Anh hùng Lao động, Giáo sư Trần Hữu Tước – Người đặt nền móng cho ngành Tai Mũi Họng Việt Nam

Giáo sư Trần Hữu Tước sinh ngày 13 tháng 10 năm 1913 tại làng Bạch Mai, tỉnh Hà Đông (nay thuộc quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội). Sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học, từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh và có thành tích học tập xuất sắc. Sau khi tốt nghiệp Trường Bưởi (nay là Trường THPT Chu Văn An), ông nhận học bổng sang Pháp học tại Đại học Y khoa Paris, một trong những trung tâm đào tạo y khoa hàng đầu châu Âu thời bấy giờ.

Năm 1940, ông bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Y khoa với kết quả xuất sắc và được giữ lại làm bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng tại các bệnh viện lớn ở Pháp. Khi đang có một sự nghiệp đầy triển vọng với điều kiện làm việc thuận lợi và thu nhập cao, ông đã lựa chọn một con đường khác: trở về phục vụ Tổ quốc. Tháng 9 năm 1946, theo lời kêu gọi của Hồ Chí Minh, ông cùng một số trí thức Việt kiều bí mật trở về nước trên chính con tàu đưa Bác Hồ từ Pháp về Việt Nam sau Hội nghị Fontainebleau. Quyết định ấy thể hiện lòng yêu nước sâu sắc và khát vọng cống hiến của một trí thức lớn đối với dân tộc.

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Trần Hữu Tước tham gia giảng dạy tại Trường Đại học Y Dược ở chiến khu, trực tiếp đào tạo đội ngũ bác sĩ phục vụ kháng chiến. Dù điều kiện vô cùng thiếu thốn, ông vẫn không ngừng nghiên cứu, khám chữa bệnh và xây dựng nền y học cách mạng. Sau khi hòa bình lập lại năm 1954, ông được giao trọng trách Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, đồng thời là Trưởng Bộ môn Tai Mũi Họng của Trường Đại học Y Hà Nội. Trên cương vị này, ông đã đào tạo nhiều thế hệ bác sĩ chuyên khoa, góp phần xây dựng đội ngũ y tế chất lượng cao cho đất nước.

Năm 1969, Giáo sư Trần Hữu Tước trở thành Viện trưởng đầu tiên của Viện Tai Mũi Họng Trung ương. Đây là dấu mốc quan trọng trong lịch sử ngành Tai Mũi Họng Việt Nam. Với tầm nhìn chiến lược và trình độ chuyên môn sâu rộng, ông đã xây dựng hệ thống điều trị, đào tạo và nghiên cứu chuyên ngành một cách bài bản, đặt nền móng cho sự phát triển của chuyên ngành Tai Mũi Họng trong cả nước. Ông cũng là Chủ tịch đầu tiên của Hội Tai Mũi Họng Việt Nam, góp phần kết nối đội ngũ chuyên gia và thúc đẩy hợp tác khoa học trong lĩnh vực này.

Trong nghiên cứu khoa học, Trần Hữu Tước có nhiều công trình giá trị về ung thư tai mũi họng, ung thư vòm họng, ung thư thanh quản, viêm tai xương chũm, áp xe não do tai, bệnh điếc ở trẻ em, dị ứng và nội soi tai mũi họng. Nhiều phương pháp điều trị và kỹ thuật phẫu thuật do ông nghiên cứu, cải tiến đã góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và cứu sống nhiều người bệnh. Ông luôn tâm niệm rằng người thầy thuốc phải không ngừng học tập, nghiên cứu để mang lại những phương pháp điều trị tốt nhất cho nhân dân.

Không chỉ là một nhà khoa học xuất sắc, Giáo sư Trần Hữu Tước còn là một nhà giáo mẫu mực. Ông dành nhiều tâm huyết đào tạo thế hệ bác sĩ trẻ, luôn tận tình hướng dẫn từ chuyên môn đến y đức. Học trò của ông sau này đã trở thành những chuyên gia đầu ngành, tiếp tục phát triển nền y học Việt Nam. Đồng nghiệp và học trò luôn nhớ đến ông với hình ảnh một người thầy nghiêm túc, giản dị, khiêm nhường và hết lòng vì người bệnh.

Bên cạnh công tác chuyên môn, ông còn đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng như Đại biểu Quốc hội các khóa II, III và IV, Chủ tịch đầu tiên của Tổng Hội Y học Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Dù ở bất kỳ cương vị nào, ông cũng luôn tận tụy vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân và sự phát triển của ngành y tế nước nhà.

Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc, năm 1966, Giáo sư Trần Hữu Tước được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Năm 1983, ông được tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất. Sau khi ông qua đời ngày 23 tháng 10 năm 1983, Nhà nước đã truy tặng ông Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ năm 1996, ghi nhận những đóng góp to lớn đối với nền y học Việt Nam.

Cuộc đời của Anh hùng Lao động, Giáo sư Trần Hữu Tước là biểu tượng của trí tuệ, lòng yêu nước và y đức cao cả. Từ một bác sĩ tài năng ở nước ngoài trở về phục vụ Tổ quốc, ông đã dành trọn cuộc đời để xây dựng nền y học cách mạng, đặt nền móng cho chuyên ngành Tai Mũi Họng Việt Nam và đào tạo nhiều thế hệ thầy thuốc. Những giá trị mà ông để lại không chỉ là các công trình khoa học mà còn là tấm gương sáng về tinh thần cống hiến, trách nhiệm và lòng nhân ái, mãi mãi truyền cảm hứng cho các thế hệ cán bộ y tế Việt Nam.