ANH HÙNG CÙ CHÍNH LAN

ANH HÙNG CÙ CHÍNH LAN

- Cù Chính Lan ( 1930-1952) là một trong bày cá nhân tiên phong đuọc phong danh hiệu Anh hừng Lực lượng Vũ trang Nhân Dân của Việt Nam.

- Ngày 13/12/151, trong trận tấn công cứ điểm Giang Mỗ, anh đã một mình đuổi xe tăng Pháp, nhảy lên thành xe, ném lựu đạn vào buồng lái để tiêu diệt xe tăng.

- Cù Chính Lan sinh năm 1930 tại một gia đình nông dân nghèo tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Cha anh là ông Cù Khắc Nhượng, mẹ là bà Hồ Thị Hạ. Anh là con thứ 3 và là con út. Mẹ anh mất khi anh 4 tuổi, sau đó cha anh tục huyền với bà Hồ Thị Hoe và sinh hạ tiếp 4 người con nữa. Gia đình nghèo, từ nhỏ anh phải lao động vất vả để giúp đỡ kế sinh nhai cho gia đình. Thuở nhỏ, anh còn có tên là Cu Nâu.

- Với lập trường ủng hộ dân nghèo, Việt Minh đã nhận được sự ủng hộ của nhiều người dân nghèo Việt Nam thời bấy giờ, trong đó có cả Cù Chính Lan. Anh tham gia cướp chính quyền và tham gia đội du kích xã của Việt Minh năm 1945.

- Năm 1946, quân Pháp nổ súng tái chiếm bán đảo Đông Dương,anh xung phong tình nguyện nhập ngũ năm 1946, trở thành chiến sĩ liên lạc, lên dần đến chức vụ tiểu đổi trưởng bộ binh. Anh được bạn đồng đội nhận xét là một người dũng cảm, táo bạo, mưu trí trong chiến đấu. Anh từng nổi tiếng với thành tích với một lưỡi dao cùn bắt sống được một binh sĩ Pháp và thu được một khẩu tiểu liên, được tặng Huân chương Chiến công vì thành tích ‘tay không bắt giặc’ này.

- Tại chiến dịch Hoà Bình, trong một trận phục kích trên đường số 6 tại Giang Mỗ ( Hoà Bình ) ngày 07/12/1951, do bị lộ trận địa, quân Pháp phản kích dữ dội. Anh là người đi sau cùng, dùng súng bắn kiềm chế đối phương cho đơn vị rút, rồi quay lại tìm người bị thương, đưa được ba đồng đội trở về đơn vị an toàn.

- Ngày 13/12/1951, đơn vị lại bố trí phục kích quân Pháp lần thứ 2 tại Giang Mỗ. Bất ngờ có một xe tăng Pháp tiếp viện, bắn dữ dội vào đội hình và chặn đường rút và làm nhiều lính Việt Minh bị thương vong. Cù Chính Lan xông lên, nhảy lên xe tăng kề tiểu liên vào khe hở trên tháp xe bóp cò nhưng không may tiểu liên bị hóc, chiếc xe vẫn vừa chạy vừa bắn. Cù Chính Lan hô anh em tập trung lưu đạn đến cho mình rồi nhanh nhẹn nhảy lên xe, giật nắp lựu đạn vào trong xe, lính tăng Pháp nhặt lựu đạn ném ra ngoài và hoảng hốt lái xe tăng chuyển hướng. Thời cơ diệt xe tăng ngay trước mắt, Cù Chính Lan dũng cảm mở chốt lựu đạn, chờ cho khói thuốc xì ra được một vài giây rồi mới ném lại vào buồng lái, lựu đạn nổ diệt hết lính trong xe, chiếc xe dừng lại tại chỗ, tạo điều kiện thuận lợi cho đồng đội hoàn thành nhiệm vụ. Do thành tích này, anh đươc tuyên dương trước đại hội chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc.

- Ngày 29/12/1951 đơn vị anh được lệnh đánh đồn Gô Tô ( Hoà Bình). Tiểu đội anh được giao nhiệm vụ mở cửa hàng rào cho đại quân tấn công. Dù bị thương nặng 3 lần nhưng anh vẫn cố gắng tham gia chiến đấu cho đến khi tử vong do mất máu.

- Trong Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ Nhất tháng 5/1952, anh được Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh truy tặng Huân chương Quân công hạng hai, Huân chương Kháng chiến hạng nhất. Ngày 19/05/1952, anh được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ Cộng Hoà truy tặng danh hiệu Anh Hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

- Hiện nay tên anh được đặt cho nhiều đường phố ‘phố Cù Chính Lan’ thuộc phường Khương Mai, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Tại thành phố Đồng Hới, Quảng Ninh có con đường mang lên Cù Chính Lan ở phường Nam Lý ( nối đường Nguyễn Thái Học với đường Nguyễn Tri Phương) và các đường Cù Chính Lan ở thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, thành phố Hoà Bình, thành phố Ninh Bình, thành phố Nam Định.

- Di tích ghi dấu chiến công diệt xe tăng của Cù Chính Lan nằm ở dốc Giang Mỗ cạnh đường 6A(cũ) thuộc địa phận xóm Giang Mỗ, xã Bình Thanh, huyện Cao Phong, tỉnh Hoà Bình.