Anh hùng giữa đời thường (1)
Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Nguyễn Thị Suốt được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, một sự ghi nhận xứng đáng cho lòng quả cảm phi thường của một người phụ nữ bình dân. Không lâu sau, vào ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một trận không kích dữ dội, mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ trên sông Nhật Lệ. Bà ngã xuống giữa khúc sông thân thuộc, nơi bà đã gắn bó suốt cuộc đời, như một định mệnh thiêng liêng. Tên tuổi của bà từ đó được nhân dân cả nước khắc ghi như một biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
Cuộc đời và sự hy sinh của Mẹ Suốt đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho văn học nghệ thuật. Bài thơ “Mẹ Suốt” của nhà thơ Tố Hữu đã khắc họa hình tượng mẹ với những câu thơ xúc động, như bản anh hùng ca lay động triệu con tim: "Một tay lái chiếc đò ngang/ Bến sông Nhật Lệ, quân sang đêm ngày/ Sợ chi sóng gió tàu bay/ Tây kia mình đã thắng, Mỹ này ta chẳng thua!"
Hình ảnh người mẹ gắn liền với con đò, dòng sông, bến nước… như hóa thân vào lòng đất mẹ - mảnh đất Quảng Bình kiên cường mà nhân hậu.
Tượng đài bất tử bên dòng sông lịch sử
Để tưởng nhớ người mẹ anh hùng, năm 2003, tượng đài Mẹ Suốt được xây dựng trang trọng bên bờ sông Nhật Lệ, ngay trung tâm thành phố Đồng Hới. Bức tượng bằng đồng cao 7 mét, do nhà điêu khắc Phan Đình Tiến thể hiện, mô tả mẹ trong tư thế cầm mái chèo, đầu ngẩng cao, mắt hướng về phía trước, biểu tượng cho khí phách kiên cường và niềm tin sắt đá vào ngày chiến thắng.
Quần thể tượng đài còn mô tả những người lính, thương binh, dân công… như nhắc nhở hậu thế về sự hy sinh thầm lặng mà vĩ đại của bao con người trên tuyến lửa Trường Sơn, trong đó có một người mẹ bình dị tên Suốt.
Ngày nay, tượng đài không chỉ là điểm đến tham quan, mà còn là nơi để thế hệ trẻ tìm về với cội nguồn, hun đúc lòng biết ơn, khơi gợi tình yêu quê hương, đất nước.
Làng chài Bảo Ninh quê hương của mẹ nằm e ấp bên dòng Nhật Lệ trong xanh. Nơi đây không chỉ là mảnh đất sản sinh ra người phụ nữ huyền thoại, mà còn là vùng đất giàu truyền thống yêu nước và văn hóa biển. Mỗi sáng, khi mặt trời nhuộm vàng mặt nước, bóng dáng những con thuyền nối đuôi nhau ra khơi, những mái nhà nép mình bên rặng dừa xanh vẫn kể lại câu chuyện về người mẹ đã làm nên lịch sử.
Từ bến nước xưa, con đò năm nào đã hóa thành huyền thoại. Mẹ Suốt, người mẹ Bảo Ninh sẽ mãi hiện diện trong tâm khảm bao thế hệ người Việt như một tượng đài sống động của lòng yêu nước, của tinh thần dân tộc, và của vẻ đẹp bất khuất từ một người phụ nữ chân chất giữa đời thường.
