Tây Nguyên thân yêu. Ngày 22/8/1998, A Sanh được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Và bài hát "Người lái đò trên sông Pô Cô" của nhạc sĩ Cẩm Phong, lời Mai Trang v
Cuộc đời của Anh hùng A Sanh là một bản anh hùng ca vĩ đại về lòng yêu nước và ý chí quật cường của người con vùng đất Tây Nguyên. Vào năm 1958, trên tinh thần tự nguyện, ông trốn gia đình để tham gia cách mạng. Tài năng chỉ huy của A Sanh đã sớm bộc lộ khi ông dẫn dắt tiểu đội du kích xã, lập nên nhiều chiến công vang dội tại trận Chư Nghé. Đặc biệt là từ năm 1961, khi ông chính thức trở thành chiến sĩ bộ đội Trường Sơn tại Mặt trận B3, nhận nhiệm vụ lái đò trên dòng Pô Cô hung dữ, ông đã làm tròn sứ mệnh giữ vững "mạch máu" giao thông chiến lược – Tuyết đường Trường Sơn. Trong suốt những năm tháng ác liệt từ 1964 đến 1968, dưới những cơn bão đạn và sự rình rập của bọn biệt kích Mỹ, ông đã mưu trí "đêm chở đò, ngày giấu thuyền". Vào những đêm cao điểm như trong chiến dịch Plei Me, ông đã đèo hơn 30 chuyến đò liên tục, đưa hàng trăm lượt bộ đội và vũ khí qua sông an toàn. Dòng sông Pô Cô ấy tuy cuồn cuộn sóng dữ, nhưng cũng không thể ngăn cản trái tim của người đảng viên kiên trung (ông kết nạp năm 1965). Sự hy sinh thầm lặng ấy đã góp phần trực tiếp vào công cuộc chi viện cho chiến trường miền Nam, tạo nên những thắng lợi mang tính bước ngoặt. Sau bao năm tháng tôi luyện tại trường sĩ quan Hòa Bình (1969–1970) và chiến đấu tại quốc lộ 19, A Sanh trở về quê hương với nỗi đau mất đi người thân dưới bàn tay kẻ thù. Dẫu vậy, ông vẫn nén đau thương, phụng sự quân đội cho đến khi xuất ngũ vào năm 1980 với tư cách là một bệnh binh. Tuy đã về với đời thường và qua đời vào ngày 11 tháng 2 năm 2000, nhưng tên tuổi của người Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân A Sanh vẫn sống mãi. Bến đò A Sanh ngày nay không chỉ là một di tích lịch sử cấp tỉnh (từ năm 2019) mà còn là biểu tượng bất diệt cho tinh thần dũng cảm, tận tụy của người con Tây Nguyên dành cho độc lập tự do của Tổ quốc.



