Anh hùng liệt sĩ Hoàng Mai Vượng – Phi công của “Phi đội Quyết Thắng”
Hoàng Mai Vượng là một trong sáu phi công tham gia “Phi đội Quyết Thắng”, lực lượng đã sử dụng 5 máy bay A-37 thu được của địch để thực hiện trận ném bom sân bay Tân Sơn Nhất chiều 28-4-1975, góp phần vào những ngày cuối cùng của Chiến dịch Hồ Chí Minh.
Từ trận đánh sân bay Thành Sơn đến “Phi đội Quyết Thắng”
Trước khi tham gia trận không kích Tân Sơn Nhất, Hoàng Mai Vượng đã có một mối liên hệ đặc biệt với sân bay Thành Sơn (Ninh Thuận).
Đêm 13 đến 16-4-1975, Tiểu đoàn 631, thuộc D1-E25, Mặt trận Tây Nguyên - B3, tổ chức tiến công sân bay Thành Sơn. Sau gần ba giờ chiến đấu quyết liệt, đến trưa 16-4, đơn vị làm chủ hoàn toàn sân bay.
Tại đây xuất hiện một câu chuyện đặc biệt: trung úy Hoàng Uy, Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 631, chính là anh trai của phi công Hoàng Mai Vượng. Người anh cùng đồng đội đánh chiếm sân bay, rồi tiếp tục bảo vệ sân bay để đón người em cùng các phi công khác sử dụng máy bay A-37 của địch, chuẩn bị xuất kích đánh vào sân bay Tân Sơn Nhất.
“Phi đội Quyết Thắng” gồm 6 phi công, điều khiển 5 máy bay A-37:
Phi đội trưởng Nguyễn Văn Lục;
Nguyễn Thành Trung;
Từ Đễ;
Hán Văn Quảng;
Hoàng Mai Vượng;
Trần Văn On.
Chiều 28-4-1975, phi đội xuất kích ném bom sân bay Tân Sơn Nhất, thực hiện một trong những trận đánh đặc biệt của không quân Việt Nam trong những ngày cuối cuộc chiến tranh.
Người phi công anh dũng hy sinh sau ngày đất nước thống nhất
Sau ngày 30-4-1975, các phi công của “Phi đội Quyết Thắng” tiếp tục phục vụ trong Quân chủng Phòng không - Không quân, làm nhiệm vụ bảo vệ bầu trời Tổ quốc.
Năm 1976, trong một lần thực hiện nhiệm vụ, phi công Hoàng Mai Vượng đã anh dũng hy sinh.
Ngày 23-7-2014, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Hoàng Mai Vượng.
Các phi công Nguyễn Văn Lục, Hán Văn Quảng và Từ Đễ sau đó cũng được phong tặng danh hiệu Anh hùng; riêng Nguyễn Thành Trung được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng từ năm 1994.
Người anh và người em trong một câu chuyện đặc biệt của chiến tranh
Điểm khiến câu chuyện về Hoàng Mai Vượng càng xúc động là sự hiện diện của người anh Hoàng Uy tại chính sân bay Thành Sơn.
Hoàng Uy là một trong bốn cán bộ chỉ huy Tiểu đoàn 631 tham gia trận đánh chiếm sân bay. Sau khi bộ binh làm chủ sân bay, ông cùng đơn vị bảo vệ sân bay để đón những chiếc A-37 và các phi công chuẩn bị cho trận đánh Tân Sơn Nhất.
Như lời kể trong bài viết, trong chiến tranh hiếm có câu chuyện nào đặc biệt như vậy: người anh chỉ huy bộ binh đánh chiếm sân bay, còn người em là phi công cùng đồng đội sử dụng máy bay của đối phương để đánh vào chính căn cứ của địch.
Gian nhà đơn sơ, di ảnh người Anh hùng
Ngày 30-4-2022, một số cựu binh Tiểu đoàn 631 trở lại Nghệ An thăm đại tá Hoàng Uy. Trong chuyến đi, họ đến thắp hương cho Hoàng Mai Vượng tại gia đình bà Cao Thị Bối, chị dâu của liệt sĩ, ở xóm 10, xã Diễn Thịnh, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
Theo bài viết, căn nhà cấp 4 của gia đình đã xuống cấp, nơi thờ tự gia tiên và liệt sĩ Hoàng Mai Vượng cũng rất đơn sơ. Cha mẹ và các anh chị của liệt sĩ đều đã qua đời, chỉ còn bà Cao Thị Bối tuổi cao, sức yếu chăm lo việc hương khói.
Hình ảnh ấy tạo nên sự đối lập đầy ám ảnh: một người phi công từng tham gia “Phi đội Quyết Thắng”, một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đã hy sinh vì Tổ quốc, nhưng di ảnh của ông vẫn được thờ trong một căn nhà nghèo, đơn sơ ở quê nhà.
Bài viết của VietTimes từ đó gửi gắm mong muốn chính quyền địa phương, Quân chủng Phòng không - Không quân và các nhà hảo tâm quan tâm hỗ trợ gia đình, sửa sang nơi ở và nơi thờ tự liệt sĩ.
Một cuộc đời gắn với những dấu mốc lịch sử
Cuộc đời Hoàng Mai Vượng có thể được nhìn qua những dấu mốc:
Hoàng Mai Vượng → tham gia “Phi đội Quyết Thắng” → ngày 28-4-1975 ném bom sân bay Tân Sơn Nhất → tiếp tục phục vụ trong Quân chủng Phòng không - Không quân → hy sinh năm 1976 khi làm nhiệm vụ → được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân năm 2014.
Đặc biệt, câu chuyện về ông không chỉ là câu chuyện của một phi công. Đó còn là câu chuyện về tình anh em trong chiến tranh, về những người lính tiếp tục chiến đấu sau ngày đất nước thống nhất và về sự tri ân đối với những người đã hy sinh.
Hoàng Mai Vượng – từ người phi công trong “Phi đội Quyết Thắng” đến người Anh hùng liệt sĩ – đã để lại một phần ký ức đặc biệt trong lịch sử những ngày cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
