Anh hùng Lê Thị Hồng Gấm – tuổi 19 và một cuộc đời bất khuất
Anh hùng Lê Thị Hồng Gấm sinh năm 1951, là người dân tộc Kinh, quê ở xã Long Hưng, huyện Châu Thành, Mỹ Tho, nay thuộc tỉnh Tiền Giang. Từ nhỏ, chị đã được nghe kể về những người con quê hương đã anh dũng đứng lên chống giặc, trong đó có Thủ khoa Huân và Trần Xuân Hòa. Những câu chuyện ấy sớm nuôi dưỡng trong chị tình yêu quê hương, lòng căm thù quân xâm lược và ý chí tham gia cách mạng.
Cuối năm 1967, khi mới 16 tuổi, Hồng Gấm bắt đầu làm công tác giao liên cho xã. Công việc tưởng như đơn giản nhưng vô cùng nguy hiểm vì phải thường xuyên đi qua những khu vực có địch kiểm soát. Có thời điểm, tổ giao liên chỉ còn một mình chị. Có ngày phải chuyển tới 7 công văn, Hồng Gấm vẫn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ, bất chấp hiểm nguy.
Cuối năm 1968, chị được giao làm Xã đội phó. Không chỉ tham gia chiến đấu, Hồng Gấm còn cùng cán bộ địa phương vận động người dân bám đất, bám ruộng vườn, duy trì sản xuất và ủng hộ cách mạng. Cùng lực lượng du kích xã, chị tham gia 49 trận, làm bị thương 217 tên địch, trong đó có 22 lính Mỹ và 4 tên ác ôn.
Tháng 8-1969, Hồng Gấm được giao làm Trung đội phó du kích vành đai liên xã. Trong hơn 8 tháng chiến đấu, chị cùng đồng đội tham gia 10 trận, tiêu diệt 63 tên địch và bắn rơi một máy bay lên thẳng. Những thành tích ấy cho thấy sự gan dạ và bản lĩnh của một nữ chiến sĩ còn rất trẻ.
Trận chiến cuối cùng ở tuổi 19
Ngày 18-4-1970, Hồng Gấm cùng hai nữ du kích đi mua lương thực để chuẩn bị cho một trận đánh vào ban đêm. Khi đang đi giữa cánh đồng, cả ba bị máy bay địch phát hiện. Hai chiếc trực thăng HU-1A lập tức sà xuống nhằm bắt sống các chị.
Trong tình thế nguy cấp, Hồng Gấm chỉ đường cho hai đồng đội tìm cách thoát khỏi vòng vây, còn mình ở lại, lợi dụng địa hình để thu hút sự chú ý của địch. Khi máy bay liên tục lượn vòng uy hiếp, chị bình tĩnh nổ súng bắn trả, khiến một chiếc bị rơi tại chỗ. Chiếc còn lại đổ quân xuống bao vây. Hồng Gấm tiếp tục chiến đấu và tiêu diệt thêm 3 tên địch.
Trước lực lượng địch đông hơn nhiều lần, chị bị thương rất nặng. Khi đạn đã hết, biết mình không thể tiếp tục chiến đấu, Hồng Gấm dùng chút sức lực cuối cùng đập gãy khẩu súng để vũ khí không rơi vào tay địch. Chị anh dũng hy sinh khi mới 19 tuổi.
Sự hy sinh của Hồng Gấm đã để lại niềm xúc động và trở thành nguồn động viên đối với nhiều nữ chiến sĩ trong những năm tháng chiến tranh. Chị được Nhà nước tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba, Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì. Ngày 20-9-1971, Lê Thị Hồng Gấm được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Một cái tên sống mãi
Để tưởng nhớ nữ chiến sĩ trẻ, ngày 22-2-1972, tại khu vực dưới dốc Ba Hầm, thuộc ranh giới huyện Ba Tơ và huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi, Đại đội nữ Lê Thị Hồng Gấm được thành lập. Đây là đại đội nữ đầu tiên được thành lập ở miền Nam trong thời kỳ kháng chiến chống ngoại xâm. Đơn vị đã chiến đấu dũng cảm và sau này được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tên tuổi Lê Thị Hồng Gấm cũng được lưu lại qua bài hát “Những cánh chim Hồng Gấm” của nhạc sĩ Phạm Tuyên. Hình ảnh người nữ chiến sĩ trẻ đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm, sự kiên cường và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì quê hương.
Cuộc đời Hồng Gấm chỉ kéo dài 19 năm, nhưng những gì chị để lại vẫn được nhắc nhớ qua nhiều thế hệ. Từ một cô gái làm giao liên đến người chỉ huy du kích, chị luôn hoàn thành nhiệm vụ với lòng quả cảm và tinh thần không khuất phục. Sự hy sinh của chị đã trở thành một phần ký ức đẹp và xúc động về những người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.
