Anh hùng Lao động, Thầy thuốc Nhân dân Nguyễn Trọng Nhân – Người mang ánh sáng đến cho hàng triệu người bệnh

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trọng Nhân sinh ngày 4 tháng 10 năm 1930, quê quán tại xã Bình Nghĩa, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng, từ nhỏ ông đã được hun đúc lòng yêu nước và tinh thần cống hiến. Năm 1945, khi mới 15 tuổi, ông đã tham gia phong trào cách mạng và sau đó tình nguyện nhập ngũ, trực tiếp chiến đấu trên chiến trường Tây Bắc trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, nhận thấy đất nước rất cần đội ngũ cán bộ y tế trình độ cao, Nhà nước đã cử ông sang Liên Xô học tập tại Đại học Y khoa Sechenov từ năm 1953 đến năm 1960. Trong thời gian học tập, ông tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu về nhãn khoa tại Viện Philatov (Odessa) và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ, trở thành một trong những chuyên gia nhãn khoa đầu tiên của Việt Nam được đào tạo bài bản ở nước ngoài.

Năm 1964, Nguyễn Trọng Nhân trở về nước công tác tại Bệnh viện Mắt Trung ương. Đây là giai đoạn ngành nhãn khoa Việt Nam còn rất non trẻ, thiếu cả trang thiết bị lẫn đội ngũ chuyên môn. Bằng kiến thức được đào tạo và tinh thần lao động không ngừng nghỉ, ông đã cùng các đồng nghiệp xây dựng nền móng cho chuyên ngành nhãn khoa hiện đại của Việt Nam. Ông trực tiếp thực hiện nhiều ca phẫu thuật khó, nghiên cứu các phương pháp điều trị mới và đưa nhiều kỹ thuật tiên tiến vào ứng dụng trong khám, chữa bệnh.

Trong sự nghiệp chuyên môn, Giáo sư Nguyễn Trọng Nhân nổi tiếng với nhiều ca phẫu thuật mang lại ánh sáng cho những bệnh nhân tưởng chừng không còn hy vọng. Ông từng phẫu thuật thành công cho họa sĩ thương binh Lê Duy Ứng, giúp ông tiếp tục sáng tác; điều trị cho nhiều bệnh nhân từng thất bại ở nước ngoài; đặc biệt là ca ghép giác mạc nhân tạo cho một nữ công nhân bị bỏng hóa chất nghiêm trọng, thành công đến mức được nhiều chuyên gia quốc tế đánh giá cao. Những thành tựu ấy đã góp phần khẳng định trình độ của y học Việt Nam trên trường quốc tế.

Không chỉ là một bác sĩ giỏi, Nguyễn Trọng Nhân còn là một nhà giáo tận tụy. Trên cương vị Chủ nhiệm Bộ môn Mắt của Trường Đại học Y Hà Nội, ông trực tiếp đào tạo và hướng dẫn hàng trăm bác sĩ, tiến sĩ, chuyên gia nhãn khoa. Nhiều học trò của ông sau này đã trở thành những giáo sư, bác sĩ đầu ngành, tiếp tục phát triển nền nhãn khoa Việt Nam. Đồng nghiệp và học trò luôn nhớ đến ông như một người thầy nghiêm khắc trong chuyên môn nhưng gần gũi, tận tâm và hết lòng vì học trò.

Song song với công tác chuyên môn, ông còn đảm nhiệm nhiều cương vị lãnh đạo quan trọng như Viện trưởng Bệnh viện Mắt Trung ương, Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Y tế, Phó Chủ tịch Tổng Hội Y Dược học Việt Nam và Phó Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam. Dù ở cương vị nào, ông cũng luôn đề cao tinh thần trách nhiệm, sự liêm chính và hết lòng vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc trong lĩnh vực y học và chăm sóc sức khỏe nhân dân, năm 1985, Giáo sư Nguyễn Trọng Nhân được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Ông còn được trao tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân, Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Lao động hạng Nhất, cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Ngày 6 tháng 7 năm 2017, Giáo sư Nguyễn Trọng Nhân qua đời tại Hà Nội, hưởng thọ 87 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với ngành y tế và nhiều thế hệ học trò, đồng nghiệp. Tên tuổi của ông mãi được nhắc đến như một trong những người đặt nền móng cho ngành nhãn khoa Việt Nam hiện đại.

Cuộc đời của Anh hùng Lao động, Thầy thuốc Nhân dân Nguyễn Trọng Nhân là biểu tượng của trí tuệ, y đức và tinh thần cống hiến không mệt mỏi. Từ người lính trên chiến trường đến nhà khoa học, nhà giáo và nhà quản lý y tế, ông đã dành trọn cuộc đời để mang lại ánh sáng cho người bệnh, đào tạo đội ngũ thầy thuốc và góp phần xây dựng nền y học Việt Nam ngày càng phát triển. Những giá trị mà ông để lại sẽ mãi là nguồn cảm hứng cho các thế hệ cán bộ y tế hôm nay và mai sau.