Anh hùng cách mạng
Liệt sĩ cách mạng, chiến sĩ biệt động nội thành Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 01/02/1940 tại làng Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
Thân phụ anh là ông Nguyễn Văn Hoá từng thâm gia cách mạng thời trống pháp, anh ruột là Nguyễn Văn Toàn, cũng từng tham gia cách mạng, hoạt đọng vùng Điện Bàn – Đà Nẵng thuở nhỏ , anh Trỗi học tiểu học ở trường Miếu Xóm ( nay là trường Nguyễn Trãi , đọi 2 thôn Thanh quýt 4 , xã Điện Thắng Trung ) do thày giáo Nguyễn văn Nhung dạy. Cha của anh vào sài gòn làm ăn. bốn chị em được mẹ rau cháo nuôi qua ngày , mẹ mất vì quá cơ cục khi anh chua tròn 10 tuổi , đẻ lại 4 chị em ở lại với bác ruột, một buổi phụ giúp đòng áng , một buổi đi học.
Năm 13 tuổi anh theo người anh thứ ba Nguyễn Văn Toàn lúc đó đang làm công cho một hãng bánh kẹo ở Đà Nẵng đẻ học nghề may. Anh đã làm đủ nghề từ công nhân hãng kẹo đến học may. Học may 2 năm trời, người chủ chỉ giao anh làm khuy nút và làm việc nhà mà không chỉ nghề. Đến mùa hè năm 1956, ngày đó bến sông Hàn có tàu Nam Việt đang chuẩn bị khởi hành, anh Trỗi lúc đó được 16 tuổi đã lén lấy 900 đòng của anh trai, mua vé tàu vào sài gòn. Anh gửi cho anh trai lá thư từ biệt lời lẽ tha thiết. Vào sài gòn, anh ở nhà trọ tại nhà bác Ba Nhân ban đầu đi đạp xích lô kiếm sống. Về sau anh học thêm nghề thợ điện, ban ngày làm thuê, ban đêm học lý thuyết ở trườn Bá Nghệ nay là trường Cao đẳng kỹ thuật cao thắng . Sau anh vào làm công nhân tại nhà máy điện chợ quán. Lúc còn sống, anh ao ước đất nước hào bình , sẽ mở mật tiệm sử đồ điện, cả nhà sống bằng nghề đó.
Ngày 9 tháng 2 năm 1963, Nguyễn Văn Trỗi lần đầu gặp gỡ chị Phan Thị Quyết ( sinh năm 1944), qua sự mai mối cảu chị họ cùng làm công nhân tại hãng Bạch Tuyết. Từ năm 1917 , dân Văn Giáp đã phiêu bạt từ xứ, nhiều người vào Nam bộ kiếm sống. Năm 1937, bố mẹ chị Quyến cùng vào Nam. lúc đầu họ tá túc ở đồn điền chúp thuộc tỉnh kampong cham, campuchia; cụ ông làm nghề cắt tóc, cụ bà bán hàng xén. Vì tham gia hoạt động yêu nước nên cụ ông bị lùng bắt, phải trốn về sài gòn vào năm 1956. Về sài gòn, gia đình chị Quyên sống ở 104 lê quốc hưng. Ngày 21 tháng 4 năm 1964 hai người đám cưới. Sau ngày cưới, vợ chồng anh cùng người cháu tên Hứa về ở chung nhà với một gia đình đồng hương tại số 1701, chỉ 19 ngày sau lễ kết hôn thì anh Trỗi bị bắt. Vợ anh cũng bị giam giữ vài ngày sau đó nhưng được thả ra vì không cố bằng chứng kết tội. Hai người chưa có con với nhau. Sau đó Phan Thị Quyên tham gia cách mạng, năm 1969 thì ra Bắc. Năm 1973 bà lập gia đình mới. Năm 1980, bà về công tác tại công ty du lịch TP. HCM cho đến khi nghỉ hưu.
Đến giữa năm 1963 , anh Trỗi được anh Lê Đúc Hiền, người cùng quê nhận vào tổ biến động cùng lúc với Nguyễn Hữu Lời. Cả 4 người cùng ở làng Thái Quýt và lúc đó cư ngụ ở quang vùng Vườn Xoài, đường Trường Minh Giảng. Thời gian này, anh Trỗi ở tại nhà Tư Kiếm. Đến tháng 10 năm 1963, anh Trỗi tranh thủ về thăm quê , đây là lần cuối cùng của anh. Dịp này anh ghé thăm thầy giáo Nhung, theo lời kể của thầy, lúc đó anh đã dùng gai bồ kết khắc lên cây cau trước nhà thầy"15.10.1963"
, sau đó vào lại sài gòn. Đầu năm 1964, nhân dịp tết, tư kiếm đã bố trí cho Trỗi và Nguyễn Hữu Lời ra căn cứ ở Rừng Thơm gặp ban chỉ huy cánh tây nam, hai anh ở lại căn cứ 3 ngày, coi như dự lớp chính trị ngắn ngày, kết hợp học một số miếng võ hiểm để phòng thân. từ căn cứ về, anh Trỗi chọn ngay mục tiêu đánh thí điểm là cư xá mỹ ở đường cao thắng. sau khi báo cáo, kế hoạch của anh đc đồng chí tư đạt cho phép và tặng một quả lựu đạn da láng của mỹ. Bằng quả lựu đạn này và cách đánh thông minh của mình, anh đã tiêu diệt gọn 4 tên mỹ và làm bị thương 8 tên. Sau đó anh tìm hàng loạt mục tiêu như tàu hải quân mỹ đóng tại bến bạch đàng, nhà máy điện đê xin đánh, nhưng tổ chức ko cho mà chuẩn bị kế hoạch khu bộ trưởng quốc phòng mỹ đến miền nam Việt Nam. đội biệt động thành sài gòn 65 lúc đó đa số là cán bộ của đội quyết tử thành chín năm chống pháp còn sống sống sót. hộ chở thành bộ phận thanh mưu chỉ đạo đánh ngụy sài gòn. mỗi khi họp các tổ, có khi ba người, có khi năm người thì chỉ có những người đó biết thôi vì hoạt động trong lòng địch
