Anh hùng Đỗ Sĩ Họa – Tượng đài bất tử nơi biên cương Pò Hèn

Ông Hoàng Như Lý, chiến sĩ Trinh sát của Đồn Công an nhân dân vũ trang 209 là một trong bốn người sống sót sau trận chiến ngày 17-2-1979. Trong trận đánh ngày ấy, chiến sĩ Hoàng Như Lý bị thương và ngất đi rồi bị quân địch bắt qua bên kia biên giới. Đến ngày 22-6-1979, chiến sĩ Hoàng Như Lý được trao trả qua Cửa khẩu Hữu Nghị (tỉnh Lạng Sơn). Sau đó, ông chuyển ngành về Lâm trường Hải Ninh (tỉnh Quảng Ninh). Trong thời gian này, ông cùng đơn vị tham gia xây dựng nghĩa trang liệt sĩ Vày Kháy, quy tập mộ các liệt sĩ hy sinh ở trận Pò Hèn. Trong trí nhớ của người cựu binh Hoàng Như Lý, tất cả những người lính Đồn Công an nhân dân vũ trang 209 đã chiến đấu rất anh dũng. Dưới sự chỉ huy của Phó đồn trưởng Đỗ Sĩ Họa, các cán bộ, nhân viên Lâm trường Hải Sơn, cửa hàng thương nghiệp Móng Cái cũng chiến đấu như những người lính thực thụ. Trong làn mưa đạn, pháo, đồng chí Đỗ Sĩ Họa là biểu tượng của lòng dũng cảm, can trường và mọi người đã theo gương người chỉ huy mình - quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.Với ông Hoàng Như Lý, Anh hùng, liệt sĩ Đỗ Sĩ Họa, người con của vùng đất Ân Thi (Hưng Yên) là điển hình của câu hát: “Mang trên mình còn lắm vết thương, người vẫn hiên ngang ra chiến trường vì một lẽ sống cao đẹp cho mọi người, độc lập-tự do”. Bởi trước khi tham gia chiến đấu, bảo vệ biên giới phía Bắc, đồng chí Đỗ Sĩ Họa đã tham gia chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị, lập công xuất sắc và được tặng thưởng Huân chương Chiến công. Bị thương, sức khỏe giảm sút, thế nhưng, khi Tổ quốc cần, đồng chí Đỗ Sĩ Họa vẫn tình nguyện lên đường bảo vệ biên giới phía Bắc.

Rạng sáng 17-2-1979, quân xâm lược ồ ạt xâm phạm biên giới, tấn công Đồn Công an nhân dân vũ trang Pò Hèn. Đồn và các chốt bị pháo và cối của địch bắn cấp tập. Lúc này, đồng chí đồn trưởng đi công tác, đồng chí Phó đồn trưởng Đỗ Sĩ Họa nhanh chóng triển khai đội hình chiến đấu bảo vệ đồn. Ở vị trí chỉ huy, đồng chí Đỗ Sĩ Họa bình tĩnh quan sát tình hình. Khi địch ngừng bắn pháo để bộ binh xông lên, đồng chí Đỗ Sĩ Họa đã mưu trí, dũng cảm cùng cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị bẻ gãy nhiều đợt tấn công của địch, diệt và làm bị thương nhiều tên.

Một trong những chốt bị địch tấn công cấp tập đó là Đồi Quế. Vì lực lượng quá chênh lệch, chốt Đồi Quế bị địch chiếm giữ. Phó đồn trưởng Đỗ Sĩ Họa đã chỉ huy cán bộ, chiến sĩ chiếm lĩnh lại được Đồi Quế khiến quân địch ráo riết gọi pháo binh tiếp tục bắn dữ dội vào Đồi Quế, kêu gọi các chiến sĩ ta đầu hàng. Câu trả lời bất hủ mang tinh thần bất khuất của Phó đồn trưởng Đỗ Sĩ Họa bao nhiêu năm qua dường như vẫn vang vọng nơi núi rừng biên cương Pò Hèn: “Người Việt Nam không biết quỳ gối. Chúng mày tới đây, chúng mày sẽ chết”. Mặc dù bị thương nặng, mặt bê bết máu nhưng đồng chí Đỗ Sĩ Họa vẫn đi tới từng ụ súng, động viên chiến sĩ quyết tâm chiến đấu. Nhìn người chỉ huy bị thương nhưng ánh mắt rực lửa căm thù, các chiến sĩ như được tiếp thêm sức mạnh để bắn trả quân thù. Đồng chí Đỗ Sĩ Họa đã hy sinh ngay trên trận địa, trong vòng tay đồng đội.