ANH HÙNG HUYỀN THOẠI VỚI MẬT DANH " BÁO ĐEN "

Đinh Văn Lời sinh năm 1951, trú tại phường Cẩm Nam, TP. Hội An, Quảng NamSinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, ông Lời nhanh chóng giác ngộ và tham gia kháng chiến.Năm 1964, ông Lời được bố trí vào làm công nhân ở trại mộc của ông Nguyễn Một với nhiệm vụ tuyên truyền, giác ngộ anh, chị em công nhân, thợ thuyền...Đầu năm 1966, Đội Biệt động thành Hội An ra đời. Đến tháng 5/1967, Lời được chỉ định làm Đội trưởng Biệt động thành.Trận đầu ra quân trên cương vị phụ trách Đội trưởng vào tháng 2/1967, ông Lời chỉ huy và trực tiếp đặt 2 quả mìn vào đội chiếu phim lưu động của địch, phá hủy 2 xe quân sự; làm bị thương 3 tên địch.Tháng 5 và tháng 9/1967, biệt động thành phối hợp Bộ đội Quảng Đà tấn công doanh trại công binh ngụy, tiêu diệt gần 100 tên địch, đốt cháy 2 kho xăng dầu.Tháng 9/1967, biệt động thành mai phục giữa khu phố cổ, ném lưu đạn diệt 12 tên địch, phá hủy 1 xe quân sự, hai xe bọc thép.Chiến công nối tiếp chiến công, nhưng ông Lời vẫn chưa bằng lòng thỏa mãn; nhất là các trận đánh hiệu quả chưa cao như lời hứa với lãnh đạo.Đó là vào đêm ngày 7/5/1967, ông Lời quyết tâm ám sát trên 300 tên Quốc dân Đảng đang tập hợp về Hội An tham dự đại hội. Lời nhận nhiệm vụ đặt mìn trong rạp chiếu bóng Phi Anh nơi tổ chức đại hội, nhưng do sự cố kỹ thuật trận đánh thất bại. Nuối tiếc cơ hội không được về Hà Nội báo công dâng Bác, nhiều đêm ông ôm gối thầm khóc một mình...Địch dồn sức truy bắt “Báo đen” trong khi hàng ngày vẫn đối mặt với ông Lời. Chúng dán lệnh truy nã, giăng lưới khắp nơi, còn ông Lời cùng các chiến sỹ thầm lặng và liên tục gây cho giặc nhiều tổn thất kinh hoàng.Địch bắt ông trong trận đánh tại chùa Lễ Nghĩa (nay là chùa Ngũ Ban) vào ngày 5/5/1968.Chúng cởi áo rồi dùng báng súng, dùi cui, roi điện dúi vào người ông làm máu tràn ra mũi, miệng; rồi chúng trói vào cột điện ngã tư Lê Lợi - Phan Châu Trinh, thay nhau hỏi: “Mày cầm đầu Đặc công Việt Cộng phải không”. “Báo đen” là ai?...Chết đi, sống lại nhiều lần, ông Lời vẫn một mực: “Tôi làm tôi nhận, tôi không biết ai hết”.Ngày 3/7/1968, Tỉnh trưởng Quảng Nam, Trung tá Lê Trí Tín đã ký công văn “tối khẩn - mật” gửi Văn phòng Phủ Thủ tướng, Tòa án Quân sự vùng 1 chiến thuật đề nghị “truy tố bọn cơ sở đặc công Việt Cộng tại Hội An, với tội trạng của 34 “phần tử Việt Cộng”. Trong đó, ông Lời được liệt vào “phần tử cộm cán”.Tòa Quân sự Việt Nam Cộng hòa đã xét xử và tuyên án 14 chiến sỹ với mức từ 5 - 20 tù khổ sai, trong đó ông Lời chịu mức 20 năm và đưa vào Khám Chí Hòa giam cầm.Ông Lời kể, khi vào Khám Chí Hòa, rất may ông cùng đồng đội vào ngay phòng giam anh Nguyễn Văn Trỗi trước đây; như thể được tiếp thêm sức mạnh, dũng khí để đấu tranh với địch.Tháng 10/1968, địch đày ông Lời ra Côn Đảo. Ông được phân công làm Bí thư Chi bộ, Đội trưởng Thanh niên chống địch đàn áp, vạch trần tội ác của bọn chúa đảo, cai ngục...Ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris được ký kết, các tù nhân được trao trả về với cách mạng, nhưng ông Lời vẫn bị nhốt rồi đưa vào khu cấm cố hòng thủ tiêu ông. Nhờ sự đấu tranh quyết liệt của anh em tù nhân, ngày 22/2/1974, ông mới được trao trả trong đợt cuối cùng.Trở về căn cứ, ông Lời giữ chức vụ Thiếu úy, Trung đội trưởng (Đại đội 34, Tiểu đoàn 10 An ninh Khu 5), trực tiếp bảo vệ đồng chí Võ Chí Công - Bí thư Khu ủy khu 5. Đến năm1976, ông chuyển về địa phương công tác rồi làm doanh nghiệp cho đến nay.Trở về đời thường, ông không ngừng nỗ lực phát triển kinh tế, trở thành doanh nhân thành đạt với nhiều cơ sở kinh doanh lưu trú, du lịch tại Hội An, tạo việc làm cho hàng trăm lao động. Ông tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, giúp đỡ những mảnh đời khó khăn. Cuộc đời và sự hy sinh thầm lặng của ông cùng gia đình đã được ghi lại như một huyền thoại xứng đáng đi vào lịch sử.