Anh hùng Lao động Nguyễn Ngọc Lài – Người dành cả đời “trả nợ” cho rừng

Nguyễn Ngọc Lài mồ côi cha mẹ từ nhỏ. Chính hoàn cảnh thiếu thốn đã rèn cho ông nghị lực và ý chí vươn lên. Năm 1961, ông rời quê Thanh Chương trở thành công nhân Lâm trường Con Cuông.

Công việc ban đầu vô cùng vất vả. Nhưng với tinh thần không ngại khó, không ngại khổ, ông nhanh chóng khẳng định mình trong tập thể. Chỉ sau ba năm, ông được tín nhiệm làm tổ trưởng sản xuất; tổ do ông phụ trách liên tục được công nhận là Tổ Lao động xã hội chủ nghĩa trong 5 năm.

🪚 Người thợ rừng luôn tìm cách làm mới

Năm 1968, trên cương vị Đội trưởng Đội khai thác gỗ Trung Chính, Nguyễn Ngọc Lài đã có nhiều sáng kiến cải tiến phương thức khai thác.

Ông chuyển từ cách khai thác bằng “dao tạ” sang cưa xăng, đồng thời cải tiến tuyến vận chuyển gỗ ở địa hình núi dốc. Thay vì để gỗ lao xuống theo những đường dốc hiểm trở, ông cho mở thêm đường “triềng” men theo sườn núi thoai thoải, giúp việc vận chuyển thuận lợi và giảm nguy hiểm.

Những sáng kiến ấy giúp Đội Trung Chính trở thành lực lượng nòng cốt của Lâm trường Con Cuông trong việc hoàn thành kế hoạch khai thác gỗ.

Sau nhiều năm phấn đấu, năm 1985, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động lần thứ nhất.

🌱 Một bước ngoặt đặc biệt: từ “khai thác rừng” sang “trả nợ cho rừng”

Câu chuyện của Nguyễn Ngọc Lài đặc biệt ở chỗ: danh hiệu Anh hùng thứ nhất gắn với khai thác rừng, còn danh hiệu Anh hùng thứ hai lại gắn với phục hồi và phát triển rừng.

Năm 1991, ông chính thức giữ cương vị Bí thư Đảng ủy kiêm Giám đốc Lâm trường Con Cuông. Khi ấy, lâm trường đứng trước rất nhiều khó khăn: rừng giàu đã bị khai thác gần cạn, vốn của đơn vị chỉ còn khoảng 40 triệu đồng, đời sống công nhân còn nhiều thiếu thốn.

Trước thực tế ấy, ông trăn trở về trách nhiệm của mình đối với những cánh rừng.

Và ông bắt đầu một hành trình mới.

🌲 Hồi sinh những cánh rừng nghèo

Nguyễn Ngọc Lài tập trung tổ chức lại bộ máy, lấy đoàn kết làm nền tảng.

Ông chủ trương giao khoán đất, khoán rừng lâu dài cho công nhân; đồng thời cải tạo rừng nghèo, khoanh nuôi và trồng những loại cây phù hợp với từng vùng đất.

Những khu đất trống, đồi núi trọc dần được phủ xanh.

Theo Báo Nhân Dân, trong quá trình phục hồi rừng, Lâm trường Con Cuông đã khoanh nuôi, bảo vệ khoảng 8.000 ha rừng hỗn giao, trong đó có gần 4.000 ha rừng trồng.

Từ một lâm trường đứng trước nhiều khó khăn, Con Cuông từng bước trở thành một trong những đơn vị tiêu biểu của ngành lâm nghiệp Nghệ An.

❤️ “Trả nợ” cho rừng bằng cả cuộc đời

Có lẽ câu chuyện đẹp nhất về Nguyễn Ngọc Lài nằm ở sự thay đổi trong chính nhận thức của ông.

Nếu trước đây nhiệm vụ của người công nhân là khai thác nguồn tài nguyên để phục vụ sản xuất, thì khi trở thành người quản lý, ông nhận ra rằng rừng không chỉ là nguồn tài nguyên để khai thác mà còn là tài sản phải được gìn giữ cho thế hệ mai sau.

Ông từng khởi xướng những khẩu hiệu rất giản dị nhưng đầy ý nghĩa:

“Tất cả cho xây dựng vốn rừng.”

Đó không chỉ là khẩu hiệu của một lâm trường.

Đó là sự thay đổi trong cách nhìn về trách nhiệm của con người đối với thiên nhiên.

🏅 Hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động

Năm 1985, Nguyễn Ngọc Lài được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động lần thứ nhất.

Sau nhiều năm lãnh đạo Lâm trường Con Cuông phục hồi, phát triển và bảo vệ vốn rừng, ông tiếp tục được Nhà nước phong tặng Anh hùng Lao động lần thứ hai vào năm 2002.

Ông nghỉ hưu năm 2002 sau hơn 41 năm gắn bó với Lâm trường Con Cuông.

Ông cũng từng là đại biểu Quốc hội các khóa IV, V, VII và VIII, luôn được đánh giá là người đại biểu tận tụy, gần dân.