Anh hùng Điện Biên Phủ: Ngày chiến thắng

"Không ngờ, chiều 7.5 địch ra hàng, cờ trắng giương khắp nơi. Đánh nhau mãi rồi cũng thắng, chúng tôi mừng quá, không thiết ăn uống", các cựu chiến binh Điện Biên Phủ nhớ lại vậy.

Chiều 7.5.1954, cờ Quyết thắng được phất cao trên nóc hầm De Castries

TL

Chết cũng phải ăn no mặc đẹp

Nhiệm vụ đầu tiên là dứt điểm đồi A1. Trong hồi ký của mình, cố đại tá - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Phú Xuyên Khung (1923 - 2010) nhớ lại thời điểm là Đại đội trưởng đội 83 công binh, Trung đoàn 151, Sư đoàn 351): "Chúng tôi được lệnh đào đường hầm và đặt bộc phá trong lòng đồi A1. Bắt đầu đào từ ngày 20.4.1954, đến ngày 5.5.1954, đo được 38 m thì có lệnh đặt bộc phá để đánh. 20 giờ 30 ngày 6.5.1954, sau khi điểm hỏa, khối bộc phá gần 1 tấn nổ "ục" thổi bay chiếc lô cốt và diệt phần lớn đại đội lính dù 2 của Pháp. Tiếng nổ cũng là hiệu lệnh cho các đơn vị quân ta tấn công đồi A1".

Sáng 6.5.1954, cố tiểu đội trưởng Trần Quý (nguyên Tiểu đội trưởng bộc phá thuộc Đại đội 674, Tiểu đoàn 251, Trung đoàn 174, Sư đoàn 316) được giao nhiệm vụ chỉ huy tiểu đội đánh ụ 17 (lúc ấy bộ đội gọi là "ụ thằng người" ở điểm cao A1).

Hố bộc phá trên đồi A1 vẫn được giữ đến ngày nay

Mai Thanh Hải

Du khách nghe thuyết minh về di tích “ụ thằng người” dưới chân đồi A1

Mai Thanh Hải

Du khách thăm và chụp hình lưu niệm tại đồi A1 (ảnh chụp tháng 4.2024)

Mai Thanh Hải

"Chúng tôi xác định là chết vì ổ đề kháng ở đây rất mạnh, chính nó đã chặn không cho ta chiếm được A1 và gây thương vong cho hàng nghìn anh em", ông Trần Quý nhớ lại và kể lúc sinh thời: "Chúng tôi bảo nhau đi thay quần áo mới. Khi được chia 2 nắm cơm để ăn chiều và sáng, anh em cùng làm tất một bữa, không mai chết lại phí cơm"...

Cuối tháng 4.2014, trong buổi gặp gỡ các cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn 316 (nay là Sư đoàn 316, Quân khu 2) tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, tại hội trường nhà khách Bộ Tổng tham mưu, ông Trần Quý kể: Trận đánh cuối cùng ở đồi A1, tiểu đội bộc phá của ông hy sinh 4 người. Khi ta chiếm xong đồi A1, đại đội phó Nguyễn Văn Di xuống kiểm tra hiệu quả của tiểu đội bộc phá trong "ụ thằng người" thì bị trúng loạt cối cuối cùng của địch từ Hồng Cúm dập xuống. Đây là người lính cuối cùng của Tiểu đoàn 251 (Trung đoàn 174) hy sinh trên đồi A1, ngay trước giờ chiến thắng.

Ký ức ‘khoét núi, ngủ hầm’ và khối bộc phá ngàn cân trong chiến dịch Điện Biên Phủ

Vải dù trắng đồi C2

Đêm 6.5.1954, đơn vị ông Nguyễn Kim Lung (Đại đội 38, Tiểu đoàn 215, Trung đoàn 98, Sư đoàn 316) là chủ công, cùng lực lượng của 3 tiểu đoàn khác, quyết tâm chiếm cứ điểm C2. Trước giờ nổ súng, bộ đội phải nằm chờ hiệu lệnh của bộc phá từ đồi A1, nên bị pháo địch gây thương vong rất lớn. Mãi đến 8 - 9 giờ ngày 7.5.1954, các đơn vị mới giải quyết xong cứ điểm C2. "Đại đội 35 của Tiểu đoàn 439 hy sinh hầu hết. Đại đội 38 tôi và 34 đi sau cũng thiệt hại nặng. Lúc ấy mình phải trèo lên xác anh em mà tiến, đau lòng lắm", ông Lung kể lại trong hồi ký.

Lính Pháp đầu hàng, đi qua cầu Mường Thanh, chiều 7.5.1954

TL

Lính Pháp cụm cứ điểm trung tâm đầu hàng, chiều 7.5.1954

TL

Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm chiến trường Điện Biên Phủ, ngày 8.5.1954

TL

Trong hội thảo khoa học quốc gia nhân 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, mới được tổ chức tại TP.Điện Biên Phủ, đại tá Nguyễn Hữu Tài (96 tuổi, hiện đang sống tại Q.Ba Đình, TP.Hà Nội, nguyên Phó cục trưởng Cục Quân huấn, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân VN) kể lại thời điểm tháng 5.1954, ông là Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 209 (Sư đoàn 312) tham gia trận đánh cứ điểm 505 (cách cụm chỉ huy của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ vài trăm mét), đêm ngày 6 và ngày 7.5.1954.

"Trên giao nhiệm vụ: nếu có điều kiện thì đánh thẳng vào hầm De Castries. Sáng 7.5.1954, khi các đơn vị khác đã làm chủ A1, C2 nhưng vẫn chưa đánh được 505. Chỉ huy trung đoàn họp, xin ý kiến cấp trên cho đánh ngay ban ngày, không chờ đến tối như quy định. Ban đầu, cấp trên từ chối nhưng khi nghe phân tích: "A1 giải quyết xong, các nơi khác địch tan hoang, sẽ không ném bom bắn phá dày như trước", đã đồng ý cho đánh. 14 giờ ngày 7.5, chúng tôi tiếp tục đánh 505. Được một lúc thì vào được trong và thấy cờ trắng của địch ở khắp nơi"...

Trong hồi ức của mình, ông Phạm Minh (nguyên Phó tham mưu trưởng Trung đoàn 98, Sư đoàn 316) nhớ lại: "Chiều 7.5.1954, chúng tôi lên kiểm tra trận địa C2. Bộ đội mình hy sinh vẫn nằm trên đồi. Chúng tôi lấy dù màu trắng liệm anh em, trắng cả đồi C2. Chiến thắng rồi mà mình vẫn phải có tinh thần thật vững vàng. Nhưng có lẽ trên hết là ý nghĩ: May quá. Đã kết thúc chiến tranh rồi. Chiến tranh chết chóc nhiều quá. Ta khổ mà địch cũng khổ. Kết thúc chiến dịch Điện Biên Phủ, mừng quá!".

Nguồn: https://thanhnien.vn/anh-hung-dien-bien-phu-ngay-chien-thang-185240423213922272.htm