Anh hùng Đoàn Sinh Hưởng-Từ khói lửa chiến tranh viết nên câu chuyện hoà bình

Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đoàn Sinh Hưởng sinh năm 1949 tại xã Bình Ngọc, thị xã Móng Cái, Quảng Ninh, nay thuộc phường Móng Cái 1. Ông lớn lên ở vùng đất biên giới, nơi sông Ka Long hòa vào biển cả. Năm 1966, khi mới 17 tuổi, chàng trai vùng mỏ lên đường nhập ngũ, bắt đầu từ một người lính trẻ rồi từng bước trưởng thành thành người chỉ huy trong lực lượng tăng thiết giáp.

Trong ký ức về ngày lên đường, Đoàn Sinh Hưởng vẫn nhớ lời cha căn dặn: dù sau này có trở thành người chỉ huy thì vẫn phải thương anh em như ruột thịt. Lời dặn ấy đi theo ông suốt những năm tháng quân ngũ và trở thành một nguyên tắc trong cách ông đối xử với đồng đội.

Những ngày đầu trong quân ngũ không hề dễ dàng. Đoàn Sinh Hưởng khi ấy có vóc người nhỏ bé, nhưng lại có sức bền và sự nhanh nhẹn. Ông sớm được đồng đội tin tưởng, rồi lần lượt đảm nhiệm các vị trí chỉ huy cao hơn. Trong những năm chiến đấu, ông luôn chú trọng việc gần gũi, lắng nghe và chia sẻ với những người lính dưới quyền.

Năm 1968, khi mới 19 tuổi, Đoàn Sinh Hưởng được kết nạp Đảng tại chiến trường Khe Sanh. Những năm tháng chiến tranh đã rèn luyện người lính trẻ ấy cả về bản lĩnh chiến đấu lẫn khả năng chỉ huy. Sau Khe Sanh, ông tiếp tục được điều động vào chiến trường Tây Nguyên, nơi cuộc đời quân ngũ của ông gắn với lực lượng xe tăng.

Tại đây, đồng đội đặt cho ông biệt danh “con sóc Tây Nguyên”. Cái tên bắt nguồn từ vóc dáng nhỏ bé, sự nhanh nhẹn và khả năng bền bỉ của người chỉ huy trẻ. Có lần ông bị lạc giữa rừng trong nhiều ngày, khiến đồng đội lo lắng. Khi trở về, dù đã rất mệt, ông vẫn giữ được tinh thần lạc quan. Biệt danh “con sóc Tây Nguyên” từ đó càng được đồng đội nhớ đến như một cách gọi thân mật dành cho người chỉ huy nhỏ bé nhưng gan dạ.

Từ một chiến sĩ trẻ, Đoàn Sinh Hưởng lần lượt trở thành tiểu đội trưởng, trung đội trưởng, phó đại đội trưởng, rồi Đại đội trưởng Đại đội 9, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 273, Quân đoàn 3. Điều đáng chú ý là càng được giao trọng trách, ông càng giữ cách sống gần gũi với chiến sĩ.

Những kỷ niệm mà đồng đội nhớ về ông nhiều khi không phải là những con số thành tích. Đó là hình ảnh người chỉ huy luôn nghĩ đến anh em, cùng chia sẻ những khó khăn trong hành quân và chiến đấu. Chính từ những điều tưởng như nhỏ bé ấy mà sự tin tưởng giữa người chỉ huy và chiến sĩ được hình thành.

Mùa Xuân 1975

Năm 1975, Đoàn Sinh Hưởng là Đại đội trưởng Đại đội 9, Trung đoàn xe tăng 273. Trong Chiến dịch Tây Nguyên, đơn vị của ông tham gia trận đánh giải phóng Buôn Ma Thuột ngày 10-3-1975. Đây là một trong những trận đánh có ý nghĩa quan trọng mở đầu cho bước phát triển nhanh chóng của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975.

Gần 50 năm sau, khi trở lại Buôn Ma Thuột trong chương trình “Bản trường ca hòa bình” năm 2025, ông vẫn mang theo những kỷ vật của thời chiến.

Đó là bốn chiếc mũ của kíp xe tăng số hiệu 980 – chiếc xe tăng gắn với những người lính đã tham gia Chiến dịch Tây Nguyên. Ông trao lại những chiếc mũ cho tỉnh Đắk Lắk để lưu giữ và trưng bày tại bảo tàng.

Hành động ấy có một ý nghĩa đặc biệt. Những kỷ vật từng theo người lính trong chiến tranh nay được trao lại cho quê hương của chiến trường năm xưa. Từ một vật dụng của người lính, chúng trở thành hiện vật để các thế hệ sau có thể nhìn thấy và hiểu hơn về những con người đã đi qua chiến tranh.

Nhưng có lẽ điều đáng nhớ nhất trong câu chuyện về Đoàn Sinh Hưởng không nằm ở những trận đánh. Đó là cách ông nhìn về chiến tranh sau khi đất nước đã hòa bình.

Nhiều năm sau, ông vẫn nhắc đến đồng đội và những người đã không thể trở về. Với ông, chiến thắng không phải câu chuyện của riêng một cá nhân. Đằng sau mỗi dấu mốc lịch sử là công sức, sự hy sinh và tình đồng đội của rất nhiều người.

Năm 1975, ông mới 26 tuổi. Ở tuổi ấy, Đoàn Sinh Hưởng đã trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau chiến tranh, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội, trưởng thành qua nhiều cương vị và trở thành một vị tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nhìn lại cuộc đời Đoàn Sinh Hưởng, có thể thấy một hành trình đặc biệt: từ cậu bé vùng biên Móng Cái, người lính 17 tuổi với vóc dáng nhỏ bé, đến người chỉ huy xe tăng trên chiến trường Tây Nguyên và sau này là một vị tướng.

Nhưng bên cạnh những quân hàm và danh hiệu, điều làm câu chuyện của ông trở nên gần gũi lại là những ký ức rất đời thường: lời cha dặn trước ngày nhập ngũ, biệt danh “con sóc Tây Nguyên”, sự gắn bó với đồng đội và bốn chiếc mũ được ông trao lại cho Buôn Ma Thuột sau gần nửa thế kỷ.

Chiến tranh đã lùi xa, những người lính năm xưa cũng đã già. Đoàn Sinh Hưởng trở lại Buôn Ma Thuột không còn với tư cách người chỉ huy của một trận đánh, mà như một người trở về thăm lại nơi đã ghi dấu tuổi trẻ của mình.

Và những chiếc mũ của kíp xe tăng năm nào được ông trao lại cho bảo tàng hôm nay như một lời nhắn gửi giản dị: kỷ vật của chiến tranh được giữ lại không phải để nhắc về chiến tranh, mà để các thế hệ sau hiểu hơn giá trị của hòa bình.