ANH HÙNG ĐỖ VĂN TRÌ
Đồng chí Đỗ Văn Trì, sinh năm 1944, dân tộc Kinh, quê ở xã Thụy Văn, huyện Thụy Anh, tỉnh Thái Bình, nhập ngũ tháng 2 năm 1964. Khi được tuyên dương Anh hùng, đồng chí là hạ sĩ, xạ thủ trung liên thuộc đại đội 7, tiểu đoàn 2, trung đoàn 174, sư đoàn 316.
Sinh ra và lớn lên sau Cách mạng tháng Tám, nhưng quê hương của đồng chí Đỗ Văn Trì sau ngày kháng chiến toàn quốc bị địch tạm chiếm. Cuộc sống ở vùng sau lưng địch rất cơ cực, đồng chí không được học hành. Mãi đến sau ngày hòa bình lập lại (1954), đồng chí mới được cắp sách đến trường dưới chế độ mới. Được giáo dục và giác ngộ nhiệm vụ của thanh niên đối với Tổ quốc, năm 18 tuổi, Đỗ Văn Trì xung phong tòng quân.
Vào bộ đội, mới được huấn luyện 1 tháng thì được cử vào quân tình nguyện đi làm nhiệm vụ vận tải, tiếp tế cho chiến trường bên nước bạn, đồng chí Đỗ Văn Trì rất phấn khởi, hăng hái chuẩn bị và là một trong số những người làm đơn tình nguyện đầu tiên của đại đội.
Gần 6 tháng làm nhiệm vụ vận tải, lúc mang vác lương thực, đạn dược, lúc đi cáng thương binh, gặp muôn vàn khó khăn, gian khổ, đồng chí Đỗ Văn Tri đều gương mẫu khắc phục, nhiều khi gặp địch, đồng chí dũng cảm chiến đấu để bảo vệ thương binh và hàng hóa, cùng đồng đội hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Sau đó, đồng chí Đỗ Văn Trì được điều về đơn vị chiến đấu.
Tháng 7 năm 1965, đơn vị đồng chí làm nhiệm vụ phòng ngự trên đồi H3Q6 (vùng Tháp Xưa và Hua Mường - nước Lào).
Chiều 20 tháng 7 năm 1965, tổ trung liên của Đỗ Văn Trì được điều ra H3 thay cho một tổ khác của đơn vị bạn làm hỏa lực chủ yếu của mũi chính diện, chốt giữ một đầu của trận địa phòng ngự H3, có nhiệm vụ tiêu diệt địch từ phía Q6 và đồi Gỗ đánh vào.
Sáng 21 tháng 7, sau khi cho máy bay và pháo binh bắn phá dữ dội, địch cho 3 tiểu đoàn tiến vào vùng yên ngựa giữa H3 và Q6. Đồng chí báo động toàn tổ sẵn sàng chiến đấu và bình tĩnh chờ địch vào gần mới nổ súng chính xác vào đội hình của chúng. Bị bắn chặn mãnh liệt, bất ngờ, địch bị chết một số, một số bị thương, đội hình địch rối loạn phải lùi lại củng cố. Một lúc sau, chúng lại liều mạng xông lên. Lúc này, khẩu trung liên bị hỏng, Đỗ Văn Trì và xạ thủ phụ sửa chữa mãi không được. Bọn địch đã tiến vào gần trận địa, đồng chí động viên các xạ thủ B.40 và trung liên bắn mạnh để cản địch lại. Thấy một khẩu trung liên không bắn được, Đỗ Văn Trì nhảy sang giúp đỡ. Đồng chí bình tĩnh lấy thước ngắm, bắn từng loạt ngắn, chính xác vào giữa đội hình địch. Bị thương vong nhiều, nhưng ỷ vào số đông và hỏa lực mạnh, địch vẫn tràn lên. Một quả cối nổ gần hất Đỗ Văn Trì ngã xuống. Tuy bị thương vào đầu, vào tay, xương tay lòi cả ra ngoài, đồng chí vẫn bình tĩnh giao trung liên lại cho đồng đội, nhờ đồng chí bên cạnh băng lại rồi dùng lựu đạn tiếp tục chiến đấu.
Khi bị thương lần thứ hai vào bụng, đồng chí Đỗ Văn Trì vẫn bình tĩnh dùng cánh tay còn lại ấn vào vết thương cho ruột khỏi lòi ra và nhờ đồng đội băng lại. Không chiến đấu được và phải vào trong hầm, Đỗ Văn Trì vẫn động viên những anh em thương binh nhẹ tiếp tục ra chiến đấu.
Trưa hôm đó, địch đổ thêm 1 tiểu đoàn nữa, cố đánh chiếm đồi H3. Tình thế thật gay go, đạn đã gần hết, chính trị viên động viên anh em thương binh đi nhặt đạn trong các chiến hào, gom lại tiếp tế cho các xạ thủ. Đỗ Văn Trì đã bị thương nặng, nhưng vẫn động viên anh em thương binh khác cùng nhặt đạn tiếp tế cho đồng đội chiến đấu. Đồng chí dùng cánh tay còn lại và hai chân lắp được ba băng đạn, chuyển lên cho anh em chiến đấu, góp phần cùng đồng đội đánh lui đợt phản công ác liệt của địch, giữ vững trận địa.
Khi đơn vị chuyển thương binh ra ngoài, vì số người khiêng thiếu, Đỗ Văn Trì đã nhường cáng cho đồng đội, còn mình cố đi bộ chờ cáng trở lại đón sau. Khi lên bàn mổ, do thiếu thuốc gây mê nên các bác sĩ buộc phải “mổ sống” cho đồng chí. Ca mổ kéo dài 12 tiếng, phải cắt bỏ 2 thùy gan và rạch nhiều vị trí trên cơ thể để lấy những mảnh đạn găm mà đồng chí chỉ mím chặt môi không một tiếng kêu. Sau đó, đồng chí được đưa về nước điều trị và phục viên.
Vài tháng sau, bất ngờ đồng chí Hoàng Văn Thái - lúc bấy giờ là Phó tổng Tham mưu trưởng cử người về quê thông báo quyết định gọi Đỗ Văn Trì trở lại quân đội. “Không còn niềm vui nào hơn thế, tôi về nói với gia đình rồi vơ vội mấy bộ quần áo là đi luôn. Trong lòng chỉ sợ cấp trên thay đổi quyết định”- đồng chí Đỗ Văn Trì sau này kể lại.
Qua trận chiến đấu ác liệt trên đồi H3Q6, đồng chí đã tỏ rõ tinh thần chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, bị thương nặng cũng không rời vị trí, kiên quyết tiêu diệt địch, quyết tâm cùng đồng đội giữ vững trận địa, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Trong lúc thường cũng như trong khi chiến đấu ác liệt, đồng chí Đỗ Văn Trì luôn luôn quan tâm chăm sóc, thương yêu, giúp đỡ đồng đội, được mọi người tin yêu, cảm phục.
Đồng chí Đỗ Văn Trì đã được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng nhất.
Ngày 1 tháng 1 năm 1967, đồng chí Đỗ Văn Trì được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Đồng chí tiếp tục phục vụ tại Sư đoàn Bộ Sư đoàn 316 trên chiến trường Lào trong suốt 6 năm. Cuối năm 1974, do Trung đoàn trưởng Trung đoàn 148 Doãn Mão bị thương, cấp trên quyết định bổ nhiệm Anh hùng Đỗ Văn Trì làm Trung đoàn trưởng và chỉ huy đơn vị hành quân vào Nam, tham gia đánh trận mở màn trong Chiến dịch Tây Nguyên - chiến dịch mở màn then chốt của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975. Kết thúc trận đánh, Trung đoàn 148 hoàn thành nhiệm vụ và tiếp tục cùng các cánh quân tiến về giải phóng Sài Gòn.
Đồng chí tiếp tục phục vụ trong quân đội, từng tham gia nghĩa vụ quốc tế tại Cam-pu-chia và bảo vệ biên giới phía Bắc., cho tới khi nghỉ hưu với quân hàm Đại tá, Phó tham mưu trưởng Quân khu 2.
Anh hùng Đỗ Văn Trì từ trần hồi 23 giờ ngày 12 tháng 5 năm 2026.
