Anh hùng liệt sĩ Hoàng Văn Nô – Người chiến sĩ “đâm lê” bất khuất trên chiến trường Điện Biên Phủ
Anh hùng liệt sĩ Hoàng Văn Nô – người chiến sĩ dân tộc Tày của Đại đoàn 316 trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, nổi tiếng với chiến công dùng lưỡi lê tiêu diệt 5 tên lính Pháp trong trận chiến giữ Đồi Xanh. Sự hy sinh anh dũng của anh là biểu tượng sáng ngời của lòng dũng cảm, tinh thần quyết chiến, quyết thắng và ý chí bất khuất của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, biết bao người con của các dân tộc Việt Nam đã viết nên những trang sử hào hùng bằng lòng yêu nước, ý chí chiến đấu kiên cường và sự hy sinh anh dũng. Trong số đó, Anh hùng liệt sĩ Hoàng Văn Nô – người chiến sĩ dân tộc Tày với tinh thần chiến đấu quả cảm, đã trở thành biểu tượng đẹp của ý chí tiến công, lòng căm thù giặc và tinh thần quyết tử vì Tổ quốc.
Hoàng Văn Nô sinh năm 1932, là người dân tộc Tày, quê ở xã Ngọc Khê, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng – vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Lớn lên trong những năm đất nước chìm trong cảnh chiến tranh, chứng kiến nhân dân chịu nhiều đau thương, mất mát, Hoàng Văn Nô sớm nuôi dưỡng lòng yêu nước và ý chí đứng lên bảo vệ quê hương.
Khi Trung đoàn 174 về địa phương tuyển quân, với khát vọng được cầm súng chiến đấu chống quân xâm lược, Hoàng Văn Nô đã tình nguyện lên đường nhập ngũ. Anh được biên chế vào Đại đội 925, Tiểu đoàn 255, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 – một trong những đơn vị chủ lực tham gia nhiều trận đánh quan trọng trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Những ngày đầu năm 1954, khi Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn chuẩn bị quyết định, Đại đội 925 được giao nhiệm vụ chiến đấu tại khu vực Đồi Xanh, bản Tà Lèng. Đây là vị trí có ý nghĩa chiến lược quan trọng, bởi từ đây quân ta có thể quan sát các hướng di chuyển, tiến công của địch, đồng thời bảo vệ trận địa pháo phía sau và tạo điều kiện cho bộ đội mở các đường hào tiến sâu vào lòng chảo Điện Biên.
Tại Đồi Xanh, cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt. Quân địch quyết tâm chiếm lại vị trí quan trọng này bằng mọi giá. Một tiểu đội do đồng chí Nguyễn Văn Niết chỉ huy đã anh dũng xung phong mở đợt tiến công. Dưới làn đạn dữ dội của địch, cán bộ, chiến sĩ ta vừa đánh giáp lá cà, vừa dùng tiểu liên, từng bước đẩy lùi quân Pháp, giành lại trận địa.
Ba lần quân Pháp sử dụng pháo binh yểm trợ cho lực lượng Âu – Phi phản kích nhằm chiếm lại Đồi Xanh nhưng đều thất bại. Trong lúc chiến đấu giằng co, Hoàng Văn Nô cùng đồng đội chủ động áp sát, tiến thẳng về phía quân địch.
Trong trận đánh ác liệt ấy, người chỉ huy tiểu đội Nguyễn Văn Niết đã anh dũng hy sinh sau khi tiêu diệt hai tên địch. Chứng kiến người đồng đội thân thiết ngã xuống, Hoàng Văn Nô vô cùng xúc động và căm phẫn. Anh cắm mạnh lưỡi lê vào đầu súng, siết chặt tay súng, rồi bất ngờ lao lên phía trước như một cơn lốc, dẫn đầu tổ chiến đấu xông thẳng vào quân thù.
Một tên lính Âu – Phi to lớn, thấy lực lượng ta ít hơn, liều lĩnh quay lại giơ súng định bắn. Nhưng Hoàng Văn Nô đã nhanh hơn. Với ánh mắt kiên quyết, anh dồn toàn bộ sức lực, lao thẳng lưỡi lê vào ngực tên địch. Tên lính to lớn gục xuống trước sức mạnh và lòng dũng cảm phi thường của người chiến sĩ nhỏ bé.
Sau đó, Hoàng Văn Nô tiếp tục truy kích quân địch. Với khẩu súng gắn lưỡi lê trên tay, anh không ngừng tiến lên, đuổi kịp tên địch nào là tiêu diệt tên đó. Bằng tinh thần chiến đấu mãnh liệt, anh đã dùng lưỡi lê tiêu diệt 5 tên lính Pháp hung hãn trong trận giáp chiến.
Khi chuẩn bị truy kích tên địch thứ năm, Hoàng Văn Nô bị trúng đạn. Dù bị thương nặng, anh vẫn nắm chặt khẩu súng với lưỡi lê nhuốm máu, giữ nguyên tư thế chiến đấu hiên ngang. Anh đã anh dũng hy sinh, nhưng hình ảnh người chiến sĩ dân tộc Tày với khí phách kiên cường đã khiến quân thù khiếp sợ, đồng thời tiếp thêm sức mạnh cho đồng đội tiếp tục chiến đấu.
Noi gương Hoàng Văn Nô, hai người đồng đội của anh là Đàn và Đông đã hô vang quyết tâm:
“Quyết trả thù cho đồng đội, trả thù cho đồng chí Nô. Noi gương đồng chí Nô!”
Rồi tiếp tục xông lên chiến đấu, góp phần cùng đơn vị đánh bại các đợt phản kích của địch, giữ vững Đồi Xanh – một vị trí quan trọng trước ngày mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Sự hy sinh của Hoàng Văn Nô đã trở thành biểu tượng đẹp về tinh thần dũng cảm, kiên cường, không khuất phục trước kẻ thù của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam. Hình ảnh “người anh hùng đâm lê” với tư thế chiến đấu hiên ngang đã đi vào lịch sử, góp phần làm sáng ngời truyền thống anh hùng của các dân tộc Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập.
Ngày 28/4/2000, Chủ tịch nước đã truy tặng đồng chí Hoàng Văn Nô Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tên tuổi của Anh hùng liệt sĩ Hoàng Văn Nô ngày nay được ghi nhớ qua những công trình mang tên anh, trong đó có một trường tiểu học và một tuyến đường tại thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.


