Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Thị Suốt (Mẹ Suốt): Chuyến đò huyền thoại trên dòng Nhật Lệ (1906 - 1968)

Trong cuộc chiến tranh phá hoại của không quân và hải quân Mỹ nhằm vào miền Bắc, dải đất Quảng Bình được mệnh danh là "tọa độ lửa" khốc liệt nhất. Tại đây, hình ảnh một người mẹ nông dân nhỏ bé, da dạm nắng, bất chấp bom rơi đạn nổ để chèo đò chở bộ đội qua sông đã trở thành một huyền thoại bất tử: Mẹ Suốt (tên thật là Nguyễn Thị Suốt, quê ở Bảo Ninh, Đồng Hới, Quảng Bình).

Năm 1964, đế quốc Mỹ điên cuồng leo thang ném bom bắn phá miền Bắc, dòng sông Nhật Lệ trở thành mục tiêu đánh phá hủy diệt ngày đêm nhằm cắt đứt tuyến giao thông huyết mạch chi viện cho miền Nam. Khi đó, Mẹ Suốt đã 58 tuổi, cái tuổi đáng lẽ được nghỉ ngơi, nhưng Mẹ kiên quyết xung phong nhận công việc chèo đò ngang để đưa cán bộ, bộ đội, đạn dược qua sông. Bất chấp những tiếng gầm rít xé tai của máy bay F-4, F-105, bất chấp những cột nước dựng đứng do bom đạn cày xới quanh mạn thuyền, Mẹ vẫn giữ vững mái chèo.

Trong suốt 4 năm ròng rã (1964 - 1968), người mẹ kiên cường ấy đã chèo thành công khoảng 1.400 chuyến đò an toàn dưới làn mưa bom bão đạn. Hình ảnh Mẹ áo bà ba, đầu chít khăn, kiêu hãnh chèo đò đã làm rung động cả nước và đi vào bài thơ bất hủ của nhà thơ Tố Hữu: "Gan chi gan rứa mẹ nờ / Mẹ rằng: Cứu nước mình chờ chi ai / Chẳng bằng con gái con trai / Sáu mươi còn một chút tài đò đưa".

Năm 1967, Mẹ vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đau xót thay, ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một trận ném bom ác liệt của máy bay Mỹ vào bến đò Bảo Ninh, Mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh. Dòng sông Nhật Lệ đã ôm trọn thi thể người mẹ anh hùng, nhưng tượng đài của Mẹ ngày nay vẫn đứng hiên ngang bên bờ sông, vĩnh viễn là biểu tượng vĩ đại của người Phụ nữ Việt Nam "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".