anh hùng Hoàng Văn Nghiên
Đồng chí Hoàng Văn Nghiên sinh năm 1939, dân tộc Nùng, quê quán ở xã Ngũ Lão (Hòa An), xuất thân trong một gia đình nông dân, được chứng kiến những tháng năm hào hùng của cuộc kháng chiến 9 năm trường kỳ anh dũng của dân tộc chống thực dân Pháp xâm lược, kết thúc thắng lợi năm 1954.
Tháng 4/1962, đồng chí Hoàng Văn Nghiên tình nguyện xung phong nhập ngũ. Hoàn thành thời gian huấn luyện chiến sĩ, theo lệnh hành quân cấp tốc lên đường đến nơi tập kết làm đường trên tuyến Trường Sơn ngay trong mùa mưa, đồng chí được biên chế vào Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 98 Công binh, Đoàn 559 - Bộ đội Trường Sơn.
Trong điều kiện làm việc khắc nghiệt, thời gian làm đường rất gấp, đồng chí tiên phong cùng anh em cải tiến công cụ lao động, tạo ra hàng trăm đà trượt đưa năng suất từ 5 m3 lên 9 m3 đất đá san gạt một người, mỗi ngày, đưa năng suất lao động tăng lên gần gấp đôi. Tám tháng liên tục không ngưng nghỉ, đồng chí có ngày công cao nhất, cùng đơn vị hoàn thành vượt chỉ tiêu kế hoạch, góp phần quan trọng vận chuyển hàng nhanh, kịp thời phục vụ các chiến dịch.
Những năm tháng hào hùng đó, bộ đội Trường Sơn đã làm nên đường Hồ Chí Minh huyền thoại dài theo đất nước. Với ý chí “Tường đồng, vách sắt”, “Máu có thể đổ, nhưng đường không thể tắc”, họ đã làm nên hệ thống đường nối liền hậu phương lớn miền Bắc với các chiến trường miền Nam bằng hai tuyến chiến lược chính: Đông Trường Sơn và Tây Trường Sơn qua các nước bạn Lào, Campuchia thông đến vùng đồng bằng Cửu Long.
Những năm 1964 - 1965 yêu cầu của chiến trường phải tăng nhanh lượng hàng hóa phục vụ chiến đấu trở thành vấn đề cấp bách, đồng chí cùng đơn vị nhận nhiệm vụ cấp tốc mở đường thủy thông tuyến trên sông Bạc và sông L trên đất bạn Campuchia. Hai con sông này chảy qua địa hình phức tạp, gây khó khăn cho việc vận chuyển hàng. Đặc biệt có hai thác lớn án ngữ dòng chảy, bè mảng đi qua không lọt, đó là thác Chà Bạc và thác Hồ Giống.
Thác Chà Bạc có một tảng đá lớn chắn ngang dòng, gây ách tắc trong việc vận chuyển hàng, đến đó phải bốc dỡ lên bờ, rồi khuân vác đến chân thác mới có thể đi tiếp, làm chậm tiến độ, tốn rất nhiều công sức. Vấn đề đặt ra là phải phá được thác, tình huống này đơn vị mới gặp lần đầu tiên, chưa có kinh nghiệm, nên rất khó khăn, có thể nguy hiểm đến tính mạng, đồng chí đã xung phong nhận nhiệm vụ.



