ANH HÙNG LIỆT SĨ HUỲNH VĂN CÙ (1919-1950)

Đồng chí Huỳnh Văn Cù (Ba Cù) sinh năm 1919 tại ấp Chánh Thành , phường Hiệp Thành, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình DươngĐồng chí có xuất thân trong một gia đình lao động nghèo; cha làm nghề đánh xe ngựa, còn bản thân đồng chí làm nghề thợ may.Dù hoàn cảnh khó khăn, Huỳnh Văn Cù sớm giác ngộ cách mạngTháng 8/1945, ở tuổi 26, đồng chí tham gia phong trào Thanh niên tiền phong giành chính quyền tại thị xã Thủ Dầu Một.Từ năm 1946, đồng chí là Ủy viên Ủy ban Kháng chiến - Hành chánh thị xã Phú Cường, nổi tiếng với biệt tài chỉ huy du kích đánh địch ở Đường "tả xung hữu đột", khi ẩn khi hiện.Đồng chí chỉ huy tổ chức đánh địch linh hoạt trên nhiều tuyến giao thông và vùng trọng điểm như đường 13, đường 14, Bưng Cầu, Củ Chi, truông Bồng Bông... khiến quân Pháp khiếp sợ và nhiều lần lùng sục nhưng không bắt được đồng chíSau đó đồng chí tiếp tục chỉ huy đội du kích Chánh Hiệp tổ chức đánh đoàn xe thiết giáp của Pháp tại khu vực Bưng Cầu (xã Định Hòa), đích thân dùng lựu đạn tiêu diệt nhiều kẻ địchNgày 2-4-1948, Huỳnh Văn Cù chỉ huy đội du kích tấn công đồn Giếng Máy (nay ở đường Phạm Ngũ Lão) gây cho địch thiệt hại nặng. Khi đó đại đội 2 Châu Thành và du kích xã Phú Mỹ đánh đoàn xe lửa. Trận này Huỳnh Văn Cù bị thương cụt một bàn tay vẫn tiếp tục chỉ huy đơn vị đánh địch đến khi kết thúc và chiến thắngCuối năm 1948, nhằm củng cố lòng tin cho ngụy, gây thế lực cho bọn tay sai và ổn định vùng chiếm đóng: Thực dân Pháp huy động lực lượng thủy, lục, không quân mở cuộc tổng càn quét thị xã Thủ Dầu Một và các vùng lân cận.Ngày 13 tháng 2 năm 1949, Pháp bao vây khu vực từ lò Heo đến đình Bà Lụa sang Mỹ Bình cướp của đốt nhà gây nhiều thiệt hại cho nhân dân.Trong đợt càn quét này đồng chí Huỳnh Văn Cù phó bí thư, thị đội trưởng Thị xã anh dũng chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và bị địch bắt, đồng chí Nguyễn Thị Bình Minh (bảy Minh) phó đoàn trưởng phụ nữ thị xã cũng hy sinh.Năm 1950 Sau khi bị địch bắt giữ Chúng cột một tay anh vào súng máy gắn phía trước xe thiết giáp, chở nhiều vòng, quanh chợ Thủ Dầu Một để khoe rằng đã bắt được “Việt minh cỡ bự”. Anh vẫn hiên ngang đưa cánh tay cụt lên chào đồng bào.Sau đó chúng đưa anh về bót Séc-tơ dùng mọi thủ đoạn, dụ dỗ, các hình thức tra tấn tàn bạo để ép anh khai báo các cơ sở cách mạng. Dù bị tra tấn đến kiệt quệ, cơ thể thương tích nặng nề,nhưng anh vẫn một mực giữ vững khí tiết người chiến sĩ cách mạng, quyết không khai nửa lời.Khi bị thực dân Pháp bắt giữ và tra hỏi "Bao giờ hết Việt Minh?", anh đã hiên ngang đáp trả "Khi nào đất hết cỏ thì hết Việt Minh". Không khuất phục được ý chí kiên trung của người chiến sĩ cách mạng, thực dân Pháp đã bí mật thủ tiêu đồng chí ngay sau đóTên tuổi và sự hy sinh của ông đã trở thành niềm tự hào lớn của vùng đất Bình Dương. Để tri ân người anh hùng, chính quyền địa phương đã đặt tên ông cho một tuyến đường trọng yếu tại thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương