Anh hùng Lê Thị Riêng
Lê Thị Riêng là một trong những nữ cán bộ lãnh đạo tiêu biểu của phong trào cách mạng miền Nam trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Suốt hơn hai mươi năm hoạt động cách mạng, bà đã cống hiến trọn tuổi thanh xuân cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, trở thành biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam kiên trung, bất khuất, giàu trí tuệ và giàu lòng nhân ái. Cuộc đời của bà không chỉ gắn liền với những cống hiến to lớn trong công tác vận động quần chúng, đặc biệt là phong trào phụ nữ, mà còn là tấm gương sáng về tinh thần hy sinh, lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng.
Lê Thị Riêng sinh năm 1925 tại huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu (nay thuộc thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu), trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước. Chứng kiến cảnh nhân dân lầm than dưới ách thống trị của thực dân Pháp, bà sớm giác ngộ cách mạng và nuôi dưỡng khát vọng đấu tranh giành độc lập cho dân tộc. Sau thành công của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, với nhiệt huyết của tuổi trẻ và lòng yêu nước sâu sắc, bà tích cực tham gia các hoạt động cách mạng tại địa phương. Tháng 3 năm 1946, bà được phân công làm công tác phụ nữ ở huyện Giá Rai, sau đó phụ trách phong trào Phụ nữ cứu quốc tỉnh Rạch Giá. Nhờ năng lực tổ chức, tinh thần trách nhiệm và sự gần gũi với quần chúng, bà nhanh chóng trưởng thành, được tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành Phụ nữ Nam Bộ năm 1949. Trong bất kỳ cương vị nào, bà cũng luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần xây dựng và phát triển phong trào phụ nữ trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, mặc dù phải hoạt động trong điều kiện vô cùng khó khăn, Lê Thị Riêng vẫn tiếp tục bám trụ ở miền Nam, tham gia lãnh đạo phong trào đấu tranh chống chính quyền Sài Gòn. Đây cũng là giai đoạn bà lập gia đình và sinh hai người con. Khi cách mạng bước vào thời kỳ mới, bà sẵn sàng gác lại hạnh phúc riêng để tiếp tục dấn thân. Năm 1960, khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập, bà được bầu giữ chức Phó Hội trưởng Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam, đồng thời là Ủy viên Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Trên cương vị lãnh đạo, bà đã tổ chức, vận động đông đảo phụ nữ tham gia đấu tranh chính trị, xây dựng lực lượng, phục vụ kháng chiến và góp phần mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân.
Đối với Lê Thị Riêng, cách mạng luôn được đặt lên trên lợi ích cá nhân. Cuối năm 1960, bà gửi hai con nhỏ ra miền Bắc để tiếp tục yên tâm hoạt động. Cũng trong năm ấy, chồng bà anh dũng hy sinh. Dẫu phải chịu nỗi đau mất người bạn đời và xa các con khi tuổi còn rất nhỏ, bà vẫn không lùi bước. Trong những dòng nhật ký còn lưu lại, bà bày tỏ quyết tâm biến đau thương thành hành động, tiếp tục chiến đấu vì một đất nước hòa bình, thống nhất để mọi gia đình không còn phải chịu cảnh chia ly. Chính nghị lực phi thường ấy đã làm sáng ngời phẩm chất của một người phụ nữ cách mạng vừa giàu tình yêu gia đình, vừa hết lòng vì Tổ quốc.
Năm 1965, Lê Thị Riêng được phân công làm Khu ủy viên Sài Gòn – Gia Định, đồng thời giữ chức Trưởng Ban Phụ vận Khu Sài Gòn – Gia Định. Bà trực tiếp chỉ đạo phong trào phụ nữ ở cả khu vực nội thành và vùng ven, xây dựng nhiều cơ sở cách mạng bí mật, phát động các phong trào đấu tranh chính trị, đấu tranh binh vận và hậu cần phục vụ chiến trường. Bên cạnh vai trò là một nhà lãnh đạo phong trào phụ nữ, bà còn là cây bút chính luận sắc sảo của Báo Phụ nữ Giải phóng, dùng ngòi bút để cổ vũ tinh thần yêu nước, khơi dậy ý chí đấu tranh của phụ nữ và nhân dân miền Nam.
Ngày 9 tháng 5 năm 1967, trong khi đi công tác tại Sài Gòn, Lê Thị Riêng bị địch bắt do bị chỉ điểm. Trong suốt thời gian bị giam giữ tại khám Chí Hòa, bà phải chịu nhiều hình thức tra tấn dã man như đánh đập, châm điện và nhiều cực hình khác nhằm buộc bà khai báo tổ chức cách mạng. Tuy nhiên, bằng bản lĩnh kiên cường của người chiến sĩ cộng sản, bà vẫn giữ vững khí tiết, tuyệt đối không khai báo, không khuất phục trước mọi thủ đoạn của kẻ thù. Đêm mồng 2 Tết Mậu Thân (ngày 1 tháng 2 năm 1968), địch bí mật đưa bà cùng nhiều chiến sĩ cách mạng khác đi thủ tiêu. Trước khi hy sinh, bà vẫn bình tĩnh động viên đồng đội giữ vững khí tiết, cùng cất cao tiếng hát Quốc tế ca và hô vang những khẩu hiệu cách mạng, thể hiện ý chí bất khuất của người chiến sĩ cộng sản cho đến những giây phút cuối cùng. Theo nhiều tư liệu, trong lúc bị địch nổ súng, bà còn lấy thân mình che chở cho một đồng chí cùng bị áp giải, thể hiện tinh thần đồng chí và đức hy sinh cao cả.
Để ghi nhận những cống hiến to lớn của bà đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, năm 2001, Nhà nước đã truy tặng Lê Thị Riêng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên của bà được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và công viên tại Thành phố Hồ Chí Minh cùng nhiều địa phương khác. Hình ảnh Lê Thị Riêng mãi là biểu tượng tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh, anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang; một nhà lãnh đạo phong trào phụ nữ xuất sắc, người chiến sĩ cộng sản kiên trung đã hiến dâng trọn cuộc đời mình cho độc lập, tự do của dân tộc.
