ANH HÙNG LIỆT SĨ NGUYỄN HOÀNG GIÁM – NGƯỜI BÁC SĨ CHIẾN TRƯỜNG HUYỀN THOẠI VÀ CHUYẾN LÀM NHIỆM VỤ ANH DŨNG BÊN BIÊN GIỚI
ANH HÙNG LIỆT SĨ NGUYỄN HOÀNG GIÁM – NGƯỜI BÁC SĨ CHIẾN TRƯỜNG HUYỀN THOẠI VÀ CHUYẾN LÀM NHIỆM VỤ ANH DŨNG BÊN BIÊN GIỚI
Anh hùng Nguyễn Hoàng Giám sinh năm 1930 trong một gia đình lao động nghèo tại ấp An Lương, xã An Đức, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long. Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Tây Nam Bộ giàu truyền thống cách mạng trong giai đoạn quê hương bị thực dân Pháp đô hộ, ông đã sớm hun đúc tinh thần yêu nước sâu sắc. Với tác phong thông minh, nhanh nhẹn và gan dạ, ông tham gia cách mạng từ rất sớm và được phân công làm chiến sĩ trinh sát thuộc Sư đoàn 330.
Đến năm 1943, ông chuyển sang làm chiến sĩ giao liên, chịu trách nhiệm lặn lội bám sát, nắm chắc tình hình các đồn bốt giặc tại huyện Long Hồ để cung cấp thông tin vô giá cho du kích bẻ gãy các trận càn. Nhờ những cống hiến bền bỉ, năm 1949, ông vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam khi mới 19 tuổi.
Sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, đồng chí Nguyễn Hoàng Giám được lệnh tập kết ra Bắc và tiếp tục công tác tại Sư đoàn 330. Tại đây, bước ngoặt lớn mở ra khi ông được tổ chức định hướng chuyển sang học ngành Quân y để chuẩn bị cho giai đoạn khốc liệt sắp tới của cách mạng. Năm 1960, với cấp bậc Trung úy — Y sĩ Quân y, ông bí mật vượt Trường Sơn trở về miền Nam, nhận nhiệm vụ xây dựng mạng lưới Quân dân y tại "đất thép" Củ Chi và các vùng lân cận.
Trong điều kiện chiến trường bị địch tạm chiếm và đánh phá ác liệt, ông đã nhanh chóng tổ chức các lớp đào tạo tại chỗ, cho ra đời hàng loạt y tá, nữ hộ sinh đáp ứng kịp thời cho cuộc chiến. Không những thế, bằng tư duy sáng tạo, ông còn chỉ đạo đơn vị tự lực sản xuất thành công các loại nhu yếu phẩm y tế cực kỳ quý giá thời bấy giờ như vitamin B1, B2 và đặc biệt là thuốc cấy dưới da Philatop để bồi bổ sức khỏe cho thương binh và nhân dân.
Ông cũng là người đặt nền móng thành lập đội Phẫu thuật tiền phương, cứu sống biết bao sinh mạng ngay tại chiến trường. Do thành tích xuất sắc, năm 1966, ông được xét chọn đi học lớp Bác sĩ Quân y của miền Nam.
Năm 1968, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân bùng nổ hoành tráng. Vừa tốt nghiệp khóa học bác sĩ, Nguyễn Hoàng Giám lập tức xung phong ra ngay tiền tuyến khốc liệt cùng đội Phẫu thuật tiền phương. Tại đây, ông đã cùng đồng đội cứu chữa cho hàng trăm thương bệnh binh nguy cấp. Lịch sử y học quân sự thế giới đã ghi nhận những khoảnh khắc phi thường khi bác sĩ Nguyễn Hoàng Giám phải ngâm mình nhiều giờ dưới nước, tiến hành phẫu thuật cấp cứu cho thương binh ngay trên ghe xuồng dập dềnh giữa sông rạch Nam Bộ dưới làn mưa bom bão đạn — một kỳ tích hiếm thấy minh chứng cho tài năng và lòng tận tụy tột cùng.
Bước sang năm 1969, khi đế quốc Mỹ điên cuồng tăng cường hỏa lực, có lần đang mổ cho một chiến sĩ bị thủng ruột non thì trực thăng và pháo binh Mỹ ập đến bắn phá dữ dội, ông vẫn kiên cường giữ vững đường dao mổ, vừa hoàn thành ca phẫu thuật tinh vi vừa chỉ huy đội hình chiến đấu, cáng thương binh vượt vòng vây an toàn.
Cũng trong năm 1969, một tình thế nguy cấp mới xuất hiện khi tập đoàn phản động Lon Nol – Sirik Matak ở Campuchia cấu kết với ngụy quyền Sài Gòn bất ngờ tiến công quân giải phóng dọc tuyến biên giới Việt Nam – Campuchia. Để bảo toàn lực lượng y bác sĩ và thương bệnh binh, lãnh đạo chỉ thị nhanh chóng di dời toàn bộ Bệnh viện K82 về căn cứ Ba Thu (Long An). Tuy nhiên, kho hậu cần của Đoàn 100 cạnh bên vẫn còn chứa khối lượng khổng lồ thuốc men, quân nhu, lương thực vô cùng quan trọng cho chiến trường sau này chưa kịp tẩu tán. Thấy tình hình cấp bách, Bác sĩ Nguyễn Hoàng Giám đã kiên quyết tình nguyện ở lại cùng một tiểu đội để bảo vệ kho.
Khi quân Lon Nol tràn đến, với vốn tiếng Pháp tinh thông của mình, ông đã dũng cảm bước lên phía trước, dùng lý lẽ và ngoại giao để thương lượng với những tên chỉ huy biết tiếng Pháp hòng bảo vệ cơ sở hậu cần của ta không bị cướp bóc, tàn phá. Thế nhưng, bản chất tàn bạo của kẻ thù đã trỗi dậy, chúng bất chấp luật pháp và đạo lý, lạnh lùng xả súng vào người bác sĩ y khoa cùng tiểu đội bảo vệ. Đồng chí Nguyễn Hoàng Giám cùng các chiến sĩ trong tiểu đội đã anh dũng ngã xuống ngay bên cạnh kho hàng mà mình quyết tâm bảo vệ, dâng hiến trọn vẹn cuộc đời vì sự nghiệp giải phóng dân tộc khi tuổi đời đang độ chín mươi.
Bác sĩ, Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Hoàng Giám là biểu tượng sáng ngời của người thầy thuốc chiến trường: mưu trí, quả cảm, tận tụy và trung kiên đến hơi thở cuối cùng. Từ một chiến sĩ trinh sát đất Vĩnh Long cho đến người bác sĩ ngâm mình dưới nước mổ cứu thương binh, cuộc đời ông là một chuỗi những tháng ngày tận hiến cho sự sống của đồng đội. Hành động dũng cảm đứng ra thương lượng bảo vệ kho nhu yếu phẩm và sự hy sinh lẫm liệt của ông nơi biên giới năm 1969 là một nốt nhạc bi tráng, viết nên trang sử vàng về sự hy sinh vô điều kiện của ngành Quân y Việt Nam. Để tri ân công lao to lớn ấy, năm 2010, Đảng và Nhà nước đã trang trọng truy tặng cho ông danh hiệu cao quý nhất: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.


