Anh hùng dân tộc Nguyễn Biểu
Có một câu chuyện trong sử Việt mà mỗi lần đọc lại, ta không khỏi rùng mình vì sự tàn khốc của kẻ thù và sự hiên ngang đến cực hạn của người anh hùng. Nguyễn Biểu – vị nghĩa sĩ thời hậu Trần, đã đi vào bất tử bằng một hành động không tưởng: ăn cỗ đầu người để dằn mặt kẻ thù. Ông không cầm quân đánh những trận lớn, nhưng cái chết của ông lại là một cú đòn chí mạng giáng vào sự kiêu ngạo của quân Minh xâm lược.
Bối cảnh lúc bấy giờ thật bi thương, nhà hậu Trần suy vi, quân Minh tàn bạo đang lùng sục khắp nơi. Nguyễn Biểu đi sứ với tư cách là một đại thần, nhưng thực chất là bước vào cửa tử. Tướng giặc Trương Phụ là một kẻ khét tiếng tàn ác, đã dọn ra một chiếc đầu người luộc chín để thử thách khí tiết của ông. Chiến tranh trong khoảnh khắc đó hiện lên thật ghê rợn, không có tiếng súng nhưng lại ngột ngạt mùi chết chóc. Nguyễn Biểu đã bình thản dùng đũa khoét mắt người mà ăn, vừa ăn vừa cười nói tự nhiên, xem quân thù như lũ trẻ con. Hành động ấy đã khiến Trương Phụ – một kẻ chưa bao giờ biết sợ – cũng phải giật mình kinh hãi trước một thần thái quá đỗi uy nghi và khinh bạc cái chết.
Khi bị giặc đưa đi hành hình bên gốc thông, ông vẫn giữ vững phong thái của một sĩ phu yêu nước. Ông dùng móng tay khắc vào vỏ cây bài thơ tuyệt mệnh, khẳng định tấm lòng trung trinh với đất nước. Nỗi đau của Nguyễn Biểu là nỗi đau của một vương triều đang lụi tàn, nhưng tâm hồn ông lại rực sáng như ánh sao buổi sớm. Ông đã chọn cách chết đau đớn nhất để giữ lấy cái danh dự cuối cùng cho dân tộc, để chứng minh cho quân Minh thấy rằng người nước Nam có thể bị giết, nhưng không bao giờ có thể bị hạ nhục. Sự khốc liệt của cuộc chiến ấy chính là sự mài giũa khí tiết, nơi mà máu thịt của người anh hùng đã hóa thành những dòng sử xanh ngời.
Gốc thông già nơi ông hy sinh có lẽ đã mục nát theo thời gian, nhưng bài thơ của Nguyễn Biểu thì vẫn còn vang vọng. Chúng ta biết ơn ông vì một hành động gan góc hiếm thấy trong lịch sử nhân loại, một người anh hùng đã dùng chính thân mình để làm một cái gương soi cho lòng yêu nước và ý chí bất khuất trước bạo tàn.
