Anh hùng Huỳnh Thị Hưởng
Anh hùng Huỳnh Thị Hưởng
Huỳnh Thị Hưởng (bí danh Sáu Hồng) sinh năm 1945 trong một trong một gia đình trung nông có đông anh em ở ấp An Ninh, xã Hội An, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Cha là Huỳnh Văn Đê, mẹ là Nguyễn Thị Huôi. Gia đình theo đạo Tứ ân Hiếu nghĩa.
Lê 6 tuổi, chị Hưởng được cha mẹ cho đi học trường làng. Còn nhỏ tuổi, nhưng chị Hưởng đã biết căm thù bọn bán nước hại dân, không bao giờ chịu chào cờ 3 que và hát bài suy tôn “Ngô tổng thống”. Lên 15 tuổi, qua hướng dẫn của cô Huỳnh Hai, người cùng xóm, chị Hưởng tham gia hoạt động cách mạng, làm giao liên, lúc đó ở xã đang nổ ra phong trào đồng khởi rầm rộ.
Năm 1961, chị Hưởng gia nhập Đoàn Thanh lao, hoạt động bán công khai. Biết chị Hưởng tham gia cách mạng, mẹ chị lo lắng, sợ không chịu nổi gian khổ rồi hỏng việc nên buộc chị Hưởng ra chợ Cái Tàu Thượng học may với bà Bành Thị Liên. Dẫu vậy, đêm đêm chị Hưởng vẫn lén đi cùng đồng đội hoạt động ở Đoàn Thanh lao, có đêm theo du kích đi vận động bà con góp lúa cho cách mạng, khi thì đi đào hào, cấm chông, làm công sự chống càn.
Phản ứng của gia đình làm địch sinh nghi, theo dõi chị. Một lần, sau khi dẫn bộ đội đi phá cầu, chị bị bắt đưa lên chợ Cái Tàu khảo tra nhưng được gia đình chạy tiền xin thả. Mấy tháng sau, chị Hưởng bị bắt lần nữa khi đang hội họp ở nhà ông Ba Mi, lần này gia đình lại chạy tiền nhờ người quen trên đồn xin thả về. Sau lần này, chị Hưởng thoát ly.
Không nản chí, chị kiên trì thuyết phục cha mẹ cho đi làm cách mạng. Hiểu được chí hướng của con, ông Đê và bà Huôi chấp thuận. Mẹ chị từ chỗ là người phản đối nhiều nhất thì giờ lại ủng hộ con gái nhất, bản thân cũng hết sức ủng hộ cách mạng, đêm đêm đội từng thúng gạo, bầu, bí của gia đình trồng được qua căn cứ Mỹ An Hưng cho anh em chiến sĩ. Bốn anh em trai của chị Hưởng đều tham gia du kích mật tại xã. Đó cũng là chiến công đầu tiên của chị.
Năm 1962, chị Hưởng được chi bộ xã phân công làm Hội phó Phụ nữ giải phóng xã. Mọi công tác được giao chị Hưởng luôn hoàn thành xuất sắc, không ngại gian khổ. Những năm địch tăng cường lập ấp chiến lược, chị tích cực vận động thanh niên phá kế hoạch của địch. Ngày ở hầm bí mật, đêm xuống chị Hưởng cùng anh chị em phá hàng rào ấp, san bờ chướng.
Tháng 9/1963, chị được kết nạp vào Đảng, sau đó được cử đi học khóa quân sự ngắn hạn ở Núi Dài. Tháng 4/1964, tại nhà chú Mười Na ở ấp An Quới (Mỹ An Hưng), chị Hưởng nhận quyết định Xã đội phó. Lúc này chị Hưởng là chi ủy viên chi bộ, phụ trách cùng lúc 2 tiểu đội du kích, kiêm Hội trưởng Phụ nữ giải phóng (sau đó Hội Phụ nữ giao lại cho chị Lê Thị Pha phụ trách).
Chị Hưởng nhỏ người nhưng lanh lẹ, tháo vát, nói chuyện lại có duyên, rất có tài thuyết phục nên được bạn bè đồng đội thương yêu, gia đình cơ sở quý mến. Nhờ đó, chị Hưởng làm công tác vận động quần chúng, gây dựng cơ sở rất đạt, có những gia đình ngại ngùng, sợ sệt không dám nuôi chứa cán bộ chiến sĩ, chị Hưởng đến gặp vài ba lần là bà con vui vẻ nuôi chứa, ủng hộ cách mạng.
Trong hoạt động võ trang, chị Hưởng nổi tiếng gan lì, “tả xung hữu đột” đến cánh mày râu cũng phải nể phục. Tổ chức xây dựng lực lượng giỏi mà đánh giặc thì mưu trí, dũng cảm không ai bì kịp. Chị tự tay xây dựng được ở các ấp An Khương, An Phú, ấp Thị, mỗi ấp 1 tiểu đội du kích mạnh ở ngay trong lòng địch. Anh em bộ đội còn nể phục chị Hưởng cái tài bắn tỉa và gài trái rất lẹ. Chị còn có sáng kiến đục thân cây để gài lựu đạn vào rồi dán truyền đơn lại, lính đi tuần thấy truyền đơn sẽ xúm lại xé làm lựu đạn nổi, không chết cũng bị thương!
Năm 1965, địch tăng cường những tên ác ôn về xã để lùng bắt cán bộ, uy hiếp và khủng bố quần chúng. Đại diện xã Bùi Văn Hoanh hăm he xẻo thịt Sáu Hưởng nếu bắt được!
Trước tình hình địch tăng cường đánh phá, chi bộ Hội An đặt ra nhiệm vụ trừng trị những tên ác ôn. Chị Hưởng tình nguyện đột nhập về ấp Thị để diệt Đại diện Hoanh để cảnh cáo những tên còn lại. Chị chọn thời điểm hành động là dịp cúng đình Hội An.
Sáng ngày 14/7/1965 (nhằm ngày 16 tháng 6 âm lịch), Huỳnh Trung Hiếu chỉ huy 2 cánh quân từ Vĩnh Thạnh hành quân qua ngọn Đất Sét để tới án ngữ ở mương Chùa, mương Kinh của xã Hội An Đông. Cảnh chủ lực từ Đất Sét kéo lên mương giữa để đánh thẳng vào Tòng Sơn do tên Lê Văn Trót (dân thường gọi là Mười Chót) chỉ huy. Bộ đội và du kích tính đến việc địch án ngữ ở mương Chùa để khóa đuôi nên đã bí mật rút đi, chỉ còn lại chị Hưởng bám lại nhà một cơ sở ở Mỹ An Hưng để nắm tình hình. Trưa hôm đó, lính của Mười Chót đi ngang chỗ chị Hưởng bám lại, xông vào nhà tra hỏi xấc xược rồi bắt chị nấu cơm cho chúng ăn. Chị Hưởng dọn cơm lên cố tình không đem nước mắm, một tên lính kêu chị đem thêm nước mắm lên, chị Hưởng xuống bếp ôm lên khẩu Thompson bắn hết một băng đạn, diệt 4 tên, làm 3 tên khác bị thương. Sau đó chị phóng ra sau nhà, quăng cây súng xuống mương rồi chạy về nhà ông Ba Lĩnh là cơ sở cách mạng nhờ đưa xuống xuồng về xã Hội An.
Khoảng 6 giờ rưỡi tối hôm đó, chị Hưởng được anh Năm Đồ chở bằng xe đạp đến nhà chú Ba Thành (Huyện ủy viên) lấy vũ khí lên đình Hội An diệt Đại diện Hoanh. Lát sau thì tên Ba Sô từ sau nhà bất ngờ ập tới túm tóc chị Hưởng giật ngữa ra sau rồi tát vào mặt, gằng giọng: “Tao đón mầy đêm nay là đêm thứ ba rồi mầy biết không?”. Bọn Ba Xô trói thúc chị Hưởng và Năm Đồ đem lên đình. Ba Sô trực tiếp đánh đập chị Hưởng trước sự chỉ huy của tên Hoanh. Vừa đánh chúng vừa hỏi: “Mầy tới đây treo cờ phá lễ hội đình phải không? Mầy đi với ai? Cơ sở của mầy ở đâu?”.
Chị Hưởng nói lớn: “Tao tới đây để trừng trị tụi bây chớ không phải để phá đình. Tao chỉ đi có một mình. Bây muốn làm gì tao thì làm, chớ hòng tao khai”. Vừa dứt lời, thằng Ba Sô đánh chị gục xuống. Tên Hoanh ra lệnh kéo chị Hưởng ra mé sông trấn nước. Thằng Ba Sô dìm chị Hưởng xuống nước cho tới khi hết cựa quậy thì nó kéo lên bờ rồi đạp vô bụng cho trào nước ra. Mỗi lần ngất xỉu rồi tỉnh lại, chị Hưởng lại chửi bọn tay sai bán nước trước mặt bà con lúc đó đang kéo lại đình xem rất đông.
Khoảng 11 giờ khuya đêm đó, địch lôi chị Hưởng và Năm Đồ về trụ sở xã dưới chợ Cái Tàu để tiếp tục tra tấn. Vừa tới trụ sở, một thằng lính của Huỳnh Trung Hiếu bị thương nhẹ ở tay thấy chị Hưởng thì la lên: “Nó đây rồi! Hồi trưa chính nó bắn tụi tao! Anh em chết nằm đống đó cũng là do nó đó”. Rồi cả bọn nhào vô đánh chị Hưởng và Năm Đồ, đánh xong chúng cởi dây trói, nhốt riêng mỗi người một phòng giam. Trong phòng giam, chị Hưởng bị thằng Ba Sô, Hoanh, Huỳnh Trung Hiếu tra khảo, đánh đập suốt đêm.
Sáng 15/7/1965 (nhằm ngày 17 tháng 6 âm lịch), địch lôi chị Hưởng ra chợ rồi tuyên bố rằng “Sáu Hưởng đã bằng lòng hồi chánh quốc gia” để đánh lạc hướng dân chúng. Có người nghe vậy lo sợ, đóng kín cửa nhà. Thấy vậy, chị Hưởng nói lớn: “Bà con cứ yên tâm đừng sợ. Tôi bị bắt nhưng tôi không hề khai báo. Sáu Hồng này có chết nhưng tôi tin sẽ còn hàng trăm ngàn Sáu Hồng khác tiếp tục đứng lên làm cách mạng. Cách mạng nhất định thắng. Bọn Mỹ - ngụy dã man nhất định thua. Bà con cứ an tâm tin tưởng. Tôi làm cách mạng là để chống kẻ thù giải phóng đất nước chớ không phải để khai áo cách mạng cho chúng đâu!”.
Tụi lính hoảng hồn nhào tới đánh nhưng chị vấn kịp hô to: “Đả đảo đế quốc Mỹ xâm lược và bọn tay sai bán nước! Đảng Lao động Việt Nam muôn năm! Bác Hồ muôn năm!”.
Lắng nghe từng lời nói đầy khí khái của chị Hưởng, bà con ở chợ an tâm tin tưởng, nhiều người mở cửa tiệm ùa ra bu theo la lớn: “Người ta là con gái sao các ông lại giam cầm đánh đập tàn ác vậy?!”. Bọn lính đưa chị Hưởng về lại trụ sở. Tên Hoanh ngao ngán có ý giải chị Hưởng lên quận, nhưng tên Huỳnh Trung Hiếu cản lại vì lúc đó có đám sư đoàn 9 và 4 tên cố vấn Mỹ đi càn ghé lại. Quận trưởng Chợ Mới cũng xuống Hội An để thị sát!
Tên quận trưởng lệnh cởi trói cho chị Hưởng, bắt ghế mời chị ngồi rồi buông lời dụ dỗ và răn đe: “Cô làm cộng sản làm gì, giờ lại không khai báo để chết cho thiệt thân. Sư đoàn 9 của cấp trên về đây không chỉ bắt mình cô mà còn diệt hết mầm móng cộng sản ở Hội An này xong mới đi. Cô nhắm có xong không mà không chịu khai?”. Nói rồi hắn cho lính bưng cơm nước tới mồi chài thì bị chị Hưởng hấc đổ hết: “Tao làm cách mạng là để đánh đổ tụy bây. Làm sao bây có thể diệt hết được chúng tao. Chừng nào hết nhân dân thì mới hết cộng sản. Lời nói của tụi bây giả dối lắm, đừng hòng tao nghe!”.
Nói xong, chị Hưởng đứng phắc dậy nhìn quanh rồi chỉ thẳng vào mặt một thằng Mỹ mà nói: “Tao chống thằng này đấy! Chống giặc Mỹ cướp nước này để đất nước Việt Nam được độc lập thống nhất. Để cho chính cách người được sống, khỏi bỏ xác ngoài đồng vì phải đi cầm súng giết hại nhân dân!”. Nghe đến đoạn đó, bọn thằng Hoanh, Ba Sô nhìn nhau nhấp nhỏm, tên quận trưởng cứng họng, tụi lính bu bên ngoài phòng giam nhìn nhau xì xầm nể phục. Trong lúc đối mặt với đám thù hung bạo mà chị Hưởng vẫn khéo léo phân hóa kẻ thù, thế mới thấy chị bản lĩnh, mưu trí, gan dạ và kiên định đến nhường nào.
Đoạn 4 tên cố vấn Mỹ chê bọn Ba Sô “chỉ có một đứa con gái nhỏ bé cũng làm ăn không xong” thì nhảy vào ra tay thị phạm tra tấn chị Hưởng. Một thằng dần ngửa bàn tay chị ra, lấy đinh đóng phậm vào đầu ngón tay xuyên chặt xuống mặt bàn. Một thằng khác dúi điếu thuốc đang hút vào lòng bàn tay và hỏi chị chịu khai hay chịu đóng thêm 4 ngón nữa. Đau đón nhưng vhij Hưởng vẫn chịu đựng, không hé môi nửa lời. Thế là bọn Mỹ lần lượt đóng đinh 4 ngón tay còn lại của chị. Thấy chị mím môi chịu đựng, một thằng Mỹ hạ giọng dụ dỗ: “Thôi mau khai đi để được sống và trở về với cha mẹ. Hay có thể cộng tác luôn với chúng tôi thì cô càng được đãi ngộ xứng đáng”. Nghe vậy, chị Hưởng bình tĩnh nói: “Nhổ đinh ra đi, cho xin miếng bông gòn rồi tao sẽ nói”. Tụi Mỹ nghe thế mừng ra mặt, đắc ý cười lớn rồi nói: “Với kiể khai thác của người Mỹ chúng tôi thì đá cũng phải biết nói”.
Bọn chúng rút đinh ra, 5 đầu ngón tay của chị Hưởng máu chảy tím bầm. Tên Hoanh lấy bông gòn đưa cho chị Hưởng, chị lấy nhét đầy 2 lỗ tai rồi hét lớn: “Tụi bây im đi! Tao không muốn nghe những lời đê tiện dơ bẩn của tụi bây nữa”. Thằng Mỹ lúc nảy vừa mới cười đắc ý liền lồng lên nhào tới tát chị, bọn lính gỡ bông gòn trong lỗ tai chị ra thì chị dùng cánh tay lành xé đứt túi áo bà ba đang mặt nhét lại vào lỗ tai.
Bọn cố vấn Mỹ lắc đầu bó tay, thú nhận rằng trong đời viễn chinh chưa từng thấy người con gái nào gan lì như thế. Rồi cả bọn gục mặt cúi đầu bỏ đi. Bọn Huỳnh Trung Hiếu cho lính đánh đập chị Hưởng mấy chập nửa làm thân thể chị sưng húp, cái áo bà ba trắng thấm đầy máu và bùn đất, chị Hưởng đã yếu lắm!
Tối 17 rạng 18/7/1965 (nhằm đêm 19 rạng 20 tháng 6 âm lịch), lính của Huỳnh Trung Hiếu dẫn chị Hưởng đi thủ tiêu. Bọn chúng gọi tên Đại diện xã Mỹ An Hưng khét tiếng ác ôn lên hành quyết. Đó là tên cảnh sát 9 ngón. Chị Hưởng được lối đến một khu vườn um tùm, kế bên là một ao cá tra (nay thuộc ấp An Ninh, Mỹ An Hưng ‘A’). Trước khi ra tay, tên cảnh sát 9 ngón còn hỏi chị: “Tao hỏi mầy lần chót. Mầy khai không?”. Đã chọn cho mình cái chết, chị Hưởng cố hét thật lớn: “Đả đảo đế quốc Mỹ và tay sai!”. Một nhát dao găm của thằng cảnh sát 9 ngón như để bịt miệng chị rọc dài đến tận mang tai. Một nhát dao nữa đâm vào hang cua rồi cắt ngang họng chị. Bọn thú dữ còn tàn ác móc mắt, xẻo vú, xẻo dái tai của chị. Hành quyết xong, chúng lôi xác chị ra cầu đúc Cái Tàu để chờ trời sáng quận trưởng xuống thị sát.
Sáng sớm 18/7/1965 (nhằm ngày 20 tháng 6 âm lịch), hàng trăm đồng bào đau xót chứng kiến thi thể đẫm máu của chị Hưởng bị hành hạ không còn nguyên vẹn. Ông Năm Miên là cậu họ của chị Hưởng, cùng với bà con chòn xóm kéo đến trụ sở xã gặp ủy viên an ninh Tám Khỉnh để đấu tranh, đòi lấy xác chị về mai táng. Mặt cho kẻ thù thâm độc muốn lợi dụng việc lấy xác chị Hưởng để dòm ngó điểm mặt “Việt cộng” và cơ sở cách mạng, hàng trăm đồng bào đã tụ hội quanh cầu đúc để chia tay chị Hưởng về nơi an nghĩ. Năm đó, Huỳnh Thị Hưởng mới vừa tròn 20 tuổi.
Năm 1982, hài cốt chị Hưởng được quy tập về Nghĩa trang liệt sĩ huyện Chợ Mới. Ngày 29/3/1985, Huỳnh Thị Hưởng (Sáu Hồng) được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 1993, bia tưởng niệm Huỳnh Thị Hưởng được dựng lên tại địa điểm đối diện với trụ sở công an xã. Năm 1995, Trường Phổ thông trung học Hội An vinh dự được mang tên Trường THPT Huỳnh Thị Hưởng.
