ANH HÙNG HOÀNG DIỆU – GIỮ TRỌN THỀ TIẾT NGHĨA VẤT THÀNH HOÀNG DIỆU HÀ NỘI

Hoàng Diệu là vị Tổng đốc Hà Ninh (bao gồm Hà Nội và Ninh Bình), người đã anh dũng lãnh đạo quân dân thành Hà Nội quyết chiến bảo vệ bờ cõi trước cuộc tấn công xâm lược lần thứ hai của thực dân Pháp năm 1882. Là một vị quan triều đình đức độ, hết lòng vì dân, khi nhận thấy mưu đồ đen tối của thực dân Pháp dưới sự chỉ huy của Henri Rivière, ông đã chủ động chỉnh đốn binh mã, củng cố thành lũy vững chắc và gửi sớ về triều đình quyết tâm tử thủ.

Sáng ngày 25 tháng 4 năm 1882, quân Pháp nổ súng tấn công dữ dội vào thành Hà Nội. Hoàng Diệu tự mình lên mặt thành, đốc thúc binh sĩ bắn trả quyết liệt, tiêu diệt nhiều quân dịch. Giữa lúc trận chiến đang vào hồi căng thẳng nhất, kho thuốc súng trong thành bất ngờ bị nổ tung do có kẻ phản bội, tạo nên sự hỗn loạn lớn, quân Pháp thừa cơ tràn vào. Biết không thể giữ được thành trước hỏa lực quá chênh lệch và không có viện binh, để giữ trọn lời thề không đầu hàng kẻ thù, Hoàng Diệu đã đi vào hành cung, viết một bức di biểu bằng máu gửi vua Tự Đức, rồi thản nhiên đi ra khu vườn Võ Miếu, dùng chiếc khăn lụa thắt cổ tự tử trên cây đa cổ thụ. Cái chết kiên trung của ông khiến cả quân thù cũng phải ngả mũ kính trọng, ghi dấu ấn sâu đậm vào lịch sử giữ nước của Thăng Long - Hà Nội.