Anh hùng lịch sử Đặng Thị Kim

Tháng 8/1948, khi đang trên đường từ Nha Trang về chiến khu Vĩnh Xương dự hội nghị, chị Đặng Thị Kim cùng hai cán bộ bị quân Pháp bắt. Lúc ấy chị mới 19 tuổi và đang mang thai khoảng ba tháng. Địch biết chị là vợ của một cán bộ lãnh đạo cách mạng và bản thân chị nắm được nhiều thông tin về cơ sở cách mạng nên tìm mọi cách buộc chị khai báo.

Theo lời kể của một người lính sau này bí mật liên lạc với cách mạng, chị đã phải chịu nhiều hình thức tra khảo hết sức tàn bạo: bị dùng điện, bị treo lên và đánh đập, bị ép uống nước, bị hành hạ bằng những thủ đoạn khiến cơ thể kiệt sức. Địch còn dùng bạo lực nhằm vào vùng bụng của chị, trong khi biết chị đang mang thai. Mục đích của chúng là buộc chị tiết lộ nơi đóng quân, cơ quan đầu não và các cơ sở cách mạng.

Nhưng chị Đặng Thị Kim nhất quyết không khai một lời. Người từng hoạt động cùng chị cho biết, dù bị tra khảo dã man và ở trong hoàn cảnh đặc biệt đau đớn, chị vẫn chấp nhận hy sinh để bảo vệ đồng chí, đồng bào và cơ sở cách mạng. Quan trọng hơn, không có cơ sở cách mạng nào bị chị làm lộ.

Khi những cách tra khảo không thể khuất phục được chị, địch tiếp tục dùng những thủ đoạn khác để làm nhục và uy hiếp tinh thần. Cuối cùng, chúng quyết định sát hại chị. Trước lúc hy sinh, chị vẫn thể hiện sự cứng cỏi và nghĩ đến đứa con chưa được chào đời. Theo lời người thân kể lại, chị đã xin kẻ thù hãy để mình sinh con rồi mới sát hại.

Điều làm nên khí phách anh hùng của Đặng Thị Kim không chỉ nằm ở việc chị chịu đựng được những cực hình, mà ở chỗ chị hiểu rằng nếu mình khai báo thì đồng đội và cơ sở cách mạng có thể bị liên lụy. Vì vậy, chị lựa chọn giữ bí mật dù phải trả giá bằng mạng sống của mình.

Chị Đặng Thị Kim được công nhận là liệt sĩ năm 1957, được truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Ba năm 1961. Ngày 27/4/2012, Chủ tịch nước quyết định truy tặng chị danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống thực dân Pháp