Anh hùng Bế Văn Đàn
Bế Văn Đàn sinh năm 1931, người dân tộc Tày, quê xã Quang Vinh, huyện Phục Hòa, Cao Bằng. Anh sinh ra trong gia đình nghèo, mẹ mất sớm, cha làm thợ mỏ, chú tham gia cách mạng bị giặc Pháp bắt và giết hại. Từ nhỏ, Bế Văn Đàn phải đi ở cho địa chủ, nhưng sau năm năm anh trốn về ở với dì và sớm tham gia du kích. Tháng 1-1949, anh xung phong vào bộ đội, tham gia nhiều chiến dịch, luôn nêu cao tinh thần dũng cảm, vượt mọi gian khổ và hoàn thành nhiệm vụ chính xác, kịp thời.
Trong Chiến dịch Đông Xuân 1953-1954, Bế Văn Đàn được phân công làm liên lạc tiểu đoàn. Khi đại đội được giao nhiệm vụ bao vây, ngăn quân Pháp tại Mường Pồn, lực lượng Việt Minh ít ỏi nhưng anh và đồng đội kiên quyết chốt giữ, đánh bại nhiều đợt phản kích có phi pháo yểm trợ của địch. Khi nhận lệnh giữ trận địa bằng mọi giá, anh vừa hoàn thành công tác vừa xung phong lên đường, dũng cảm vượt qua lưới đạn truyền đạt mệnh lệnh: “Bằng mọi giá phải giữ chân địch để các đơn vị khác triển khai lực lượng kịp thời”.
Trận chiến càng trở nên ác liệt, đại đội chỉ còn 17 người, Bế Văn Đàn bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Khi một khẩu trung liên không bắn được, anh chạy lại cầm hai chân súng đặt lên vai mình và hô đồng đội khai hỏa. Anh khích lệ Chu Văn Pù: “Kẻ thù trước mặt, bắn chết chúng nó đi, trả thù cho đồng đội!”, giúp bắn quật ngã hàng chục tên địch, bẻ gãy đợt phản kích
Trong quá trình giữ trận địa, Bế Văn Đàn tiếp tục bị thương thêm hai vết và hy sinh khi hai tay vẫn ghì chặt chân súng. Hình ảnh dũng cảm của anh đã cổ vũ tinh thần toàn mặt trận, góp phần quan trọng vào chiến thắng Điện Biên Phủ, lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu. Anh được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất, bình bầu là Chiến sĩ thi đua số 1 tiểu đoàn, và ngày 31-8-1955, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng Huân chương Quân công hạng Nhì.
... “Ngã xuống ở Mường Pồn anh đâu biết có mùa cam,
Anh chỉ biết có dây thép gai đồn giặc
Tôi yêu những con người chưa hình dung ra hạnh phúc,
Lúc đồng đội cần dẫu chết không từ nan”…
(Tác giả: Chế Lan Viên)
Anh hùng Bế Văn Đàn đã chiến đấu, hy sinh góp phần làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu. Để tưởng nhớ và tri ân công lao của Anh hùng liệt sĩ Bế Văn Đàn, tên anh được đặt tên cho nhiều con phố và ngôi trường ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Di tích Mường Pồn nơi anh hùng Bế Văn Đàn hy sinh luôn là địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần chiến đấu quả cảm của thế hệ cha ông ta trong công cuộc đấu tranh, chống giặc ngoại xâm, bảo vệ quê hương đất nước.
