Anh hùng La Văn Cầu - vị Đại tá duy nhất chào điều lệnh bằng tay trái

Mỗi lần xuất hiện trong các sự kiện gặp mặt cựu chiến binh hay giao lưu truyền thống, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu luôn thực hiện nghi thức chào điều lệnh bằng tay trái. Nhiều người lần đầu nhìn thấy đều không khỏi thắc mắc. Chỉ đến khi biết câu chuyện phía sau cái chào ấy, ai cũng lặng đi. Bởi cánh tay phải của ông đã mãi mãi nằm lại trên chiến trường Đông Khê từ mùa thu năm 1950, trong một trận đánh làm nên huyền thoại của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, Đại tá La Văn Cầu chào điều lệnh bằng tay trái.

La Văn Cầu sinh năm 1932 trong một gia đình người Tày ở vùng biên giới Cao Bằng. Tuổi thơ của ông gắn với những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, nhân dân sống dưới ách đô hộ của thực dân Pháp. Mới mười sáu tuổi, ông đã xin gia nhập quân đội, trở thành chiến sĩ của Đại đoàn 316. Đó là độ tuổi mà nhiều người còn chưa rời vòng tay cha mẹ, nhưng với La Văn Cầu, được cầm súng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc là niềm tự hào lớn nhất.

Những năm đầu quân ngũ, ông cùng đồng đội liên tiếp tham gia nhiều trận đánh lớn nhỏ trên chiến trường Cao Bằng. Người chiến sĩ trẻ luôn được cấp trên và đồng đội tin tưởng bởi sự gan dạ, nhanh nhẹn và tinh thần không ngại gian khổ. Trải qua nhiều trận chiến, ông hiểu rằng người lính có thể hy sinh bất cứ lúc nào, nhưng nhiệm vụ thì không bao giờ được phép dang dở.

Tháng 9 năm 1950, Chiến dịch Biên giới mở màn bằng trận đánh cứ điểm Đông Khê. Đây là vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống phòng thủ của quân Pháp trên đường số 4. La Văn Cầu được giao nhiệm vụ mang bộc phá đánh lô cốt, mở cửa cho đơn vị xung phong. Khi tổ bộc phá tiến gần mục tiêu, hỏa lực địch bắn xuống dữ dội. Một loạt đạn xuyên qua cánh tay phải và gò má của ông. Cú bắn khiến cánh tay gần như đứt lìa, máu chảy xối xả. Trong giây phút tỉnh lại giữa khói lửa, điều đầu tiên ông nghĩ đến không phải là nỗi đau hay cái chết đang cận kề, mà là khối bộc phá vẫn chưa được đưa tới mục tiêu.

Nhiều năm sau, khi nhắc lại khoảnh khắc ấy, ông vẫn nhớ như in từng chi tiết. Ông kể rằng lúc ấy cánh tay phải chỉ còn lủng lẳng, mỗi bước di chuyển đều vô cùng khó khăn. Biết mình không thể tiếp tục nếu còn vướng cánh tay bị dập nát, ông tìm đồng đội và đề nghị chặt bỏ phần tay còn dính lại. Đó không phải là sự liều lĩnh, mà là quyết định của một người lính chỉ có một suy nghĩ duy nhất: phải hoàn thành nhiệm vụ bằng mọi giá.

Sau khi cánh tay được cắt rời, La Văn Cầu tiếp tục ôm khối bộc phá nặng mười hai ki-lô-gam bằng tay trái, lần theo giao thông hào tiến về phía lô cốt địch. Có lúc sức đã cạn, ông ngã xuống vì mất quá nhiều máu. Nhưng mỗi lần gượng dậy, trong đầu ông lại vang lên lời căn dặn của chỉ huy: bằng mọi giá phải phá được lô cốt này để mở đường cho đơn vị tiến công. Chính ý nghĩ ấy đã tiếp thêm sức mạnh để người chiến sĩ trẻ tiếp tục lao lên giữa mưa bom bão đạn.

Cuối cùng, khối bộc phá phát nổ, phá hủy lô cốt kiên cố của quân Pháp. Cánh cửa tiến công được mở ra, tạo điều kiện cho đơn vị làm chủ cứ điểm Đông Khê. Chiến thắng ấy góp phần quan trọng vào thắng lợi của Chiến dịch Biên giới năm 1950, mở ra bước phát triển mới cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Sau trận đánh, La Văn Cầu vĩnh viễn mất cánh tay phải. Từ một chàng trai mới mười tám tuổi đang ở độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời, ông trở thành thương binh hạng nặng. Nhưng ông chưa bao giờ coi đó là mất mát lớn nhất. Ông từng chia sẻ rằng mình vẫn còn may mắn hơn rất nhiều đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường và không có cơ hội trở về.

Năm 1952, La Văn Cầu là một trong bảy chiến sĩ đầu tiên của cả nước được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau này, dù mang thương tật suốt đời, ông vẫn tiếp tục công tác trong quân đội, đảm nhiệm nhiều vị trí về công tác tuyên huấn, thanh niên và cán bộ, rồi nghỉ hưu với quân hàm Đại tá. Rời quân ngũ, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, gặp gỡ, nói chuyện truyền thống với nhiều thế hệ thanh niên, học sinh và cán bộ, chiến sĩ.

Có lẽ hình ảnh khiến nhiều người nhớ nhất về Đại tá La Văn Cầu không phải là những tấm huân chương trên ngực áo, mà chính là cái chào điều lệnh bằng tay trái. Đó là cái chào của một người lính đã gửi lại một phần thân thể nơi chiến trường để đổi lấy độc lập cho dân tộc. Mỗi lần cánh tay trái đưa lên ngang vành mũ cũng là một lần nhắc nhớ về sự hy sinh của cả một thế hệ đã sống, chiến đấu và cống hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.

Tháng 6 năm 2025, Đại tá La Văn Cầu từ biệt đồng đội và nhân dân ở tuổi 94. Người anh hùng năm xưa đã yên nghỉ, nhưng cái chào bằng tay trái của ông sẽ còn ở lại trong ký ức của nhiều thế hệ. Đó không chỉ là một nghi thức quân đội, mà còn là biểu tượng của lòng dũng cảm, ý chí sắt đá và tinh thần "quyết chiến, quyết thắng" của người lính Cụ Hồ – những con người đã viết nên những trang sử hào hùng bằng chính máu xương của mình.