Anh hùng Lao động – Họa sĩ Đặng Ái Việt: Hành trình dùng nét cọ tri ân các Mẹ Việt Nam Anh hùng
Sinh ra tại vùng đất Cai Lậy, Tiền Giang, Đặng Ái Việt lớn lên trong những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh. Khi mới 15 tuổi, bà đã tham gia cách mạng và trở thành diễn viên của Đoàn Văn công tỉnh Mỹ Tho.
Năm 1964, bà được học lớp Hội họa Giải phóng và sau đó công tác tại Báo Phụ nữ Giải phóng. Từ đây, cây bút và bảng màu trở thành những người bạn đồng hành cùng bà trong những năm tháng chiến tranh.
Sau ngày đất nước thống nhất, bà tiếp tục theo đuổi con đường nghệ thuật, tốt nghiệp Trường Đại học Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh năm 1981 và dành nhiều năm giảng dạy mỹ thuật.
Nhưng dấu ấn đặc biệt nhất trong cuộc đời nghệ thuật của Đặng Ái Việt bắt đầu từ năm 2010.
Ở tuổi 62, bà quyết định thực hiện một hành trình đặc biệt: đi khắp đất nước để vẽ chân dung những Mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống.
Một mình trên chiếc xe máy, bà rong ruổi qua nhiều tỉnh, thành, vượt hàng chục nghìn cây số, tìm đến tận nhà các Mẹ. Có những nơi đường đi hiểm trở, có những chuyến đi gặp mưa gió, nhưng bà vẫn kiên trì thực hiện tâm nguyện của mình.
Đằng sau mỗi bức chân dung không đơn thuần là một tác phẩm mỹ thuật. Trước khi đặt bút vẽ, bà thường dành thời gian trò chuyện, lắng nghe câu chuyện cuộc đời của từng người mẹ.
Có Mẹ đã mất con, mất chồng trong chiến tranh. Có Mẹ mang trong mình những ký ức đau thương mà thời gian không thể xóa nhòa.
Bởi vậy, mỗi nét vẽ của Đặng Ái Việt không chỉ ghi lại gương mặt của một người mẹ, mà còn cố gắng lưu giữ một phần ký ức của dân tộc.
Năm 2010, khi bắt đầu hành trình, bà đặt cho công việc của mình tên gọi “Nét vẽ tri ân”. Sau nhiều năm, số lượng chân dung bà thực hiện đã lên tới hàng nghìn tác phẩm. Đến năm 2025, nhiều nguồn ghi nhận bà đã thực hiện hơn 3.000 bức chân dung Mẹ Việt Nam Anh hùng.
Điều đáng quý là bà thực hiện hành trình ấy với tinh thần tự nguyện, không xem đây đơn thuần là một công việc nghệ thuật. Đó là cách bà trả một món nợ ân tình với những người mẹ đã hy sinh cả cuộc đời cho đất nước.
Năm 2020, Chủ tịch nước ký Quyết định số 2015/QĐ-CTN ngày 13/11/2020, phong tặng Đặng Ái Việt danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.
