Anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám

Anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám

Trong suốt chiều dài lịch sử chống Pháp, có lẽ ít có cuộc khởi nghĩa nào bền bỉ, gan góc và mang đậm màu sắc sử thi như khởi nghĩa Yên Thế. Và nhắc đến Yên Thế, trái tim mỗi người Việt lại bồi hồi khi nhớ về "Hùm xám" Hoàng Hoa Thám – một biểu tượng của tinh thần bất khuất, một người anh hùng áo vải đúng nghĩa đã dùng cả cuộc đời để viết nên bản hùng ca giữ nước.

Khác với nhiều vị anh hùng xuất thân từ tầng lớp trí thức hay quan lại, cụ Đề Thám vốn là người con của tầng lớp nông dân nghèo. Có lẽ chính cái gốc rễ ấy đã nhào nặn nên một cá tính Hoàng Hoa Thám đầy gai góc, thực tế nhưng cũng vô cùng bao dung. Ông không đánh trận bằng những lý thuyết binh thư trừu tượng, mà đánh bằng sự thấu hiểu từng tấc đất, từng bụi cây của vùng đất Bắc Giang. Tôi luôn ấn tượng với cái danh xưng "Hùm xám Yên Thế" mà người Pháp vừa sợ hãi vừa nể phục đặt cho ông. Nó không chỉ nói lên sự dũng mãnh, mà còn là sự biến hóa khôn lường. Suốt gần 30 năm (1884 - 1913), trong khi các phong trào khác lần lượt tan rã, ngọn lửa Yên Thế dưới sự dẫn dắt của cụ vẫn rực cháy, khiến kẻ thù bao phen mất ăn mất ngủ.

Điều làm tôi nể phục nhất ở Hoàng Hoa Thám chính là cái "chất" ngông rất hào sảng của một người làm chủ núi rừng. Ông không chọn cách thỏa hiệp để cầu vinh, mà chọn cách đối đầu trực diện. Dù có những giai đoạn phải tạm thời hòa hoãn với thực dân Pháp, nhưng đó chưa bao giờ là sự đầu hàng. Đó là bước lùi chiến thuật để tích lũy sức mạnh, để rồi sau đó lại khiến quân thù phải kinh hồn bạt vía. Hình ảnh cụ Đề Thám trong mắt tôi không chỉ là một vị tướng cầm quân, mà còn là một người cha, người anh của nghĩa quân. Ông sống giữa lòng dân, được dân che chở. Chính sự gắn kết máu thịt ấy đã tạo nên sức mạnh giúp nghĩa quân Yên Thế đứng vững trước những đợt càn quét quy mô lớn với vũ khí hiện đại của thực dân Pháp. Nghĩ về Hoàng Hoa Thám, tôi không chỉ nghĩ về những chiến công, mà còn nghĩ về sự kiên trì bền bỉ. Giữa cái thời buổi mà bóng tối của thực dân bao trùm, khi nhiều người đã buông xuôi, thì cụ vẫn đứng đó như một tượng đài của niềm hy vọng. Dù cuối cùng cuộc khởi nghĩa thất bại do sự chênh lệch quá lớn về thế và lực, nhưng tinh thần "quyết không làm nô lệ" của cụ đã truyền lửa cho biết bao thế hệ cách mạng sau này.

"Chúng tôi gắn bó với đất đai của mình. Chúng tôi không bao giờ rời bỏ nó."

Câu nói ấy như một lời thề non nước mà cụ đã giữ trọn cho đến hơi thở cuối cùng.

Với thế hệ trẻ chúng mình ngày nay, có thể chúng ta không còn phải cầm súng đánh giặc như cha ông, nhưng tinh thần của Hoàng Hoa Thám vẫn luôn là một bài học vô giá. Đó là bài học về sự kiên cường, lòng tự tôn dân tộc và ý chí vượt qua mọi nghịch cảnh. Tên tuổi của ông sẽ mãi vang vọng cùng núi rừng Yên Thế, như một lời nhắc nhở rằng: Người Việt mình, dù trong hoàn cảnh nào, cũng mang trong mình dòng máu của những mãnh hổ.