ANH HÙNG LIỆT SĨ ĐẶNG TIẾN LỢI (1953–1972) – NGƯỜI CHIẾN SĨ ĐẶC CÔNG NƯỚC ÔM BỘC PHÁ HY SINH ĐỂ ĐÁNH SẬP CẦU THỦY TÚ

ANH HÙNG LIỆT SĨ ĐẶNG TIẾN LỢI (1953–1972) – NGƯỜI CHIẾN SĨ ĐẶC CÔNG NƯỚC ÔM BỘC PHÁ HY SINH ĐỂ ĐÁNH SẬP CẦU THỦY TÚ

Đồng chí Đặng Tiến Lợi sinh năm 1953 trong một gia đình nông dân nghèo ở làng Lai Vy, xã Quang Minh, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Tuổi thơ gắn liền với cuộc sống lam lũ của quê hương, nhưng cũng chính từ đó đã hun đúc trong người thanh niên xứ lúa lòng yêu nước, ý chí kiên cường và khát vọng cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Tháng 1 năm 1971, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang bước vào giai đoạn quyết liệt, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, Đặng Tiến Lợi gác lại việc học, tình nguyện lên đường nhập ngũ. Sau 12 tháng huấn luyện đặc công nước tại Cát Hải (Hải Phòng), ngày 18/12/1971, đồng chí được điều động vào chiến trường miền Nam, biên chế về Trung đội Đặc công nước, Đại đội 2, Tiểu đoàn 471, Quân khu V, làm nhiệm vụ đánh phá các mục tiêu quân sự trọng yếu của địch trên địa bàn Quảng Nam – Đà Nẵng.

Nhiệm vụ của lực lượng đặc công nước vốn đặc biệt nguy hiểm, đòi hỏi người chiến sĩ phải có sức khỏe dẻo dai, ý chí thép, khả năng bơi lặn xuất sắc cùng sự mưu trí, bình tĩnh trong mọi tình huống. Đối với Đặng Tiến Lợi, mỗi lần xuất kích đều đồng nghĩa với việc đối mặt với cái chết, nhưng đồng chí chưa bao giờ lùi bước. Chính trong môi trường chiến đấu khắc nghiệt ấy, đồng chí liên tiếp lập nên nhiều chiến công vang dội.

Năm 1972, Đặng Tiến Lợi được giao giữ cương vị Trung đội phó, trực tiếp chỉ huy các tổ đặc công nước thực hiện bốn trận đánh lớn. Cả bốn trận đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, phá sập ba cây cầu trọng yếu, đánh sập một trung tâm ra-đa, tiêu diệt 20 tên địch, gây thiệt hại nặng cho hệ thống giao thông và phòng thủ của đối phương.

Trong những chiến công ấy, nổi bật nhất là hai trận đánh phá cầu Liên Chiểu và cầu Thủy Tú, hai cây cầu chiến lược trên tuyến giao thông quân sự của địch ở khu vực Đà Nẵng.

Ngày 10/5/1972, Đặng Tiến Lợi được giao nhiệm vụ đánh sập cầu Liên Chiểu trên Quốc lộ 1, đoạn từ Đà Nẵng đi đèo Hải Vân. Đây là cây cầu dài hơn 100 mét, có vị trí đặc biệt quan trọng nên được quân địch bảo vệ hết sức nghiêm ngặt. Ban đêm, hệ thống đèn chiếu sáng hoạt động liên tục, một tiểu đội lính luôn túc trực canh gác, thường xuyên ném lựu đạn và bắn xối xả xuống mặt sông để ngăn đặc công tiếp cận.

Sau nhiều ngày bí mật trinh sát, nghiên cứu kỹ địa hình và quy luật hoạt động của địch, Đặng Tiến Lợi xây dựng phương án tác chiến. Đêm xuất kích, đồng chí phải một mình kéo theo 80 kg bộc phá, khối lượng còn nặng hơn chính cơ thể mình, lặng lẽ vượt dòng nước để tiếp cận chân cầu.

Khi chỉ còn cách mục tiêu không xa, khối bộc phá bất ngờ mắc cạn. Phát hiện dấu hiệu bất thường, quân địch lập tức bắn dữ dội xuống mặt sông và hai bên bờ. Trong làn đạn dày đặc, Đặng Tiến Lợi vẫn giữ vững sự bình tĩnh, vừa lợi dụng địa hình tránh hỏa lực đối phương, vừa kiên trì đưa khối bộc phá áp sát chân cầu với sự yểm trợ của đồng đội.

Ít phút sau, một tiếng nổ long trời vang lên. Trụ cầu Liên Chiểu bị phá hủy hoàn toàn, cột khói bốc cao giữa màn đêm. Trong lúc đồng đội lo lắng vì không thấy anh trở về, người chiến sĩ đặc công nước lại bất ngờ bước lên từ dòng sông với nụ cười rạng rỡ trên môi, báo hiệu nhiệm vụ đã hoàn thành thắng lợi.

Chỉ bốn ngày sau, ngày 14/5/1972, Đặng Tiến Lợi tiếp tục nhận nhiệm vụ đánh sập cầu Thủy Tú bắc qua sông Cu Đê, thuộc huyện Hòa Vang. Lần này, yêu cầu nhiệm vụ còn khó khăn hơn rất nhiều. Đồng chí phải mang theo 100 kg bộc phá, lặn qua một quãng sông dài trong khi địch đã tăng cường cảnh giới sau vụ cầu Liên Chiểu bị đánh sập.

Bằng sự mưu trí, dũng cảm và sức chịu đựng phi thường, Đặng Tiến Lợi cùng đồng đội bí mật vượt qua nhiều lớp phòng thủ, tiếp cận trụ cầu và gài khối bộc phá đúng vị trí đã định. Sau khi rút lui an toàn, một tiếng nổ dữ dội vang lên, ba nhịp cầu dài khoảng 150 mét bị đánh sập hoàn toàn, khiến tuyến giao thông huyết mạch của địch trên Quốc lộ 1 bị tê liệt.

Sau hai chiến công làm quân địch chấn động, cấp trên tiếp tục giao cho Đặng Tiến Lợi nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: đánh phá Trung tâm ra-đa trên bán đảo Sơn Trà. Đây là căn cứ quân sự được bảo vệ nghiêm ngặt, chỉ có thể tiếp cận bằng đường biển.

Để chuẩn bị cho trận đánh, Đặng Tiến Lợi cùng tổ trinh sát bơi hàng chục kilômét trên biển, nhiều lần ngâm mình dưới nước, ăn gạo rang cầm hơi và kiên trì trinh sát suốt gần một tháng để nắm chắc quy luật hoạt động của đối phương. Do điều kiện sinh hoạt quá khắc nghiệt, sức khỏe của đồng chí suy giảm nghiêm trọng. Dù vậy, khi cấp trên đề nghị cho đi điều dưỡng, anh kiên quyết xin ở lại trực tiếp chỉ huy trận đánh vì là người hiểu rõ địa hình và phương án tác chiến nhất.

Trong lần tiếp cận mục tiêu, tổ trinh sát còn gặp bão lớn, phải ẩn náu suốt bốn ngày giữa biển trước khi tiếp tục nhiệm vụ. Sau khi bí mật gài mìn quanh khu trung tâm ra-đa, Đặng Tiến Lợi ra lệnh cho đồng đội rút khỏi khu vực rồi trực tiếp kích nổ. Trung tâm ra-đa của địch bị phá hủy hoàn toàn, đơn vị trở về an toàn sau một trận đánh xuất sắc.

Ít ngày sau chiến công ấy, Đặng Tiến Lợi tiếp tục nhận nhiệm vụ đánh cầu Thủy Tú lần thứ hai. Trước giờ xuất kích, đồng đội chỉ còn kịp nhìn thấy anh mỉm cười và vẫy tay chào lần cuối trước khi lặng lẽ dìm mình xuống dòng sông Cu Đê.

Lần này, trong lúc đang gài bộc phá vào trụ cầu, đồng chí bị quân địch phát hiện và bắn dữ dội. Biết mình không còn cơ hội trở về, Đặng Tiến Lợi vẫn gắng hết sức ôm khối bộc phá áp sát trụ cầu rồi kiên quyết kích nổ. Tiếng nổ dữ dội vang lên, cầu Thủy Tú bị phá sập hoàn toàn, hoàn thành trọn vẹn nhiệm vụ mà cấp trên giao phó. Người chiến sĩ đặc công nước dũng cảm đã anh dũng hy sinh ngay tại trận địa khi tuổi đời còn rất trẻ.

Sự hy sinh của đồng chí Đặng Tiến Lợi đã trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Cuộc đời chiến đấu tuy ngắn ngủi nhưng đồng chí đã lập nên những chiến công đặc biệt xuất sắc, góp phần làm tê liệt nhiều tuyến giao thông quân sự quan trọng của địch, tạo điều kiện thuận lợi cho quân và dân ta trên chiến trường Khu V.

Tên tuổi Anh hùng liệt sĩ Đặng Tiến Lợi mãi mãi được khắc ghi trong lịch sử lực lượng Đặc công Việt Nam như một người chiến sĩ đặc công nước quả cảm, mưu trí và kiên cường. Tinh thần sẵn sàng hy sinh để hoàn thành nhiệm vụ của đồng chí sẽ luôn là tấm gương sáng cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam noi theo.