ANH HÙNG CÙ CHÍNH LAN VÀ KỲ TÍCH TAY KHÔNG TRÈO LÊN XE TĂNG GIẶC TRÊN ĐƯỜNG 6

ANH HÙNG CÙ CHÍNH LAN VÀ KỲ TÍCH TAY KHÔNG TRÈO LÊN XE TĂNG GIẶC TRÊN ĐƯỜNG 6

Trong lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp, Chiến dịch Hòa Bình (1951 – 1952) đã đi vào lịch sử như một bước ngoặt chiến lược, làm sụp đổ hoàn toàn kế hoạch gian độc của thực dân Pháp nhằm chia cắt chiến trường Bắc Bộ và Nam Trung Bộ. Giữa những trận không chiến và giáp lá lánh khốc liệt trên Đường 6, tên tuổi của Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Cù Chính Lan (1930 – 1951) – người được mệnh danh là "Anh hùng đánh xe tăng" – đã trở thành một biểu tượng kinh điển cho lòng dũng cảm, trí thông minh và chí khí quật cường của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

1. Từ đứa trẻ nghèo đất Quỳnh Lưu đến người chiến sĩ gan dạ

Cù Chính Lan sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An – vùng đất nổi tiếng giàu truyền thống hiếu học và yêu nước. Mẹ mất sớm từ khi anh mới lên 4 tuổi, tuổi thơ của Cù Chính Lan là những ngày tháng chịu nhiều thiếu tốn, phải đi làm thuê, chăn trâu, cấy thuê vất vả để phụ giúp gia đình. Chính hoàn cảnh lam lũ ấy đã rèn luyện cho người thanh niên xứ Nghệ tính kiên nhẫn, sự dẻo dai và lòng căm thù sâu sắc trước ách áp bức của thực dân phong kiến.

Năm 1950, khi phong trào kháng chiến chống Pháp bước vào giai đoạn chuyển biến mạnh mẽ, Cù Chính Lan hăng hái xung phong nhập ngũ, trở thành chiến sĩ thuộc Đại đội 215, Tiểu đoàn 439, Trung đoàn 66, Đại đoàn 304.

Trong sinh hoạt hàng ngày, Cù Chính Lan nổi tiếng là một người hiền lành, giản dị, luôn quan tâm và nhường nhịn đồng đội. Thế nhưng khi bước vào trận địa, anh lập tức biến thành một chiến sĩ cực kỳ mưu trí, linh hoạt, luôn chủ động nhận về mình những nhiệm vụ nguy hiểm nhất.

2. Trận Giang Mỗ và khoảnh khắc dũng cảm nhảy lên nắp xe tăng giặc

Đầu mùa đông năm 1951, thực dân Pháp huy động lực lượng lớn đánh chiếm Hòa Bình nhằm cắt đứt con đường liên lạc chiến lược giữa Chiến khu Việt Bắc với miền Trung và Nam Bộ. Để đập tan âm mưu này, Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam quyết định mở Chiến dịch Hòa Bình.

Ngày 13 tháng 12 năm 1951, đơn vị của Cù Chính Lan nhận nhiệm vụ phục kích đoàn xe quân sự của địch trên Đường số 6, đoạn qua dốc Giang Mỗ (thuộc xã Bình Sơn, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình).

Khi đoàn xe giặc lọt vào trận địa phục kích, các chiến sĩ ta đồng loạt nổ súng. Đạn pháo và súng bộ binh của ta đánh hỏng nhiều xe vận tải, nhưng địch nhanh chóng xóc lại đội hình và huy động xe tăng bọc thép đi gác ra phản công ác liệt. Khẩu đại liên trên chiếc xe tăng M24 dẫn đầu nhả đạn càn quét mặt đường, đè bẹp các hỏa điểm của ta, khiến đợt tiến công của đại đội bị khựng lại. Nhiều đồng chí bị thương và hy sinh dưới làn mưa đạn rốc-két và đại liên.

Trong bối cảnh vũ khí chống xe tăng của ta lúc bấy giờ còn rất thô sơ, việc tiêu diệt chiếc xe tăng bọc thép kiên cố này dường như là điều không thể. Thấy đồng đội bị ghim chặt dưới giao thông hào, Cù Chính Lan đã có một quyết định vô cùng táo bạo.

Anh xách một quả lựu đạn, lợi dụng góc chết của hỏa lực địch, kiên trì trườn qua từng gờ đất, áp sát chiếc xe tăng đang gầm rú tiến lên. Khi chiếc xe tăng đi ngang qua vị trí giấu mình, Cù Chính Lan bất ngờ từ lùm cây nhảy vút lên thân xe.

Tên xạ thủ Pháp trong tháp pháo hốt hoảng vội vã khóa chặt nắp xe lại. Không một giây chần chừ, Cù Chính Lan lấy ngay chiếc giẻ mang theo nhét chặt vào khe nhìn của xe tăng để làm mù mắt kẻ thù bên trong. Tiếp đó, anh rút chốt quả lựu đạn, dũng cảm dùng tay cạy nắp tháp pháo (hoặc nhét qua khe nắp) rồi hất thẳng quả lựu đạn vào bên trong cabin xe.

Anh nhanh chóng nhảy ra khỏi xe, gieo mình xuống vệ đường. Một tiếng nổ dữ dội vang lên! Chiếc xe tăng M24 bị tiêu diệt tại chỗ, khói đen bốc cao nghi ngút. Chiến công "tay không đánh xe tăng" chưa từng có ấy đã làm nức lòng toàn bộ trận địa, tạo đà cho quân ta đồng loạt xung phong tiêu diệt gọn đoàn xe địch, làm chủ hoàn toàn dốc Giang Mỗ.

3. Trận đánh cứ điểm Trịnh Lương và nụ cười thanh thản trước lúc đi xa

Sau chiến công vang dội tại Giang Mỗ, tên tuổi Cù Chính Lan trở thành tấm gương sáng cổ vũ tinh thần "diệt giặc lập công" trên toàn chiến trường Hòa Bình. Tuy nhiên, người chiến sĩ ấy không hề tự mãn với chiến công của mình.

Chỉ hai tuần sau, ngày 29 tháng 12 năm 1951, đơn vị anh tiếp tục nhận nhiệm vụ đánh chiếm căn cứ Trịnh Lương – một đồn bốt cố thủ kiên cố của thực dân Pháp.

Trận đánh diễn ra dưới mưa đạn pháo vô cùng ác liệt. Cù Chính Lan được giao nhiệm vụ Tiểu đội trưởng, dẫn đầu đợt bộc phá mở đường. Dù bị thương ở tay ngay từ những phút đầu tiến công, anh vẫn nén đau, một tay ôm bộc phá lao lên giật nổ, phá vỡ liên tiếp các hàng rào kẽm gai bọc ngoài của địch.

Khi tiến sâu vào bên trong cứ điểm, anh tiếp tục bị mảnh đạn pháo găm trúng chân và bụng, máu chảy đẫm bộ quần áo trấn thủ. Tuy nhiên, nhận thấy trận địa đang ở thời điểm quyết định, Cù Chính Lan nhất quyết không chịu lùi lại tuyến sau cho y tá cấp cứu. Anh cố gắng bò qua từng công sự sạt lở, vừa nổ súng tiêu diệt các hỏa điểm địch vừa cất tiếng hô vang động viên đồng đội: "Anh em xông lên, đồn địch sắp vỡ rồi!".

Sự kiên cường của anh đã truyền thêm sức mạnh mãnh liệt cho toàn tiểu đoàn tràn lên tiêu diệt sạch quân địch, làm chủ hoàn toàn đồn Trịnh Lương. Khi trận đánh kết thúc, đồng đội quay lại tìm thì Cù Chính Lan đã kiệt sức do thương tích quá nặng.

Trước khi nhắm mắt dâng hiến trọn vẹn tuổi 22 cho Tổ quốc, anh nhẹ nhàng nắm lấy tay đồng đội và dặn lại những lời thoi hóp nhưng chứa chan nhiệt huyết: — "Tôi mệt lắm rồi... Các đồng chí hãy tiến lên tiêu diệt hết giặc, bảo vệ quê hương..."

4. Tượng đài "Anh hùng đánh xe tăng" và bài học truyền đời cho thế hệ mai sau

Sự hy sinh anh dũng của Cù Chính Lan đã để lại niềm tiếc thương vô hạn nhưng cũng thổi bùng lên ngọn lửa căm thù giặc sâu sắc trong lòng toàn quân.

Ngày 19 tháng 5 năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất họp tại Chiến khu Việt Bắc, Cù Chính Lan vinh dự là một trong 7 vị anh hùng đầu tiên được Đảng, Nhà nước và Bác Hồ phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (Anh hùng Quân đội).

Chiến công nhảy lên nắp xe tăng quăng lựu đạn của Anh hùng Cù Chính Lan đã trở thành bài học lịch sử kinh điển về nghệ thuật quân sự: Lấy nhỏ thắng lớn, lấy mưu trí và lòng dũng cảm phi thường để khỏa lấp sự chênh lệch về hỏa lực và vũ khí hiện đại.

Ngày nay, di tích Dốc Giang Mỗ tại tỉnh Hòa Bình đã được xếp hạng Di tích Lịch sử Quốc gia, nơi dựng lên tượng đài ghi danh người chiến sĩ trẻ. Tên của Anh hùng Cù Chính Lan được trang trọng đặt cho nhiều con đường trung tâm tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Nghệ An, Hòa Bình... cùng hàng loạt ngôi trường học trên khắp cả nước.

Hình ảnh người chiến sĩ dũng cảm tay không trèo lên nắp xe tăng giặc năm xưa vẫn mãi là một tượng đài bất tử, truyền ngọn lửa bản lĩnh, lòng dũng cảm và khát vọng cống hiến cho các thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay và mai sau.