Anh hùng Cù Chính Lan- người con quả cảm của xứ Quỳnh Đôi, Nghệ An.

Anh hùng Cù Chính Lan sinh năm 1930 trong một gia đình bần nông ở làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Khi cách mạng tháng Tám bùng nổ, anh mới 16 tuổi nhưng đã đi theo người lớn đi giành chính quyền ở huyện và gia nhập đội thiếu niên ở làng. Năm sau anh tham gia dân quân xã và tích cực công tác. Khi cuộc kháng chiến chống Pháp bắt đầu anh là thế hệ thanh niên đầu tiên trong xã tình nguyện nhập ngũ lên đường giết giặc. Vào quân ngũ, anh kiên nhẫn tập luyện và cần cù học hỏi. Anh luôn ghi nhớ lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của Đảng: căm thù giặc, thi đua liên tục, nêu cao tinh thần gương mẫu phục vụ nhân dân. Trong chiến dịch Quang Trung (chiến dịch Hà Nam Ninh năm 1951) anh cùng đại đội của mình tuy trang bị còn thiếu thốn chiến đấu với năm đại đội địch, cướp súng địch diệt địch. Sau trận đánh này, anh được tuyên dương “ anh hùng tay không giết giặc.

Tháng 11/1951, thực dân Pháp mở chiến dịch tấn công Hòa Bình nhằm cắt đứt liên lạc giữa Việt Bắc với Khu 3, Khu 4 và phá hoại khối đoàn kết dân tộc bằng kế hoạch thành lập “Xứ Mường tự trị”. Trước tình hình đó, Trung ương Đảng quyết định mở Chiến dịch Hòa Bình, đánh địch tại Hòa Bình và vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Trong trận Giang Mỗ, Cù Chính Lan thể hiện tinh thần chiến đấu dũng cảm. Ngày 7/12/1951, ông ở lại phía sau để yểm trợ đồng đội rút lui và đưa thương binh về đơn vị. Ngày 13/12/1951, khi quân Pháp dùng xe tăng chặn đường rút, ông đã dũng cảm tiếp cận và dùng lựu đạn tiêu diệt một xe tăng địch. Chiến công này giúp ông được phong tặng danh hiệu “Anh hùng đánh xe tăng”, đồng thời trở thành tấm gương để toàn quân học tập.

Ngày 29/12/1951, Cù Chính Lan tham gia trận đánh đồn Cô Tô. Dù bị thương nặng, ông vẫn tiếp tục chỉ huy đồng đội phá hàng rào và tiến vào lô cốt địch. Sau khi trận đánh kết thúc thắng lợi, ông hy sinh khi mới 20 tuổi.

Cù Chính Lan được truy tặng nhiều huân chương và trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của tinh thần chiến đấu dũng cảm trong Chiến dịch Hòa Bình. Câu chuyện của ông nổi bật bởi sự gan dạ, tinh thần hy sinh vì đồng đội và ý chí chiến đấu đến cùng.

Cù Chính Lan là một hình ảnh sáng ngời của người chiến sĩ thi đua Ái quốc, đã biểu hiện chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong mọi hoạt động của đời mình. Ngày 19/5/1952, liệt sĩ Cù Chính Lan là 1 trong 7 người đầu tiên trên toàn quốc được Đảng và Chinh phủ truy tặng Anh hùng LLVTND. Ngày 10/8/1952 tại buổi lễ Tuyên dương công trạng khi nghe đọc báo cáo của Anh hùng Cù Chính Lan, từ trên Đoàn Chủ tịch, Bác Hồ đề nghị toàn thể đứng dậy mặc niệm người con ưu tú của dân tộc.