ANH HÙNG LIỆT SĨ LÊ ĐỘ: NGƯỜI THANH NIÊN KIÊN TRUNG VÀ NGỌN LỬA CÁCH MẠNG TIÊN PHONG TẠI ĐÀ NẴNG
ANH HÙNG LIỆT SĨ LÊ ĐỘ: NGƯỜI THANH NIÊN KIÊN TRUNG VÀ NGỌN LỬA CÁCH MẠNG TIÊN PHONG TẠI ĐÀ NẴNG
Trong lịch sử đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược của quân và dân miền Trung, Anh hùng Liệt sĩ Lê Độ (1903 – 1928) là một trong những biểu tượng sáng ngời về lòng yêu nước nồng nàn, ý chí sắt đá và tinh thần xả thân vì độc lập, tự do của dân tộc. Ông là một trong những thanh niên trí thức tiêu biểu đầu tiên tại Đà Nẵng sớm gác lại con đường tương lai sáng lạn để dấn thân trọn vẹn vào con đường cách mạng vô sản.
1. Tuổi trẻ trí thức và con đường đến với lý tưởng cách mạng
Đồng chí Lê Độ sinh năm 1903 tại làng Phước Kế, xã Hòa Sơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng — vùng đất giàu truyền thống văn hóa và yêu nước.
Sớm tiếp thu tư tưởng tiến tiến: Sinh ra trong một gia đình nhà Nho có tư tưởng tiến bộ, Lê Độ từ nhỏ nổi tiếng thông minh, hiếu học. Khi theo học tại các trường Pháp - Việt, tận mắt chứng kiến cảnh đồng bào chịu ách thống trị tàn bạo, nhục nhã của thực dân Pháp, ông sớm nuôi dưỡng lòng căm thù giặc sâu sắc.
Gia nhập tổ chức yêu nước: Không chọn con đường làm quan hay mưu cầu danh lợi cá nhân dưới chế độ thực dân, Lê Độ tích cực tham gia các phong trào yêu nước của học sinh, sinh viên và thanh niên Đà Nẵng những năm 1925 – 1926, tiêu biểu là các phong trào đòi thả cụ Phan Bội Châu và để tang nhà chí sĩ yêu nước Phan Châu Trinh.
Đảng viên Việt Nam Cách mạng Thanh niên: Cuối năm 1927, khi tổ chức Kỳ bộ Việt Nam Cách mạng Thanh niên Trung Kỳ ra đời và phát triển cơ sở tại Đà Nẵng, Lê Độ là một trong những người đầu tiên được kết nạp, trực tiếp tham gia xây dựng và lãnh đạo phong trào công nhân, thanh niên thành phố.
2. Hoạt động kiên cường và sự hy sinh hiên ngang trước máy chém
Dưới sự lãnh đạo của Lê Độ, tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tại Đà Nẵng phát triển mạnh mẽ, tổ chức nhiều cuộc đấu tranh bãi công của công nhân và tuyên truyền bồi dưỡng giác ngộ cách mạng cho quần chúng.
Sa vào tay giặc: Do sự chỉ điểm của chỉ tay, mật thám Pháp đã bất ngờ vây bắt Lê Độ cùng nhiều đồng chí lãnh đạo chủ chốt của tổ chức tại Đà Nẵng vào năm 1928.
Hiên ngang trước tòa án thực dân: Trước những đòn tra tấn dã man, tàn khốc cùng mọi thủ đoạn mua chuộc, dụ dỗ của kẻ thù trong ngục tối, Lê Độ vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản kiên trung. Tại phiên tòa đại hình của thực dân Pháp, ông không cúi đầu nhận tội mà biến phiên tòa thành nơi lên án tội ác ác độc của thực dân xâm lược, khẳng định niềm tin tất thắng của cách mạng.
Hy sinh oanh liệt: Bất lực trước ý chí sắt đá của người thanh niên trẻ tuổi, thực dân Pháp đã kết án tử hình ông. Lê Độ anh dũng hy sinh dưới máy chém của kẻ thù tại Đà Nẵng khi mới tròn 25 tuổi, tuổi thanh xuân rực rỡ hiến dâng trọn vẹn cho Tổ quốc.
3. Vinh danh và di sản trường tồn
Sự hy sinh oanh liệt của Lê Độ trong những năm tháng đầu tiên của phong trào cách mạng vô sản tại miền Trung đã làm chấn động dư luận, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của nhân dân ta.
Danh hiệu cao quý: Để ghi nhận công lao to lớn và sự hy sinh anh dũng, đồng chí Lê Độ đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Đời đời tri ân: Tên tuổi của Anh hùng Liệt sĩ Lê Độ được trân trọng đặt cho một trong những tuyến đường huyết mạch lớn và trường học tại thành phố Đà Nẵng. Tấm gương kiên trung của ông mãi là niềm tự hào và bài học giáo dục lòng yêu nước sâu sắc cho các thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.


