ANH HÙNG DÂN TỘC TRƯƠNG ĐỊNH

Anh hùng dân tộc Trương Định là biểu tượng sáng ngời của tinh thần yêu nước, ý chí độc lập và lòng trung thành với nhân dân, góp phần làm rạng danh truyền thống cách mạng của Tiền Giang. Trương Định sinh năm 1820 tại huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Cha ông là Trương Cầm, một võ quan triều Nguyễn. Năm 1844, Trương Cầm được triều đình cử vào Nam giữ chức Quản cơ và đưa gia đình theo. Gia đình Trương Định đến sinh sống tại vùng Gò Công (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Đây là vùng đất mới khai phá, dân cư đông đúc, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn nhưng giàu tinh thần đoàn kết và yêu nước. Trong môi trường đó, Trương Định sớm hiểu rõ đời sống nhân dân, gắn bó mật thiết với người dân lao động. Nhờ có uy tín, tài năng tổ chức và tinh thần nghĩa hiệp, Trương Định nhanh chóng trở thành người được nhân dân tin yêu, kính trọng. Ông tích cực chiêu mộ dân nghèo, khai khẩn đất hoang, tổ chức sản xuất và từng bước xây dựng lực lượng vũ trang địa phương. Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam tại Đà Nẵng. Sau khi gặp nhiều khó khăn, chúng chuyển hướng đánh chiếm Nam Kỳ. Năm 1859, quân Pháp chiếm thành Gia Định, mở đầu quá trình xâm lược các tỉnh miền Đông Nam Bộ. Trước sự xâm lược của kẻ thù, nhân dân Nam Kỳ nói chung và Tiền Giang nói riêng đã anh dũng đứng lên kháng chiến. Tuy nhiên, triều đình nhà Nguyễn lại tỏ ra do dự, thiếu kiên quyết, dần dần đi đến con đường thỏa hiệp. Trước tình hình đất nước bị xâm lược, Trương Định đã tự nguyện đứng lên chiêu mộ nghĩa quân, xây dựng căn cứ kháng chiến ở vùng Gò Công – Tân Hòa – Mỹ Tho. Nghĩa quân Trương Định hoạt động mạnh mẽ, dựa vào địa hình sông rạch chằng chịt, rừng ngập mặn và sự che chở của nhân dân để tổ chức đánh du kích, gây cho quân Pháp nhiều thiệt hại nặng nề. Phong trào kháng chiến do Trương Định lãnh đạo nhanh chóng lan rộng, trở thành trung tâm kháng Pháp tiêu biểu ở Nam Kỳ trong những năm đầu chống xâm lược. Năm 1862, triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Nhâm Tuất, chính thức nhượng ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ (Gia Định, Định Tường, Biên Hòa) cho thực dân Pháp. Theo hiệp ước, triều đình ra lệnh cho các thủ lĩnh nghĩa quân giải tán lực lượng, trong đó có Trương Định. Trương Định được lệnh rời Gò Công về nhận chức Lãnh binh An Giang. Trước tình thế đó, Trương Định đã có quyết định mang ý nghĩa lịch sử to lớn; Không tuân lệnh vua, kiên quyết ở lại cùng nhân dân tiếp tục kháng chiến chống Pháp.

Ông khẳng định:“Bao giờ người Tây còn ở đất này, tôi còn đánh ”. Hành động của Trương Định thể hiện:

Lòng yêu nước sâu sắc

Tư tưởng tiến bộ: đặt lợi ích dân tộc lên trên trung quân

Sự gắn bó máu thịt với nhân dân

Nhân dân và nghĩa quân tôn ông là “Bình Tây Đại nguyên soái”, thể hiện sự tin tưởng tuyệt đối và lòng kính trọng sâu sắc. Sau năm 1862, nghĩa quân Trương Định tiếp tục chiến đấu quyết liệt, gây cho quân Pháp nhiều tổn thất. Tuy nhiên, do lực lượng chênh lệch, vũ khí thô sơ và bị bao vây, phong trào gặp nhiều khó khăn. Năm 1864, trong một trận chiến tại vùng Gò Công, Trương Định bị trọng thương. Để giữ trọn khí tiết của người anh hùng và tránh rơi vào tay giặc, ông đã tuẫn tiết, kết thúc cuộc đời oanh liệt ở tuổi 44. Sự hy sinh của Trương Định đã để lại niềm tiếc thương vô hạn trong lòng nhân dân Nam Bộ. Cuộc đời và sự nghiệp của anh hùng Trương Định có ý nghĩa lịch sử to lớn:

Là biểu tượng tiêu biểu của phong trào kháng Pháp ở Nam Kỳ

Khẳng định vai trò quyết định của nhân dân trong lịch sử

Đánh dấu bước chuyển từ trung quân sang trung dân, trung nước

Góp phần hun đúc tinh thần yêu nước cho các phong trào đấu tranh sau này

Ngày nay, tên tuổi Trương Định được ghi nhớ và tôn vinh: Đền thờ Trương Định tại Gò Công, nhiều trường học, đường phố mang tên ông, nội dung quan trọng trong chương trình lịch sử địa phương Tiền Giang. Anh hùng Trương Định mãi là niềm tự hào của quê hương Tiền Giang, là tấm gương sáng về lòng yêu nước, ý chí bất khuất cho các thế hệ hôm nay và mai sau.