ANH HÙNG DÂN TỘC PHAN ĐÌNH PHÙNG

Ông sinh 6/6/1847 tại làng Đông Thái, Hà Tĩnh.

Ông còn có tên khác là Châu Phong hay Tôn Cát.

sinh ra trong gia đình nho học, có truyền thống hiếu học, Từ nhỏ, Phan Đình Phùng đã tỏ ra chán ghét với chương trình học bảo thủ xưa cũ, tuy vậy ông vẫn kiên trì học tập cho đến khi đỗ Cử nhân vào năm 1876. Trong bài thi của mình, Phan Đình Phùng đã lấy Nhật Bản làm ví dụ cho việc một đất nước có thể phát triển quân sự thần tốc nếu có đủ ý chí. Ông đậu Cử nhân trong khoa thi Bính Tí(1876) và trở thành Đình nguyên Tiến sĩ trong kỳ thi Đình năm sau (1877) . Nổi tiếng là vị quan thanh liêm, kiên quyết chống tham nhũng. Từng giữ chức Ngự Sử, một chức vụ cho phép ông chỉ trích các quan lại đồng liêu và thậm chí cả hoàng đế. Với tư cách là người đứng đầu Đô sát viện, Phan Đình Phùng đã thanh tra và loại bỏ được nhiều quan lại bất tài hoặc tham nhũng.

Dưới thời các phụ chính đại thần (như Tôn Thất Thuyết), ông từng bị cách chức và bỏ tù do phản đối việc phế lập hoàng đế không đúng di chiếu. Dù từng bị triều đình ruồng bỏ, khi thực dân Pháp xâm lược, ông đã gạt bỏ hiềm khích cá nhân để hưởng ứng phong trào Cần Vương do Tôn Thất Thuyết đề xướng, nhằm đánh đuổi quân Pháp và đưa Hoàng đế Hàm Nghi trở thành người đứng đầu thực sự của một Việt Nam độc lập.

Trong đó:

Ông xây dựng căn cứ trên núi Vụ Quang, tổ chức nghĩa quân thành 15 "quân thứ" (tổ chức hành chính-quân sự), kỷ luật và có cả quân phục.

Nghĩa quân thực hiện chiến tranh du kích, xây dựng mạng lưới gián điệp, nhà máy vũ khí. Các trận đánh như Vũ Quang (1894) gây thiệt hại nặng nề cho Pháp.

Ông bị Pháp truy đuổi gắt gao, ông bị thương và hy sinh ngày 28/12/1895 tại Núi Quạt, Hà Tĩnh, khi cuộc khởi nghĩa đang ở đỉnh cao.

Ông hy sinh trong cuộc Khởi nghĩa Hương Khê khi bị quân Pháp và triều đình Nguyễn (do Nguyễn Thân chỉ huy) vây chặt, kết thúc cuộc khởi nghĩa vĩ đại.

Ông để lại di sản quý báo là tinh thần yêu nước bất khuất, lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hương Khê chống Pháp, một nhà Nho uyên bác với tác phẩm "Việt sử địa dư" giá trị về tri thức và lịch sử dân tộc, đồng thời là tấm gương về chống tham nhũng và giữ vững khí tiết người bề tôi trung thành. Ông là biểu tượng của lòng quả cảm, trí tuệ và tinh thần độc lập, khẳng định nền văn hiến lâu đời của Việt Nam. Là tấm gương sáng về lòng yêu nước tràn đầy, không chịu khuất phục trước kẻ thù,dù phải hy sinh cả tính mạng