Đá Đẽo – nơi những người vô danh giữ đường
Nó dành cho những người không được nhớ tên.
Đó là những thanh niên xung phong từng làm việc ở đèo Đá Đẽo, Quảng Bình.
Từ năm 1965 đến 1972, khu vực này là một trọng điểm bị đánh phá dữ dội nhằm cắt tuyến chi viện chiến lược.
Đường núi quanh co.
Một bên là vách đá.
Một bên là vực.
Nhưng xe vẫn phải qua.
Bom đánh ban ngày.
Đường sửa ban đêm.
Có những người vừa lấp xong một hố bom thì một quả bom khác lại rơi xuống.
Họ lại làm lại.
Có những người phải phá đá bằng tay.
Có người gùi hàng.
Có người làm cọc tiêu.
Có người kéo xe.
Có người cứu thương.
Và có người hy sinh mà không còn đủ thông tin để kể lại toàn bộ câu chuyện của mình.
Đó chính là điều khiến lịch sử chiến tranh đôi khi rất đau lòng.
Chúng ta biết tên một số anh hùng.
Nhưng không biết tên của tất cả những người đã cùng họ chiến đấu.
Nếu chỉ nhớ những người có tên trong sách, chúng ta sẽ không nhìn thấy đầy đủ bức tranh.
Đường Trường Sơn được tạo nên bởi hàng vạn bàn tay.
Đèo Đá Đẽo được giữ bởi hàng vạn lần cuốc đất, san đường.
Những chuyến xe đi qua không chỉ nhờ người lái.
Mà nhờ những người đã làm cho đường có thể đi được.
Vì vậy, câu chuyện về Đá Đẽo cũng là câu chuyện về những người vô danh.
Những người không có tượng.
Không có tên đường.
Không có bức ảnh nổi tiếng.
Nhưng họ đã để lại dấu chân trên con đường dẫn đến ngày thống nhất.


